Thema’s
-
Lodewijk in het kasteel van de povre monsieur
Wij ondergeschrevenen Johan Quint, jegenwoordich substituijt drost ende schout van de hoge heerlikheijt Amerongen, ende Godert van den Doorslagh, secretaris aldaer, certificeren ende verklaren bij dese, ten verzoecke van den hooch edelgeboren heere van Amerongen, etc., dat in den jare 1672, als de France tot Amerongen sijn gekomen en den koninck selfs in parsoon, den…
-
Cornelis de Witt aangeklaagd voor hoogverraad
Op 23 juli 1672 klaagde ene Willem Tichelaar Cornelis de Witt, de broer van Johan de Witt, aan. Cornelis zou een moordaanslag op prins Willem III beraamd hebben. Willem Tichelaar was een man met een slechte reputatie. Hij was al meerdere keren in aanraking gekomen met het bevoegd gezag, in casu Cornelis Witt als ruwaard van Putten.…
-
De wreedheid van de Fransen op het platteland
Tijdens de Franse overheersing kreeg de bevolking van de provincie Utrecht te maken met de hardvochtige intendant van Lodewijk XIV, Louis Robert. Hij was verantwoordelijk voor het innen van ‘contributies’ (dwangsommen), en belastingen. Robert liet zich erop voorstaan dat hij voorstander was van de harde lijn van zijn leermeester Louvois. Hij zei dankbaar te zijn dat…
-
Amsterdam en Willem III
De oorlog en de machtsomwenteling in de Republiek hadden ook grote invloed op de steden die achter de waterlinie zaten. Overal moest de bevolking omgaan met de onzekerheid die bij zo’n machtsomwenteling hoort. Daarnaast was er ook de dreiging van de aankomende Franse invasie. In verschillende steden rommelde het onder de bevolking, bijvoorbeeld in Gouda,…
-
Verwoeste kastelen en buitenplaatsen
n 1672 wordt de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden van drie kanten aangevallen en is ‘het volk redeloos, de regering radeloos en het land reddeloos’. De troepen van Lodewijk XIV en de bisschoppen van Münster en Keulen hebben veel vernield, maar benutten de kastelen en buitenplaatsen ook voor eigen gerief. Brandschattingen Veel eigenaren van kastelen…
-
Johan de Witt treedt af
Begin augustus toen Johan de Witt weer op de been was na de mislukte aanslag op zijn leven, bezocht hij prins Willem III om hem te feliciteren met zijn stadhouderschap. Volgens Emanuel van der Hoeven heeft Johan de Witt zijn voornemen om af te treden met Willem besproken en heeft Willem nog geprobeerd hem over te halen om…
-
Lodewijk XIV in de stad Utrecht
Op 4 juli 1672 bezocht Lodewijk XIV, vergezeld door 2.000 man, waaronder 300 van zijn lijfwachten, de stad Utrecht. Lodewijk kwam vanuit Zeist, waar hij zijn tenten had opgeslagen. Het was een informeel bezoek omdat de Staten van Utrecht zich nog niet officieel hadden overgegeven. Door Utrecht Aanvankelijk reed hij over de singels van de Wittevrouwenpoort,…
-
Friesland en Bommen Berend
Nadat de bisschop van Münster zich stukgebeten had op Groningen, twijfelde hij of hij zou door stoten naar Friesland. Ook Friesland kende namelijk een waterlinie. Een list Hans Willem van Aylva, die de leiding had over de verdediging van de linie, had eigenlijk te weinig troepen om Von Galen tegen te houden. Zijn list was om zijn…
-
Hoog bezoek in Zeist
In het Rampjaar heeft Lodewijk XIV op verschillende plaatsen in de Republiek zijn hoofdkwartier opgeslagen. Meestal waren dat kastelen, bijvoorbeeld kasteel Biljoen, kasteel Ulenpas en kasteel Keppel. Maar in Zeist nam hij op 1 juli 1672 zijn intrek in een burgerwoning, het huis van de weduwe van de schout van Zeist, Claesje de la Haye. Cultuurshock Het huis heette…
-
Het herstel van de Friese waterlinie
De eerste Friese Waterlinie dateert uit 1580, dus uit de Tachtigjarige Oorlog. De linie begon bij Kuinre, dat toen aan de Zuiderzee lag, en liep zuidelijk van Heerenveen tot Bakkeveen, net ten zuidoosten van Drachten. Bij Kuinre komen de riviertjes de Tjonger en de Linde uit in de Zuiderzee. Het gebied rondom de riviertjes kon…
-
Willem III doet Charles II een vredesvoorstel
Nadat de onderhandelingen met de afgezanten van de Engelse koning Charles II (Karel II) op niets uitgelopen waren en Engeland zelfs het Verdrag van Heeswijk met Lodewijk XIV gesloten had, deed Willem III eigenmachtig nog een ultieme poging om de gunst van Engeland te verkrijgen. Geld, Suriname en een kroon Hij deed eind juli via de Engelse…
-
De aanval op Groningen
De bisschop van Münster kon relatief makkelijk zijn gang gaan in het oosten en bij zijn opmars naar het noorden. De ongeregelde troepen trokken verder richting Groningen, de arme Drenten voor zich uit jagend, die uiteindelijk een toevlucht vonden in de vesting Groningen. Bommen Berend tegen Groote Griet Op 27 juli beginnen de beschietingen van…
-
Het verdrag van Heeswijk
De graaf van Arlington en de hertog van Buckingham vertrokken na hun bezoek aan Willem III in Bodegraven met lege handen naar het kasteel van Heeswijk, alwaar Lodewijk XIV verbleef, om betere vredesvoorwaarden te regelen. Weer die Fransen Echter, tegen alle verwachtingen, in sloten de Engelsen op 16 juli 1672 met Lodewijk XIV het verdrag van Heeswijk. Hierin spraken…
-
Groningen zet zich schrap
De oude Friese Waterlinie uit de Tachtigjarige Oorlog liep door naar het oosten en sloot aan op de Groninger Waterlinie naar Delfzijl. In het begin van de zeventiende eeuw werden stadswallen aangelegd met een brede, natte gracht. In 1672 wordt Carel Rabenhaupt belast met de verdediging van de stad Groningen en de Ommelanden. Hij laat…
-
Willem III weerstaat Charles II
Op 5 juli 1672, de dag nadat de Staten van Holland besloten hadden prins Willem III tot stadhouder van Holland te benoemen, kreeg Willem hoog bezoek uit Engeland. Koning Charles II (Karel II) had twee van zijn belangrijkste ministers, de graaf van Arlington en de hertog van Buckingham, als afgezanten gestuurd. Ze werden door de…