Margaretha heeft de laatste dagen niet stil gezeten. Ze is net terug van Utrecht. En ze is ook in Den Haag geweest en vandaar heeft ze een pakket met proviand naar Amsterdam gestuurd dat met de boot naar Hamburg zal gaan. Boter, kaas en nog wat andere dingen.

Ondersteboven:
uhEd laeste vande 3 dees
geweest heb met de post
van en maendach noch
van gistere geen brief gehadt
[rec.a 25. 9ber]Ameronge den
6/16Novem 1680Mijn heer en lieste hartge
so aenstonts koom ick van wttrecht weer hier
alwaer Eenen dach ben geweest en ock Eenen
dach inde haech van waer uhEd op Amsterdam
de begeerde proovijsie van booter kaes en voort
het welcke oordeelde deselfve noodich te sijn
alles volgens dees ingeleijde meemoorije,
heb gesonde, dat so teminck schrijft merge van
daer naer hamburch sal afvaeren, met deese
wint spoedich met godts hulpe sal over sijn
hoope uhEd alles wel sal gevalle en in gesontheijt
met het sijne nuttige, [den haerinck en lab]

Haring en kabeljauw
De zending is nog niet compleet. Er is nog steeds geen haring en gezouten kabeljauw, dat moet nog gevangen en ingelegd en dat krijgt Godard Adriaan pas met de kerst. Hoewel Van Ginkel beloofd heeft die te verzenden, zal Margaretha het echt niet vergeten! Het doet onwillekeurig denken aan vakantiegangers die naar verre oorden vertrekken met een zak van hun favoriete aardappels …

[met het sijne nuttige,] den haerinck en lab
berdaen1Labberdaan: gezouten kabeljauw die de heer van ginckel heeft aenge
noome te versorchge heeft niet konne mee
gaen vermidts het noch wel Een maent
te vroech is om winter goet dat sou konne
dueren te bekoomen dewijlle die harinck
noch Eerst gevange wort en ontrent kors
=mis Eerst bequaem om te versende, maer
weest verseeckert dat ick wel sal versorch
die niet vergeeten sal werde te senden

De zaken in Utrecht
In Utrecht heeft Margaretha geprobeerd om de zaak met neef Welland2Godard Willem van Tuyll van Serooskerken af te ronden. Maar het was weer tevergeefs, het blijft maar door gaan. Nu wil hij weer 110 gulden uit de boedel van de vrouwe van Wulven3Cornelia Elisabeth van Reede. Waarom hij denkt daar recht op te hebben, dat maakt Margaretha niet echt duidelijk. Er speelde nog een andere zaak, een beslaglegging op de jaarlijkse toelage van het Kapittel van Oudmunster. Godard Adriaan had daarvoor getekend maar Margaretha moest nog het een en ander regelen met de heren van Sandenburg4Diederik Borre van Amerongen en van Someren. Johan van Someren moet er nu voor zorgen dat een kapitaal van 3000 gulden afgelost gaat worden. Hij heeft toegezegd om dat volgende week te doen maar Margaretha heeft er een hard hoofd in. Niettemin, Margaretha heeft in Utrecht 2310 gulden in handen gekregen. Ze heeft daar direct weer het nodige van uit moeten geven, zoals aan haar werkvolk en aan hout en lood.

[meer gestant doet,] tot wttrecht heb
ick de bekende 2310f volgens mijne laeste
ontfange versoecke niet qualijck te neemen
dat daer wt vermaerte sijn kapitael ter
som van 1000f aflosse en voort het werck=
volck en naer gekocht hout en loot betaelle
so verde hetselfve sal strecke, [van heetere ]

Nog meer geld
Ook vanuit Holland is er een betaling gekomen, 2300 gulden plus de toezegging van een aanvullende betaling. Margaretha zal haar best doen om daar niets van uit te geven of in ieder geval 2000 gulden achter te houden voor Godard Adriaan. Ze verwacht dat er voorlopig geen geld meer komt. De heer Van Dijkveld5Everard van Weede van Dijkveld heeft al gewaarschuwd dat er een flinke achterstand is met betalingen. Margaretha had nog enige hoop voor nichtje Anna op een erfenis vanuit de familie Van der Aa, maar de begrafenis heeft zoveel geld gekost, ze rekent nergens meer op.

[kaet ten berch heeft overgegeefve,] so datmen
vreest het Erfenis van ons nichtgen niet veel
sal sijn, ense hebbe den heer van d A6Frederik van Renesse van Moermont noch
met publijcke sermonij begraefve daer al
mee so veel koste meer op loopt als anders
dat ick genoech heb af geraden, [ick ben]

Politieke ontwikkelingen in Engeland
In haar postscriptum vermeldt Margaretha nog een interessant nieuwtje. Het Engelse parlement heeft zich tegen de hertog van York7Jacobus (James) II van Engeland gekeerd. De hertog was de troonopvolger van zijn kinderloze broer, koning Charles II. Althans, Charles was niet bepaald kinderloos maar hij had geen wettige nakomelingen. Het probleem was, dat zijn broer James katholiek was geworden en een katholiek staatshoofd was voor het Engelse parlement niet acceptabel. Charles zou nog vijf jaar regeren, maar het parlement zag het lijk al drijven en probeerde een wet aan te nemen die een katholiek staatshoofd verbood. York was inmiddels zelf gaan drijven, hij was admiraal van de vloot en er waren zelfs geruchten dat hij de Franse vloot ging commanderen. Stadhouder Willem III was met James’ protestantse dochter Mary getrouwd en het gerucht deed de ronde dat zijne hoogheid naar Engeland zou gaan.

p s men seijt inde haech het in Engelant
bijt perlement seer slecht voorde
hartooch van jorck staet en dat
hij meest hem opt water hout
somige wille dat hij de franse
Ermee8Armee die haer tot duijnkercke
vergaderen sou sal koman=
deere, men seijt ock dat
sijn hoocheij naer Englant
sou gaen het welcke niet
geloofve

En nog wat nagekomen nieuws
De Raad van State heeft Van Ginkel als gouverneur van de provincie Utrecht een toelage van 1200 gulden per jaar toegekend, op aandringen van de prins. En nog voordat ze de brief heeft verstuurd, heeft Margaretha gehoord dat er geld voor haar klaar ligt in Utrecht, wel 2310 gulden. Ze gaat dus komende week weer naar Utrecht waar ze ook geld hoopt te krijgen van Pieter Ruysch. En, zo schrijft ze heel strijdlustig, ze hoopt van neef Welland9Godard Willem van Tuyll van Serooskerken helemaal af te maken.

[mij ock heeft belooft,] ick sal nu
inde aenstaende weeck naer wttrecht
gaen en sien van wellant teene=
mael af te maecke soot Eenich
sints moogelijck is, [het doet mij ]

- 1Labberdaan: gezouten kabeljauw ↩︎
- 2Godard Willem van Tuyll van Serooskerken ↩︎
- 3Cornelia Elisabeth van Reede ↩︎
- 4Diederik Borre van Amerongen ↩︎
- 5Everard van Weede van Dijkveld ↩︎
- 6Frederik van Renesse van Moermont ↩︎
- 7Jacobus (James) II van Engeland ↩︎
- 8Armee ↩︎
- 9Godard Willem van Tuyll van Serooskerken ↩︎





























































































































