Thema’s
-
Malo mori quam foedari
Een wapenspreuk, motto of devies, is een korte tekst die onder het familiewapen werd geplaatst. Soms ook op een lint onder dit wapen. De meeste wapenspreuken zijn in het Latijn. Maar we kennen ook Franse spreuken: ‘Je maintiendrai’ (ik zal handhaven), de wapenspreuk van het Huis van Oranje-Nassau en vanaf 1815 van Nederland. Het geslacht…
-
The count, der Graf, le comte en de graaf
Voor veel mensen is de taal die ze bezigen een belangrijk deel van wie ze zijn. Hoe iemand praat en schrijft, zegt iets over zijn achtergrond, zijn persoonlijkheid en de groep waarmee hij zich identificeert (of wil identificeren). Welk beeld komt naar voren als we het taalgebruik van graaf Godard van Aldenburg Bentinck (1857-1940) onder…
-
De schooljaren van Chrisje
Op 30 mei 1719 werden Frederik Christiaan van Reede en Henriette van Nassau-Zuylenstein verblijd met de geboorte van een dochter, hun derde kind. Ze kreeg bij de doop de namen Ursula Christina Reiniera, roepnaam Chrisje. Amper drie maanden na haar geboorte overleed haar vader aan een beroerte, zodat moeder Henriëtte er met de opvoeding alleen…
-
Het gebruik van familiewapens
In de heraldiek of wapenkunde is een wapen of blazoen meestal een symbolische voorstelling op een wapenschild, een versierd schild dus. Traditioneel werd een wapen gedragen op het schild. Het wapen is het belangrijkste deel van het schild en wordt daarom centraal geplaatst. Wapen Met ‘wapen’ werd in het Midden Nederlands de volledige uitrusting van een…
-
Vader en zoon Cuypers
Eind 19e eeuw benaderde Godard van Aldenburg Bentinck Pierre Cuypers met de vraag om een viertal ruimtes in zijn Huys in Amerongen een make-over te geven. Laat de naam van Pierre Cuypers ergens vallen en bijna vanzelf noemt men de gebouwen van het Centraal Station en het Rijksmuseum in Amsterdam. Maar de architect Cuypers heeft…
-
Haardplaten in Amerongen
Zeker in vroeger tijden zien we bij open haarden vaak haardplaten. Zo ook in Kasteel Amerongen. Haardplaten zijn onderdeel van de rijke historie van het kasteel. Behalve familiewapens zijn er ook spreuken op de haardplaten te vinden. Ik heb minimaal vijf plaatsen met haardplaten geteld, maar waarschijnlijk zijn het er veel meer. Haardplaten uit 1656…
-
Een passend kerstcadeau
In veel boeken van de bibliotheek hebben bewoners hun naam gezet of de gulle gevers van boeken een bericht achter gelaten. Zo is er een klein boekje waar naast het ex libris van Sigurd en Elisabeth von Ilsemann geschreven staat: “To mama, Christmas 1965, C+B”, een kerstcadeau dus! Christine en Ballo Het boekje is een…
-
Haardplaten
In Kasteel Amerongen zijn in diverse ruimtes achter in de open haarden ijzeren platen te vinden. Geen gewone saaie gietijzeren plaat, maar een siervoorwerp, vaak met familiewapen en motto. Wat is eigenlijke een haardplaat? Functie van de haardplaat Haardplaten achter in de haard hadden als doel de warmte terug te kaatsen en te verspreiden. Haardplaten…
-
De geschiedenis van de stal
Dat het stalgebouw van Kasteel Amerongen uit de zeventiende eeuw dateert, is een feit waar je eigenlijk maar zelden bij stil staat. Je denkt er ook maar zelden over na hoe de dieren in de stal gezet werden. In al die eeuwen is ons denken over dieren en vooral over dierenwelzijn behoorlijk veranderd. De stal…
-
Het stalgebouw van kasteel Amerongen
De paardenstallen van kasteel Amerongen liggen recht tegenover de voorzijde van het kasteel. Door de twee torenpaviljoens aan beide zijden lijkt het stalgebouw zelf ook een beetje op een kasteel. Dit effect wordt nog versterkt doordat het stalgebouw uit de omringende gracht lijkt op te rijzen. De stallen zijn rond 1680 gebouwd, dus na de…
-
Uitgeknipt
Je denkt misschien dat alles wat er in een kasteel aan de muur hangt, keurige kunstwerken zijn. Kunstwerken die echt bedoeld zijn om in een lijst aan de muur te hangen. Helaas, ik moet je teleurstellen. In de hal hangt een gravure van Willem III die gewoon uitgeknipt is. Ik bedoel niet die tegenover zijn…
-
Allemaal klavieren
Het orgel, de klavecimbel en de vleugel: ze hebben alle drie een klavier, maar toch zijn het heel andere instrumenten. Op Kasteel Amerongen hebben we ze alle drie. Wat zijn de overeenkomsten en verschillen en hoe is dat zo ontstaan? We proberen dat hier eens op een rijtje te zetten. Wind en snaren Misschien klinkt…
-
De sportieve Sigurd in de spotlight
Sigurd von Ilsemann heeft nooit zelf in de spotlights gestaan. Steeds wordt zijn naam verbonden aan die andere persoon, de Duitse keizer Wilhelm II, die jarenlang een zwaar stempel op het leven van Sigurd drukte. Of zijn naam werd genoemd in relatie tot die van gravin Elisabeth van Aldenburg Bentinck, namelijk als ‘de man van’……
-
De financiële situatie van Henriëtte
Als ervoor wordt gekozen om het stamslot aan de oudste zoon (of bij gebrek aan zonen de erfdochter) te vererven, dan blijven er vaak nog broers en zussen over die niet met lege handen kunnen blijven staan. Voor hen worden in testamenten ook vaak voorzieningen getroffen. Het is dan aan de nieuwe heer om die…
-
Het bestuur in de heerlijkheid Amerongen
In de middeleeuwen ontstonden er heerlijkheden. In de loop der tijd slaagden adellijke grondbezitters erin steeds meer politieke, economische en juridische macht te verwerven. Zij noemden zich ‘heer‘ en hun gebied een ‘heerlijkheid‘. Het waren zelfstandige gebieden met eigen lokale wetten, bestuurders en rechtspraak. Vaak hadden de edelen in hun heerlijkheden een gelijknamig kasteel of…