Verhalen
-
Hoe zit het Staatse leger in elkaar?
Een leger in de 17de eeuw was toch wat anders dan een leger nu. Om de verhalen over Van Ginkel, het Rampjaar en de Glorious Revolution te kunnen volgen, is het goed om je een beetje te verdiepen in de legeronderdelen, de leiding van het leger en wat voor functies (jonge) adellijke heren hadden. De…
-
De Slag bij Woerden
Na de mislukte aanval op Naarden beginnen de Fransen de stad Woerden te versterken. De Staatse generale staf denkt hier mooi gebruik van te maken en maken plannen voor een groot offensief. Een vloot zou Naarden als afleiding onder vuur nemen, terwijl een leger het werkelijke doel omsingelt: Woerden. Op 11 oktober is het zover:…
-
Een stormachtige aanval op Naarden
Vooral de oude veldmaarschalk Johan Maurits van Nassau-Siegen, die het commando voerde over de naastgelegen vestingstad Muiden, kon niet berusten in het feit dat Naarden bezet was door de Fransen en dat de eerste aanval mislukt was. Verrassingsaanval Hij lobbyde voortdurend bij burgemeesters en admiraliteit van Amsterdam (hoogste bevel van de zeemacht) om daar iets…
-
Een windstille aanval op Naarden
De inundaties van de waterlinie waren zo uitgevoerd dat het door de Fransen bezette Naarden niet achter de waterlinie lag. Daardoor voelte Johan Maurits van Nassau-Siegen zich niet veilig in Muiden en ook de Staten hadden er een zwaar hoofd in. Willem III, de stadhouder, bedacht een plan om Naarden te ontzetten en hierna het…
-
De wreedheid van de Fransen op het platteland
Tijdens de Franse overheersing kreeg de bevolking van de provincie Utrecht te maken met de hardvochtige intendant van Lodewijk XIV, Louis Robert. Hij was verantwoordelijk voor het innen van ‘contributies’ (dwangsommen), en belastingen. Robert liet zich erop voorstaan dat hij voorstander was van de harde lijn van zijn leermeester Louvois. Hij zei dankbaar te zijn dat…
-
Amsterdam en Willem III
De oorlog en de machtsomwenteling in de Republiek hadden ook grote invloed op de steden die achter de waterlinie zaten. Overal moest de bevolking omgaan met de onzekerheid die bij zo’n machtsomwenteling hoort. Daarnaast was er ook de dreiging van de aankomende Franse invasie. In verschillende steden rommelde het onder de bevolking, bijvoorbeeld in Gouda,…
-
De kleurrijke carrière van Bernhard Johan Prott
Met onze 21ste eeuwse bril vergeten we soms dat De Republiek niet hetzelfde was als Nederland. De echt nationale staat bestaat pas sinds de 19e eeuw. Sommige gebieden hoorden min of meer bij ‘Duitsland’ en min of meer bij ‘Nederland’, bijvoorbeeld het gebied rond Kleve. Ook de aanspraken van Bernhard von Galen hadden niets met…
-
Verwoeste kastelen en buitenplaatsen
n 1672 wordt de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden van drie kanten aangevallen en is ‘het volk redeloos, de regering radeloos en het land reddeloos’. De troepen van Lodewijk XIV en de bisschoppen van Münster en Keulen hebben veel vernield, maar benutten de kastelen en buitenplaatsen ook voor eigen gerief. Brandschattingen Veel eigenaren van kastelen…
-
Johan de Witt treedt af
Begin augustus toen Johan de Witt weer op de been was na de mislukte aanslag op zijn leven, bezocht hij prins Willem III om hem te feliciteren met zijn stadhouderschap. Volgens Emanuel van der Hoeven heeft Johan de Witt zijn voornemen om af te treden met Willem besproken en heeft Willem nog geprobeerd hem over te halen om…
-
Lodewijk XIV in de stad Utrecht
Op 4 juli 1672 bezocht Lodewijk XIV, vergezeld door 2.000 man, waaronder 300 van zijn lijfwachten, de stad Utrecht. Lodewijk kwam vanuit Zeist, waar hij zijn tenten had opgeslagen. Het was een informeel bezoek omdat de Staten van Utrecht zich nog niet officieel hadden overgegeven. Door Utrecht Aanvankelijk reed hij over de singels van de Wittevrouwenpoort,…
-
Friesland en Bommen Berend
Nadat de bisschop van Münster zich stukgebeten had op Groningen, twijfelde hij of hij zou door stoten naar Friesland. Ook Friesland kende namelijk een waterlinie. Een list Hans Willem van Aylva, die de leiding had over de verdediging van de linie, had eigenlijk te weinig troepen om Von Galen tegen te houden. Zijn list was om zijn…
-
Hoog bezoek in Zeist
In het Rampjaar heeft Lodewijk XIV op verschillende plaatsen in de Republiek zijn hoofdkwartier opgeslagen. Meestal waren dat kastelen, bijvoorbeeld kasteel Biljoen, kasteel Ulenpas en kasteel Keppel. Maar in Zeist nam hij op 1 juli 1672 zijn intrek in een burgerwoning, het huis van de weduwe van de schout van Zeist, Claesje de la Haye. Cultuurshock Het huis heette…
-
Het herstel van de Friese waterlinie
De eerste Friese Waterlinie dateert uit 1580, dus uit de Tachtigjarige Oorlog. De linie begon bij Kuinre, dat toen aan de Zuiderzee lag, en liep zuidelijk van Heerenveen tot Bakkeveen, net ten zuidoosten van Drachten. Bij Kuinre komen de riviertjes de Tjonger en de Linde uit in de Zuiderzee. Het gebied rondom de riviertjes kon…
-
Willem III doet Charles II een vredesvoorstel
Nadat de onderhandelingen met de afgezanten van de Engelse koning Charles II (Karel II) op niets uitgelopen waren en Engeland zelfs het Verdrag van Heeswijk met Lodewijk XIV gesloten had, deed Willem III eigenmachtig nog een ultieme poging om de gunst van Engeland te verkrijgen. Geld, Suriname en een kroon Hij deed eind juli via de Engelse…
-
De aanval op Groningen
De bisschop van Münster kon relatief makkelijk zijn gang gaan in het oosten en bij zijn opmars naar het noorden. De ongeregelde troepen trokken verder richting Groningen, de arme Drenten voor zich uit jagend, die uiteindelijk een toevlucht vonden in de vesting Groningen. Bommen Berend tegen Groote Griet Op 27 juli beginnen de beschietingen van…