Verhalen
-

Johan de Witt en Prins Willem III
Historici verschillen van mening over de betrokkenheid van prins Willem III bij de moord op de gebroeders De Witt. Hij heeft in ieder geval wel een bedenkelijke rol gespeeld. Door de moord niet te willen verhinderen kun je zeggen dat hij zichzelf daardoor medeschuldig gemaakt heeft. De moord op Johan de Witt is het tragische einde van…
-

Het begint te vriezen
In december 1672 vroor het dat het kraakte in het Hollandse deel van de republiek. Zelfs de Rijn was bevroren. En een waterlinie is maar zo sterk, als zijn zwakste schakel. De inundaties van de Oude Rijn tussen Woerden en Alphen aan de Rijn waren erg smal, eigenlijk niet breder dan de rivier. Een smalle…
-

Toch nog Maastricht
Bijna onverwacht had Lodewijk XIV tijdens zijn opmars naar de Republiek Maastricht alleen omsingeld en niet aangevallen. Toch laat hij het daar niet bij. Eind mei 1672 bezet de Prins van Condé kasteel Valkenburg. De Staatse toepen waren zwaar onderbemand, waardoor de Fransen met maar 200 man de ‘poort naar de Republiek der Verenigde Provinciën’…
-

De moord op de gebroeders De Witt
Na de mislukte moordaanslag op Johan de Witt en de arrestatie van Cornelis de Witt bleef het nog erg onrustig in de Hollandse steden. De door pamfletten verspreide complottheorieën en oproepen om zich van de gebroeders te ontdoen, werden steeds extremer. Johan de Witt kon geen goed meer doen zoals in het volgende versje valt te lezen: De…
-

Een verdrag, maar wat nu?
Godard Adriaan van Reede had als diplomaat vrije toegang tot Frederik Willem I, de keurvorst van Brandenburg. Zijn taak was zo snel mogelijk een verdrag tussen Berlijn en Den Haag tot stand te brengen. Een verdrag De keurvorst van Brandenburg twijfelde en wilde dat de Republiek meer bondgenoten had. Dit was nodig om een soort…
-

Tijd voor actie
In het verdrag van Berlijn had de keurvorst van Brandenburg militaire steun toegezegd aan de Republiek. Inmiddels was ook de Keizer Leopold I bereid te helpen, zij het schoorvoetend. In september voegen het leger van de Keurvorst en het leger van de Keizer zich samen bij Halberstad, het tegenwoordige Saksen Anhalt. De Keurvorst voerde zelf…
-

Lodewijk in het kasteel van de povre monsieur
Wij ondergeschrevenen Johan Quint, jegenwoordich substituijt drost ende schout van de hoge heerlikheijt Amerongen, ende Godert van den Doorslagh, secretaris aldaer, certificeren ende verklaren bij dese, ten verzoecke van den hooch edelgeboren heere van Amerongen, etc., dat in den jare 1672, als de France tot Amerongen sijn gekomen en den koninck selfs in parsoon, den…
-

Cornelis de Witt aangeklaagd voor hoogverraad
Op 23 juli 1672 klaagde ene Willem Tichelaar Cornelis de Witt, de broer van Johan de Witt, aan. Cornelis zou een moordaanslag op prins Willem III beraamd hebben. Willem Tichelaar was een man met een slechte reputatie. Hij was al meerdere keren in aanraking gekomen met het bevoegd gezag, in casu Cornelis Witt als ruwaard van Putten.…
-

Hoe zit het Staatse leger in elkaar?
Een leger in de 17de eeuw was toch wat anders dan een leger nu. Om de verhalen over Van Ginkel, het Rampjaar en de Glorious Revolution te kunnen volgen, is het goed om je een beetje te verdiepen in de legeronderdelen, de leiding van het leger en wat voor functies (jonge) adellijke heren hadden. De…
-

Het Heilige Roomse Rijk en het Rampjaar
Een lastige hoofdpersoon in het Europa van 1672, die in ons verhaal steeds een bijrol krijgt, is keizer Leopold I van het Heilige Roomse Rijk. Wat was nu eigenlijk dat Heilige Roomse Rijk, waarom komen de we die keizer steeds weer tegen en wat heeft hij nou wel en niet met ons Rampjaar te maken?…
-

De Slag bij Woerden
Na de mislukte aanval op Naarden beginnen de Fransen de stad Woerden te versterken. De Staatse generale staf denkt hier mooi gebruik van te maken en maken plannen voor een groot offensief. Een vloot zou Naarden als afleiding onder vuur nemen, terwijl een leger het werkelijke doel omsingelt: Woerden. Op 11 oktober is het zover:…
-

Een stormachtige aanval op Naarden
Vooral de oude veldmaarschalk Johan Maurits van Nassau-Siegen, die het commando voerde over de naastgelegen vestingstad Muiden, kon niet berusten in het feit dat Naarden bezet was door de Fransen en dat de eerste aanval mislukt was. Verrassingsaanval Hij lobbyde voortdurend bij burgemeesters en admiraliteit van Amsterdam (hoogste bevel van de zeemacht) om daar iets…
-

Een koekje van eigen deeg
Door de Hollandse Waterlinie konden de Fransen niet dat overwinnen waarvoor ze eigenlijk gekomen waren: het rijke Amsterdam. Dus ze moesten een list bedenken. Goed gepikt is beter dan slecht verzonnen: de hertog van Luxembourg besloot het Staatse leger met zijn eigen middelen aan te vallen. Nieuwe inundatie In de herfst van 1672 werd de…
-

Een windstille aanval op Naarden
De inundaties van de waterlinie waren zo uitgevoerd dat het door de Fransen bezette Naarden niet achter de waterlinie lag. Daardoor voelte Johan Maurits van Nassau-Siegen zich niet veilig in Muiden en ook de Staten hadden er een zwaar hoofd in. Willem III, de stadhouder, bedacht een plan om Naarden te ontzetten en hierna het…
-

De wreedheid van de Fransen op het platteland
Tijdens de Franse overheersing kreeg de bevolking van de provincie Utrecht te maken met de hardvochtige intendant van Lodewijk XIV, Louis Robert. Hij was verantwoordelijk voor het innen van ‘contributies’ (dwangsommen), en belastingen. Robert liet zich erop voorstaan dat hij voorstander was van de harde lijn van zijn leermeester Louvois. Hij zei dankbaar te zijn dat…


