1672-1678 Hollandse oorlog
-
Driemaal is scheepsrecht: Naarden
Het is in de nazomer van 1673. De Quadruple Alliantie is in augustus getekend. De tegenstand tegen Frankrijk groeit. Na een windstille en een stormachtige aanval op Naarden is het de vraag wat te doen. Gelukkig heeft Willem III een plan en dat begint in Utrecht. Een list Hertog maarschalk Luxembourg vertrekt in september uit…
-
Lodewijk in het kasteel van de povre monsieur
Wij ondergeschrevenen Johan Quint, jegenwoordich substituijt drost ende schout van de hoge heerlikheijt Amerongen, ende Godert van den Doorslagh, secretaris aldaer, certificeren ende verklaren bij dese, ten verzoecke van den hooch edelgeboren heere van Amerongen, etc., dat in den jare 1672, als de France tot Amerongen sijn gekomen en den koninck selfs in parsoon, den…
-
Hoe zit het Staatse leger in elkaar?
Een leger in de 17de eeuw was toch wat anders dan een leger nu. Om de verhalen over Van Ginkel, het Rampjaar en de Glorious Revolution te kunnen volgen, is het goed om je een beetje te verdiepen in de legeronderdelen, de leiding van het leger en wat voor functies (jonge) adellijke heren hadden. De…
-
De Slag bij Woerden
Na de mislukte aanval op Naarden beginnen de Fransen de stad Woerden te versterken. De Staatse generale staf denkt hier mooi gebruik van te maken en maken plannen voor een groot offensief. Een vloot zou Naarden als afleiding onder vuur nemen, terwijl een leger het werkelijke doel omsingelt: Woerden. Op 11 oktober is het zover:…
-
Een stormachtige aanval op Naarden
Vooral de oude veldmaarschalk Johan Maurits van Nassau-Siegen, die het commando voerde over de naastgelegen vestingstad Muiden, kon niet berusten in het feit dat Naarden bezet was door de Fransen en dat de eerste aanval mislukt was. Verrassingsaanval Hij lobbyde voortdurend bij burgemeesters en admiraliteit van Amsterdam (hoogste bevel van de zeemacht) om daar iets…
-
Een windstille aanval op Naarden
De inundaties van de waterlinie waren zo uitgevoerd dat het door de Fransen bezette Naarden niet achter de waterlinie lag. Daardoor voelte Johan Maurits van Nassau-Siegen zich niet veilig in Muiden en ook de Staten hadden er een zwaar hoofd in. Willem III, de stadhouder, bedacht een plan om Naarden te ontzetten en hierna het…
-
Verwoeste kastelen en buitenplaatsen
n 1672 wordt de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden van drie kanten aangevallen en is ‘het volk redeloos, de regering radeloos en het land reddeloos’. De troepen van Lodewijk XIV en de bisschoppen van Münster en Keulen hebben veel vernield, maar benutten de kastelen en buitenplaatsen ook voor eigen gerief. Brandschattingen Veel eigenaren van kastelen…
-
Lodewijk XIV in de stad Utrecht
Op 4 juli 1672 bezocht Lodewijk XIV, vergezeld door 2.000 man, waaronder 300 van zijn lijfwachten, de stad Utrecht. Lodewijk kwam vanuit Zeist, waar hij zijn tenten had opgeslagen. Het was een informeel bezoek omdat de Staten van Utrecht zich nog niet officieel hadden overgegeven. Door Utrecht Aanvankelijk reed hij over de singels van de Wittevrouwenpoort,…
-
Hoog bezoek in Zeist
In het Rampjaar heeft Lodewijk XIV op verschillende plaatsen in de Republiek zijn hoofdkwartier opgeslagen. Meestal waren dat kastelen, bijvoorbeeld kasteel Biljoen, kasteel Ulenpas en kasteel Keppel. Maar in Zeist nam hij op 1 juli 1672 zijn intrek in een burgerwoning, het huis van de weduwe van de schout van Zeist, Claesje de la Haye. Cultuurshock Het huis heette…
-
Het verdrag van Heeswijk
De graaf van Arlington en de hertog van Buckingham vertrokken na hun bezoek aan Willem III in Bodegraven met lege handen naar het kasteel van Heeswijk, alwaar Lodewijk XIV verbleef, om betere vredesvoorwaarden te regelen. Weer die Fransen Echter, tegen alle verwachtingen, in sloten de Engelsen op 16 juli 1672 met Lodewijk XIV het verdrag van Heeswijk. Hierin spraken…
-
De Fransen in de stad Utrecht
Tijdens de Franse bezetting bleef de vroedschap in functie, maar natuurlijk wel onder het gezag van een Franse stadscommandant, de Zwitserse kolonel Pierre Stoupa (ook wel Stoppa of Stuppa genoemd). Verder had de stad te maken met Louis Robert, de intendant, die verantwoordelijk was voor het innen van contributies en belastingen in het gewest Utrecht en natuurlijk met…
-
Hoofdkwartier Kasteel Biljoen
Na de doorbraak bij Tolhuis betrok Lodewijk XIV samen met zijn generaals kasteel Biljoen (bij Velp) als hoofdkwartier. Hij zal ook nog in Kasteel Keppel en Kasteel Zeist overnachten, maar op welke data dat precies was is onduidelijk. De bronnen zijn wat dat betreft niet eenduidig. Zou het vanwege het koninklijk bezoek zijn dat Kasteel Biljoen niet…
-
Gedachten over het Rampjaar
Hadden we het zo verbruid bij onze buurlanden dat dit voor hen de aanval in 1672 rechtvaardigde? Daar lijkt het op.Waren deze landen soms jaloers? Waarschijnlijk wel.Vonden deze landen de Hollanders misschien arrogant? Dat is ook heel goed mogelijk.Beoefenden de Hollanders in de ogen van deze buurlanden een foute godsdienst? Zeker weten! Lodewijk XIV Lodewijk…
-
De inname van Utrecht
Door alle gebeurtenissen rond de verdediging van Utrecht en de daarop volgende gebeurtenissen in de stad, kregen de Fransen de stad ongeveer kado. De Fransen vonden het belangrijk Utrecht veroverd te hebben. Het was immers een belangrijke katholieke stad geweest. Na de reformatie was het een protestant bolwerk geworden. Nu kon de zaak teruggedraaid worden…
-
Utrecht vraagt ‘sauvegarde’
Op 19 (Dreiskämper) of 20 (Panhuysen) juni stuurden de Utrechtse Staten Godard Willem van Tuyll van Serooskerken, heer van Welland, neef en pleegzoon van Godard Adriaan, met twee anderen naar het Franse hof om een ‘sauvegarde‘ aan te vragen voor de hele provincie.Utrecht was bang voor brandstichting en plundering door de Franse troepen. Zo’n sauvegarde…