Geen talent voor ondergeschiktheid

Dit artikel is deel 2 van 7 in de serie Belle en Annebetje

Isabella Agneta van Tuyll van Serooskerken (Belle van Zuylen) had, zoals ze zelf schreef, geen talent voor ondergeschiktheid (“Je n’ai pas les talents subalternes”). Ze was gewend haar eigen keuzes te maken en gedroeg zich vaak onconventioneel. Zeker naar de maatstaven van die tijd.

Belle en de mannen

Zo vroeg zij een keer, toen ze 19 jaar was, geheel tegen de conventies in, een heer ten dans met de vraag: “Danst u niet, mijnheer?” De heer in kwestie was 18 jaar ouder en stond bekend als een Don Juan. Ze had al vele huwelijksaanzoeken afgewezen waaronder die van haar neef Frederik Christiaan van Tuyll van Serooskerken, de broer van haar hartsvriendin Anna Elisabeth van Tuyll van Serooskerken (Annebetje).

Belle en een man voor Annebetje

Voor het huwelijk van Annebetje had Belle ook zo haar eigen ideeën. Ze had eigenlijk in gedachte dat Annebetje met haar broer Ditie zou trouwen. Annebetje koos echter voor haar neef van moederskant: Frederik Christiaan Reinhard van Reede (Frits, vijfde graaf van Athlone). Belle vond het dan ook maar niets dat Annebetje zich door mooie titels had laten verleiden.

Een jonge vrouw met een rechte neus en opgestoken haar kijkt recht naar de kijker. Om haar hals heeft ze een blauwe strik, ze heeft een wijd décolleté met diverse stoffen om zich heen geslagen.
Anna Elisabeth Christina van Tuyll van Serooskerken, Jean-Baptiste Perronneau, 1761. Collectie Kasteel Middachten, via RKD.
Jonge vrouw met opgestoken haar met daarin blauwe bloemetjes. Ze draagt een blauwe jurk met een breed décolleté die haar taille accentueert. Om haar hals draagt ze een blauw stuk stof met wit kant.
Isabella Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken (Belle van Zuylen), Guillaume de Spinny, 1759. Collectie Slot Zuylen via Wikimedia Commons.

Belle en het huwelijk van Annebetje

Over het huwelijk van Annebetje met de 5de graaf van Athlone schreef ze in een brief aan haar moeder:

Wat mij betreft, een boek vol adellijke titels zou mij die dag niet doen benijden. Voor mij is er wel iets anders nodig om het afschrikwekkende van een eeuwige verbintenis goed te maken. Ik hoop dat mijn nicht ‘dat andere’ aanvoelt, of dat ze zich niet huiverig voelt en dat ze vrolijk is, en dat ze maar een klein beetje zal huilen, want huilen zal ze, dat hoort erbij, zegt men!

Belle van Zuylen aan haar moeder 15 december 1765

Belle was niet aanwezig op het huwelijk van Annebetje. Of ze niet was uitgenodigd omdat de familie Van Reede haar invloed op Annebetje wilde verhinderen of dat Belle zelf niet wilde gaan, is niet bekend. Wel blijkt uit de brieven van Annebetje en Belle dat het niet boterde tussen Belle en de 5de graaf. Belle verweet de echtgenoot van Annebetje vooral gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel.

Een jonge man met een vol gezicht en aan beide zijden van zijn hoofd een krul. Hij draagt een blauwe jas en een witte cravatte om zijn nek.
Frederik Christiaan Reinhard van Reede, Belle van Zuylen / Jean-Étienne Liotard, 1771-1773. Collectie Kasteel Amerongen.
Bronnen
Wikipedia (2020). Belle van Zuylen. Benaderd: 7 september 2020
Dubois, Simone, Belle van Zuylen en Kasteel Amerongen. In: Vriendenbulletin van de Stichting Vrienden van Kasteel Amerongen, jrg. 10 (1993) nr. 27, pag. 14-23.
Stoppelburg, Nettie, Annebetje van Tuyll van Serooskerken (1745-1819). In: H.L.Ph. Leeuwenberg en F. Vogelzang (red.), De Utrechtse Heuvelrug-Zuid; Levensbeschrijvingen van bekende en onbekende Utrechters uit de gemeenten Renswoude, Rhenen, Utrechtse Heuvelrug en Veenendaal. 2006, Utrecht, pag. 189-193.

Belle en Annebetje

Twee hartsvriendinnen Een romantisch logeerpartijtje
Joke de Mooij avatar