Goet en Bloet
-
De Vrede van Breda
De onderhandelingen voor de vrede met de Engelsen begonnen op 4 juni 1667 in Breda. De Republiek wil graag een snelle oplossing voor het conflict met de Engelsen, want Lodewijk XIV was in mei de Devolutieoorlog tegen de Spaanse Nederlanden begonnen. Vanwege de Rijn-Alpen-Pyreneeëndoctrine wil de Republiek geen directe grens met de Fransen en om twee…
-
Triple alliantie
Wanneer de macht van de Franse koning toeneemt, onderkent ook Karel II (Charles II) het gevaar van een te sterk Frankrijk op het Europese continent. Karel besluit toenadering te zoeken tot de Republiek. William Temple In december 1667 stuurt hij William Temple naar Den Haag om voorstellen te doen voor een samenwerkingsverbond. Dit leidde in…
-
Van Prins naar Stadhouder, een lange weg
Prins Willem III werd op 4 november 1650 onder een slecht gesternte geboren. Acht dagen eerder was zijn vader stadhouder Willem II op 24-jarige leeftijd onverwachts aan de pokken overleden. De dood van Willem II was een grote slag voor de Oranjes en de Oranjegezinden. Maar Johan de Witt en de staatsgezinden zagen hun kans…
-
De Tweede Engels-Nederlandse oorlog
Na de Eerste Engels-Nederlandse oorlog van 1652 – 1654 verklaarde koning Charles II (Karel II) in maart 1665 de Nederlanden opnieuw de oorlog. Ook deze Tweede Engels-Nederlandse oorlog speelde zich voornamelijk op zee af. Oorzaak De oorzaak voor het uitbreken van deze oorlog is te vinden in de conflicten tussen Nederland en Engeland over koloniale gebieden en…
-
Het Verdelingsplan uit 1663
De strijd die Willem III zijn leven lang had met Lodewijk XIV, had een diepe wortel. De strijd begon uiteindelijk in het Rampjaar, maar het plan van Lodewijk om de Republiek aan te vallen, kwam niet uit de lucht vallen. Al in 1663 maakte hij het ‘Verdelingsplan’. Om het plan te begrijpen moet je weten…
-
De tocht naar Chatham
Op initiatief van Cornelis de Witt, als gedeputeerde van de Staten, zette de Nederlandse vloot in juni 1667 onder leiding van Michiel de Ruyter koers naar de Engelse kust, waar de Engelse vloot voor anker lag. Op naar Chatham! Daar werd besloten de vloot in drieën te splitsen. Kleine lichte schepen voeren de Theems op…
-
Bommen Berend
Was deze bisschop een relfiguur met gevaarlijke speeltjes of de hoop voor de rooms-katholieken in zijn bisdom? Het was in elk geval een verbeten mannetje. Christoph Bernhard, Freiherr von Galen Christoph Bernhard, Freiherr von Galen (1606-1678) was een overtuigd katholiek. Zijn Lutherse moeder ging tot de Roomse religie over toen hij nog maar een kind…
-
Vlucht uit Utrecht
Niemand was er op voorbereid aan het einde van de Gouden eeuw van onze Republiek. Toch was er al jarenlang spanning. Margaretha is op 12 juni 1672 gevlucht voor de Fransen naar Amsterdam. Dat was op het nippertje! Toch is ze de volgende dag alweer teruggegaan naar Utrecht om daar haar schoondochter met de kleinkinderen…
-
Willem III tegen Lodewijk
In het Huys is de hoeveelheid portretten van Stadhouder Willem III opvallend. In de Grote Zaal hangt hij niet voor niets naast Godard van Ginkel. De carrière van Van Ginkel is nauw verbonden met het levensdoel van Willem III. Ook in het archief zijn brieven van en aan Stadhouder Willem III aanwezig. Willem III en…
-
De carrière van Godard van Ginkel aan de hand van vier schilderijen
Margaretha maakte zich grote zorgen over de carrière van haar zoon, Godard van Ginkel. Zij vond dat hij zich herhaaldelijk bij promoties liet passeren. Maar het zou helemaal goed komen! De jonge ritmeester Op diplomatieke missie De echte veldheer Ervaren opperbevelhebber
-
Margaretha op hete kolen
Stel je voor er is een oorlog op komst. Je merkt het aan de mensen. Je kan het bijna ruiken. De Fransen rukken op. De eerste maanden van 1672 moeten voor Margaretha erg verwarrend zijn geweest. Wat gebeurde er allemaal? Vluchten, maar waarheen? Voor de informatievoorziening was ze afhankelijk van “horen en zeggen” van toevallige…
-
Podcast Rampjaar 1672 van Luc Panhuysen
Naar aanleiding van zijn boek Rampjaar 1672 heeft Luc Panhuysen met Matthijs Deen voor de VPRO een podcast van vier afleveringen, met fragmenten uit de brieven van Margaretha, Godard Adriaan en Godard, andere ooggetuigen en krantenberichten. Luc Panhuysen licht het zelf toe.
-
De cadeaus van de keurvorst
Op het schilderij boven de schouw in de grote zaal is Frederik Willem I, keurvorst van Brandenburg te zien. Waarom hangt deze Duitse vorst, die voortleeft onder de naam “De Grote Keurvorst” op zo’n prominente plek in het kasteel? De keurvorst en de brand In het rampjaar 1672 zit Godard Adriaan van Reede in Berlijn…
-
Een ingelijst zadeldek
Boven de ingang van de bibliotheek hangt een ingelijst zadeldek, onderdeel van het tuigage van rijpaarden. In vaktermen heet zo’n zadeldek een ‘sjabrak’. Blijkbaar is dit exemplaar een bijzondere sjabrak, anders lijst je hem niet in. Vorstelijk geschenk Inderdaad, dit is een heel bijzonder exemplaar. Deze sjabrak is een geschenk van Frederik Willem van Brandenburg…
-
De vrome schoonmoeder en haar katholieke schoondochter
Op de galerij hangen de portretten van Margaretha Turnor en haar schoondochter Ursula Philippota harmonieus naast elkaar. Hoewel een goede verstaander misschien opvalt dat ze van elkaar afgedraaid afgebeeld zijn. Helaas was hun relatie verre van harmonieus. Margaretha moest niets hebben van de Roomse Kerk. Zij was het er dan ook niet mee eens dat…