Een kanon wordt gezegend

De aanval op Groningen

This entry is deel 11 van 11 in the series Rampjaar: Tweede Münsterse Oorlog
This entry is deel 9 van 9 in the series Rampjaar militair: steden en vestingen
This entry is deel 6 van 6 in the series Rampjaar: Bernhard van Galen

De bisschop van Münster kon relatief makkelijk zijn gang gaan in het oosten en bij zijn opmars naar het noorden. De ongeregelde troepen trokken verder richting Groningen, de arme Drenten voor zich uit jagend, die uiteindelijk een toevlucht vonden in de vesting Groningen.

Beschrijving Historische kaart van het beleg van Groningen door de bisschoppen van Keulen en Münster, van 9 juli tot 16 augustus (oude tijdrekening; in de nieuwe tijdrekening: 22 juli - 27 augustus) in 1672. Kaart van het gebied Groningen (zuidelijke deel van de vesting) - Essen - Haren - huis Hemmen. Rechtsboven: verklaring van de letters. Titel links onder in versierd cartouche. Met schaalstok
Kaart van de Belegering van Groningen, Jan D. Fries, 1672. Collectie Groninger Archieven.

Bommen Berend tegen Groote Griet

Op 27 juli beginnen de beschietingen van de stad Groningen. Von Rabenhaupt, de commandant aldaar, lust de Münstersen rauw. Het antwoord op de brandbommen van Münster is ‘Groote Griet’, een legendarisch en ontzagwekkend groot kanon in dienst van de Groningers. Vier weken duurt het beleg met de beschietingen, waarbij de bisschop had te kampen met niet alleen de Groningers, maar ook met het water en de modder van het geïnundeerde land, de regen, de honger, de ziektes, als ook met deserteurs. 

Midden in de strijd staan verschillende geestelijken bij een kanon dat op een stad staat gericht. Links van het kanon en voor het kanon twee militairen die richting de stad wijzen.
Beleg van Groningen waarbij een kanon door een zestal monniken wordt gezegend, 1672, Jan Luyken, 1698. Collectie Rijksmuseum.

Aftocht

Dankzij het voorbereidend werk van de Groningers lukte het hem niet om een afdoende blokkade te bewerkstelligen. Daardoor hielden de Groningers aan de noordkant een vrije toevoer van voedsel, maar ook van verse soldaten.

Op 28 augustus trekt Bommen Berend zich terug. Joost van de Vondel, veilig achter de Hollandse Waterlinie, dicht dan:

Uw schermheer RAVENHOOFT, hebt gy, naest Godt, te loven
Voor uw behoudenis. Dees terger van de doot
Bewaekte u, tot dat gy het onheil quaemt te boven,
En stont de stormbuy uit van bommen vier en loot.
O GRONINGE, uit het puin en asch en stof verrezen,
Vergeet de weldaet niet, die Godt u heeft bewezen.

Nog elk jaar viert Groningen feest op 28 augustus. Het feest van Bommen Berend. En sommigen, die hem niet kennen, zien hem als een held uit een ver verleden.
Maar onze onverzadigbare en onvermoeibare bisschop had eind augustus 1672 alweer zijn paard gewend, deze keer richting Friesland.

In de verte de stad Groningen met de Martinitoren. In het landschap de naderende troepen met rookpluimen uit schietende kanonnen. Rechts zijn de blank gezette weilanden te zien. Op de voorgrond groepen soldaten die overleggen.
Beleg van Groningen 1672, Folkert Bock, 1686. Collectie: Gemeente Groningen, via: Kunstpunt Groningen.
Bronnen Feiten
Wikipedia (2022). Christoph Bernhard von Galen.Van Galen
Wikipedia (2021). Groote Griet.Groote Griet

Gerelateerde berichten

Hans Strootman avatar