Thema’s
-
De Fransen in de stad Utrecht
Tijdens de Franse bezetting bleef de vroedschap in functie, maar natuurlijk wel onder het gezag van een Franse stadscommandant, de Zwitserse kolonel Pierre Stoupa (ook wel Stoppa of Stuppa genoemd). Verder had de stad te maken met Louis Robert, de intendant, die verantwoordelijk was voor het innen van contributies en belastingen in het gewest Utrecht en natuurlijk met…
-
Van Bentheim naar Groningen
Nadat diverse steden en vestigingen in Overijssel waren ingenomen, vertrok de Bisschop van Münster, Bernhard von Galen, in juli 1672 vanuit Bentheim richting Groningen. Bij steden op zijn route heerste paniek. Coevorden stond bekend als onneembaar, maar desondanks moest Carl van Rabenhaupt de stad aan Von Galen laten. De Münsterse legers kwamen vervolgens op 12…
-
Prins Willem III kapitein-generaal én stadhouder
Enkele maanden na de benoeming van prins Willem III tot kapitein-generaal voor één veldtocht besloten de Staten van Holland op 4 juli 1672 om hem als stadhouder aan te stellen. Op 9 juli legde hij de eed af. Een paar dagen later stelden de Staten Generaal prins Willem III aan als permanente kapitein-generaal. Er was…
-
Brandbrief of brulbrief?
In de film Harry Potter krijgt Harry’s vriend Ron Wemel van zijn moeder een ‘brulbrief’. Een brulbrief is een brief met een donderpreek als inhoud. Deze brief wordt in de film heel ludiek uitgebeeld, doordat de brief al schreeuwend en hangend in de lucht achter de ontvanger aangaat wanneer hij de brief probeert te negeren.…
-
Hoofdkwartier Kasteel Biljoen
Na de doorbraak bij Tolhuis betrok Lodewijk XIV samen met zijn generaals kasteel Biljoen (bij Velp) als hoofdkwartier. Hij zal ook nog in Kasteel Keppel en Kasteel Zeist overnachten, maar op welke data dat precies was is onduidelijk. De bronnen zijn wat dat betreft niet eenduidig. Zou het vanwege het koninklijk bezoek zijn dat Kasteel Biljoen niet…
-
Godard Adriaans verjaardag
Als we de brief van Margaretha van gisteren moeten geloven, dan zou Godard Adriaan vandaag 400 geworden zijn. Er is alleen één probleempje: in alle naslagwerken staat dat Godard Adriaan geboren is op 6 januari 1621. Hoe zit dat? En wie heeft er gelijk: Margaretha of de heren schrijvers van naslagwerken? Geboorte en doop In…
-
De mislukte moordaanslag op Johan de Witt
In de aanloop naar de zomer van 1672 was het een chaos in de Republiek. Velen waren op de vlucht geslagen voor het aanstormende Franse leger en zochten hun heil in Holland. De gewone burgers zagen dit met angst en beven aan. Ze zochten een zondebok. Regenten Het feit dat de vluchtende regenten eerst hun…
-
Hoera!
Op 1 april 1672, vandaag precies 350 jaar geleden, schreef Margaretha Godard Adriaan een brief. Ze begint met de heer te danken voor de gezondheid van haar schoondochter en de kleinkinderen. Reiniera is nog geen maand oud en Ursula Philippota is de kraamtijd alweer te boven. Daarna gaat ze in op het weer en de…
-
Gedachten over het Rampjaar
Hadden we het zo verbruid bij onze buurlanden dat dit voor hen de aanval in 1672 rechtvaardigde? Daar lijkt het op.Waren deze landen soms jaloers? Waarschijnlijk wel.Vonden deze landen de Hollanders misschien arrogant? Dat is ook heel goed mogelijk.Beoefenden de Hollanders in de ogen van deze buurlanden een foute godsdienst? Zeker weten! Lodewijk XIV Lodewijk…
-
De ‘sleuteldragers’ van Utrecht
Utrecht had eigenlijk geen keuze, ze moest zich wel overgeven aan de Fransen. Er waren nauwelijks weerbare mannen in de stad en prins Willem III had alle kogels en munitie meegenomen. Verraad Toch nam buurgewest Holland het Utrecht zeer kwalijk dat ze zich hadden overgegeven. Zij beschouwde de capitulatie van Utrecht als verraad. Vooral de…
-
De inname van Utrecht
Door alle gebeurtenissen rond de verdediging van Utrecht en de daarop volgende gebeurtenissen in de stad, kregen de Fransen de stad ongeveer kado. De Fransen vonden het belangrijk Utrecht veroverd te hebben. Het was immers een belangrijke katholieke stad geweest. Na de reformatie was het een protestant bolwerk geworden. Nu kon de zaak teruggedraaid worden…
-
Utrecht vraagt ‘sauvegarde’
Op 19 (Dreiskämper) of 20 (Panhuysen) juni stuurden de Utrechtse Staten Godard Willem van Tuyll van Serooskerken, heer van Welland, neef en pleegzoon van Godard Adriaan, met twee anderen naar het Franse hof om een ‘sauvegarde‘ aan te vragen voor de hele provincie.Utrecht was bang voor brandstichting en plundering door de Franse troepen. Zo’n sauvegarde…
-
Willem III en de verdediging van de stad Utrecht
Nadat het Franse leger op 12 juni 1672 bij Lobith de grens was overgestoken, stootte het door, de Betuwe in. Het Staatse leger trok zich terug richting de stad Utrecht. Ze sloegen op 14 juni in de buurt van de stad hun kampementen op. Willem III Prins Willem III aarzelde of de stad verdedigd moest worden. Enerzijds…
-
De vesting Naarden smadelijk verlaten
Naarden was in 1672 als vestingstad zwaar verouderd, Amsterdam had vernieuwing lange tijd tegen gehouden, mede door rivaliteit tussen de steden. Nu de vijand dichterbij kwam was Naarden voor Amsterdam als voorpost echter opeens een belangrijk verdedigingswerk. De Staten Generaal gaven pas begin 1672 ruimte om aan de verdediging te werken. Dit was helaas te…
-
Het volk grijpt in Utrecht de macht
De val van de IJssellinie op 12 juni veroorzaakte oproer en paniek bij de bevolking van Utrecht. Velen probeerden met hun bezittingen de stad te verlaten en een veilig onderkomen te vinden in Holland, met name in Amsterdam. Het was een enorm gedrang bij de stadspoorten. Vluchtelingen en vluchters Het krioelde in de stad van de vluchtelingen…