Verhalen
-
Schuchter schuifelen
Er is weinig opgeschreven over dansen in huis, maar de bewoners van Amerongen dansten zeker. Er is meer geschreven over dansonderwijs, dat voor alle kinderen, jongens én meisjes, een belangrijk onderdeel van het curriculum was. Het daadwerkelijke dansen werd waarschijnlijk vooral in de winter gedaan, als de adel in Den Haag zat. De bals werden…
-
Het subtiele visitekaartje van Cuypers
Wat hebben Cuypers senior (1827–1921) en junior (1861 – 1949) gemeen met beroemde kunstenaars zoals Rembrandt, Velazquez en Lorenzo Ghiberti? Ieder van hen heeft zo her en der zijn eigen beeltenis verwerkt in zijn ontwerpen. Vader en zoon Cuypers moeten van deze traditie uit de klassieke oudheid gecharmeerd zijn geweest. Niet alleen verscheen er een beeltenis…
-
Malo mori quam foedari
Een wapenspreuk, motto of devies, is een korte tekst die onder het familiewapen werd geplaatst. Soms ook op een lint onder dit wapen. De meeste wapenspreuken zijn in het Latijn. Maar we kennen ook Franse spreuken: ‘Je maintiendrai’ (ik zal handhaven), de wapenspreuk van het Huis van Oranje-Nassau en vanaf 1815 van Nederland. Het geslacht…
-
The count, der Graf, le comte en de graaf
Voor veel mensen is de taal die ze bezigen een belangrijk deel van wie ze zijn. Hoe iemand praat en schrijft, zegt iets over zijn achtergrond, zijn persoonlijkheid en de groep waarmee hij zich identificeert (of wil identificeren). Welk beeld komt naar voren als we het taalgebruik van graaf Godard van Aldenburg Bentinck (1857-1940) onder…
-
De schooljaren van Chrisje
Op 30 mei 1719 werden Frederik Christiaan van Reede en Henriette van Nassau-Zuylenstein verblijd met de geboorte van een dochter, hun derde kind. Ze kreeg bij de doop de namen Ursula Christina Reiniera, roepnaam Chrisje. Amper drie maanden na haar geboorte overleed haar vader aan een beroerte, zodat moeder Henriëtte er met de opvoeding alleen…
-
Het gebruik van familiewapens
In de heraldiek of wapenkunde is een wapen of blazoen meestal een symbolische voorstelling op een wapenschild, een versierd schild dus. Traditioneel werd een wapen gedragen op het schild. Het wapen is het belangrijkste deel van het schild en wordt daarom centraal geplaatst. Wapen Met ‘wapen’ werd in het Midden Nederlands de volledige uitrusting van een…
-
Vader en zoon Cuypers
Eind 19e eeuw benaderde Godard van Aldenburg Bentinck Pierre Cuypers met de vraag om een viertal ruimtes in zijn Huys in Amerongen een make-over te geven. Laat de naam van Pierre Cuypers ergens vallen en bijna vanzelf noemt men de gebouwen van het Centraal Station en het Rijksmuseum in Amsterdam. Maar de architect Cuypers heeft…
-
Haardplaten in Amerongen
Zeker in vroeger tijden zien we bij open haarden vaak haardplaten. Zo ook in Kasteel Amerongen. Haardplaten zijn onderdeel van de rijke historie van het kasteel. Behalve familiewapens zijn er ook spreuken op de haardplaten te vinden. Ik heb minimaal vijf plaatsen met haardplaten geteld, maar waarschijnlijk zijn het er veel meer. Haardplaten uit 1656…
-
Kerst in Amerika
In de adelsbibliotheek staat een klein boekje ‘The Old Christmas Eve’ van Washington Irving. Het blijkt dat deze Irving door middel van zijn boeken erin geslaagd is oude Engelse kersttradities in Amerika nieuw leven in te blazen. Wie was hij en wat was zijn relatie met kerst? Washington Irving (1783-1859) Irving was een Amerikaanse schrijver…
-
Een passend kerstcadeau
In veel boeken van de bibliotheek hebben bewoners hun naam gezet of de gulle gevers van boeken een bericht achter gelaten. Zo is er een klein boekje waar naast het ex libris van Sigurd en Elisabeth von Ilsemann geschreven staat: “To mama, Christmas 1965, C+B”, een kerstcadeau dus! Christine en Ballo Het boekje is een…
-
Het hoogste feest van het jaar?
Benieuwd naar de kerstverhalen van Margaretha Turnor? Wel, dan kom je van een koude ker(st)mis thuis. Want die zijn nauwelijks tot niet te vinden in de vele brieven die zij stuurde aan haar man Godriaan Adriaan van Reede. Had de kerst geen speciale betekenis? Was het niet belangrijk genoeg om te vermelden in de brieven…
-
De rode jas van de kerstman
De kerstman slaapt al jaren met kerst in de koningskamer. Hoewel het kerstfeest bij de familie Van Aldenburg Bentinck uitgebreid gevierd werd, noemt Siegfried Bentinck in zijn boekje ‘Herinneringen van S.C. Bentinck’ nergens de kerstman. Tot de jaren dertig van de twintigste eeuw bestond de kerstman zoals we hem nu kennen eigenlijk nog niet. Hij…
-
Haardplaten
In Kasteel Amerongen zijn in diverse ruimtes achter in de open haarden ijzeren platen te vinden. Geen gewone saaie gietijzeren plaat, maar een siervoorwerp, vaak met familiewapen en motto. Wat is eigenlijke een haardplaat? Functie van de haardplaat Haardplaten achter in de haard hadden als doel de warmte terug te kaatsen en te verspreiden. Haardplaten…
-
De geschiedenis van de stal
Dat het stalgebouw van Kasteel Amerongen uit de zeventiende eeuw dateert, is een feit waar je eigenlijk maar zelden bij stil staat. Je denkt er ook maar zelden over na hoe de dieren in de stal gezet werden. In al die eeuwen is ons denken over dieren en vooral over dierenwelzijn behoorlijk veranderd. De stal…
-
Het stalgebouw van kasteel Amerongen
De paardenstallen van kasteel Amerongen liggen recht tegenover de voorzijde van het kasteel. Door de twee torenpaviljoens aan beide zijden lijkt het stalgebouw zelf ook een beetje op een kasteel. Dit effect wordt nog versterkt doordat het stalgebouw uit de omringende gracht lijkt op te rijzen. De stallen zijn rond 1680 gebouwd, dus na de…