Goet en Bloet
-
Margaretha’s eigen missie
In de brieven van Margaretha is te lezen dat zij alles op alles wil zetten om te voorkomen dat haar huis zal afbranden. De volgende feiten komen uit haar brieven, die zij tussen 30 januari en 13 februari schrijft aan haar man. Onderhandelen en Gods wil Op 30 januari heeft ze een gesprek heeft gehad…
-
De gevreesde brandbrief
In september 1672 schrijft Margaretha dat er een nieuw (algemeen) plakkaat is gekomen, dat is ondertekend door koning Lodewijk XIV. In het plakkaat staat dat alle ingezeten van de door de Fransen veroverde gebieden naar huis moeten komen. Doe je dat niet? Dan confisqueren de Fransen al je bezittingen en volgt er een boete van…
-
Johan de Witt en Prins Willem III
Historici verschillen van mening over de betrokkenheid van prins Willem III bij de moord op de gebroeders De Witt. Hij heeft in ieder geval wel een bedenkelijke rol gespeeld. Door de moord niet te willen verhinderen kun je zeggen dat hij zichzelf daardoor medeschuldig gemaakt heeft. De moord op Johan de Witt is het tragische einde van…
-
Het begint te vriezen
In december 1672 vroor het dat het kraakte in het Hollandse deel van de republiek. Zelfs de Rijn was bevroren. En een waterlinie is maar zo sterk, als zijn zwakste schakel. De inundaties van de Oude Rijn tussen Woerden en Alphen aan de Rijn waren erg smal, eigenlijk niet breder dan de rivier. Een smalle…
-
De moord op de gebroeders De Witt
Na de mislukte moordaanslag op Johan de Witt en de arrestatie van Cornelis de Witt bleef het nog erg onrustig in de Hollandse steden. De door pamfletten verspreide complottheorieën en oproepen om zich van de gebroeders te ontdoen, werden steeds extremer. Johan de Witt kon geen goed meer doen zoals in het volgende versje valt te lezen: De…
-
Lodewijk in het kasteel van de povre monsieur
Wij ondergeschrevenen Johan Quint, jegenwoordich substituijt drost ende schout van de hoge heerlikheijt Amerongen, ende Godert van den Doorslagh, secretaris aldaer, certificeren ende verklaren bij dese, ten verzoecke van den hooch edelgeboren heere van Amerongen, etc., dat in den jare 1672, als de France tot Amerongen sijn gekomen en den koninck selfs in parsoon, den…
-
Cornelis de Witt aangeklaagd voor hoogverraad
Op 23 juli 1672 klaagde ene Willem Tichelaar Cornelis de Witt, de broer van Johan de Witt, aan. Cornelis zou een moordaanslag op prins Willem III beraamd hebben. Willem Tichelaar was een man met een slechte reputatie. Hij was al meerdere keren in aanraking gekomen met het bevoegd gezag, in casu Cornelis Witt als ruwaard van Putten.…
-
Verwoeste kastelen en buitenplaatsen
n 1672 wordt de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden van drie kanten aangevallen en is ‘het volk redeloos, de regering radeloos en het land reddeloos’. De troepen van Lodewijk XIV en de bisschoppen van Münster en Keulen hebben veel vernield, maar benutten de kastelen en buitenplaatsen ook voor eigen gerief. Brandschattingen Veel eigenaren van kastelen…
-
De aanval op Groningen
De bisschop van Münster kon relatief makkelijk zijn gang gaan in het oosten en bij zijn opmars naar het noorden. De ongeregelde troepen trokken verder richting Groningen, de arme Drenten voor zich uit jagend, die uiteindelijk een toevlucht vonden in de vesting Groningen. Bommen Berend tegen Groote Griet Op 27 juli beginnen de beschietingen van…
-
Groningen zet zich schrap
De oude Friese Waterlinie uit de Tachtigjarige Oorlog liep door naar het oosten en sloot aan op de Groninger Waterlinie naar Delfzijl. In het begin van de zeventiende eeuw werden stadswallen aangelegd met een brede, natte gracht. In 1672 wordt Carel Rabenhaupt belast met de verdediging van de stad Groningen en de Ommelanden. Hij laat…
-
Brandbrief of brulbrief?
In de film Harry Potter krijgt Harry’s vriend Ron Wemel van zijn moeder een ‘brulbrief’. Een brulbrief is een brief met een donderpreek als inhoud. Deze brief wordt in de film heel ludiek uitgebeeld, doordat de brief al schreeuwend en hangend in de lucht achter de ontvanger aangaat wanneer hij de brief probeert te negeren.…
-
De mislukte moordaanslag op Johan de Witt
In de aanloop naar de zomer van 1672 was het een chaos in de Republiek. Velen waren op de vlucht geslagen voor het aanstormende Franse leger en zochten hun heil in Holland. De gewone burgers zagen dit met angst en beven aan. Ze zochten een zondebok. Regenten Het feit dat de vluchtende regenten eerst hun…
-
Gedachten over het Rampjaar
Hadden we het zo verbruid bij onze buurlanden dat dit voor hen de aanval in 1672 rechtvaardigde? Daar lijkt het op.Waren deze landen soms jaloers? Waarschijnlijk wel.Vonden deze landen de Hollanders misschien arrogant? Dat is ook heel goed mogelijk.Beoefenden de Hollanders in de ogen van deze buurlanden een foute godsdienst? Zeker weten! Lodewijk XIV Lodewijk…
-
De ‘sleuteldragers’ van Utrecht
Utrecht had eigenlijk geen keuze, ze moest zich wel overgeven aan de Fransen. Er waren nauwelijks weerbare mannen in de stad en prins Willem III had alle kogels en munitie meegenomen. Verraad Toch nam buurgewest Holland het Utrecht zeer kwalijk dat ze zich hadden overgegeven. Zij beschouwde de capitulatie van Utrecht als verraad. Vooral de…
-
De inname van Utrecht
Door alle gebeurtenissen rond de verdediging van Utrecht en de daarop volgende gebeurtenissen in de stad, kregen de Fransen de stad ongeveer kado. De Fransen vonden het belangrijk Utrecht veroverd te hebben. Het was immers een belangrijke katholieke stad geweest. Na de reformatie was het een protestant bolwerk geworden. Nu kon de zaak teruggedraaid worden…