Neven, nichten, broers en zussen

Speciaal voor iedereen die denkt dat zijn familie complex in elkaar zit: de families Van Reede, Van Tuyll van Serooskerken en Bentinck kunnen het beter!

Eén van de moeilijkste onderwerpen bij het geven van rondleidingen zijn de stambomen. Eén van de aspecten die zo’n stamboom lastig maakt, is dat voornamen eindeloos hergebruikt worden. Bij adellijke families is er een extra complicatie. Bij kinderrijke families dreigde het bezit soms te versnipperen, maar door met een neef of nicht te trouwen kon je het bezit in de familie houden. Dan komen dezelfde achternamen ook vaker voor in dezelfde stamboom.

Van Tuyll van Serooskerken

De eerste verbindingen tussen de Amerongse Van Reedes en de Van Tuyll van Serooskerkens zijn er al in de 17e eeuw. Twee zussen van Godard Adriaan trouwen met een Van Tuyll van Serooskerken. En hoewel dit hetzelfde klinkt, zijn het twee heel verschillende takken. Ook andere takken van de Van Reedes trouwen met Van Tuyll van Serooskerkens. Dat is niet verrassend, want het zijn twee van de machtigste families in het Sticht. In sommige gevallen levert dit wat verwarring op met namen, maar het zijn nog geen verbindingen die zich binnen de families blijven vervlechten.

Schilderij van vijf kinderen in een soort loggia met een zwartwit getegelde vloer en zwaar versierde pilaten. Op de achtergrond een formele tuin met een doorkijk naar een gebouw. Links een staand meisje met een roze jurk dat een schaap voert, daarnaast op een bankje een meisje in een lichtgrijze jurk met bloemen op schoot. Bij de doorgang naar de tuin een meisje in een groenbruine jurk met een bloem in haar hand. Rechts een jongen met een blauwgroene jas en een roze pak daaronder met een pijl en boog in zijn hand en op de voorgrond een jongetje in een rood pakje op een stokpaard. Rechts voor zit een hondje. — De kinderen van Jan Maaximiliaan van Tuyll van Serooskerken en Ursula Christina Reiniera van Reede (Maria Catharina (1743-1793), Reiniera (1744-1792), Anna Elisabeth Christina (1745-1819), Reinout Diederik (1746-1784) en Frederik Christiaan Hendrik (1742-1805) van Tuyll van Serooskerken), 1742-1750. Collectie Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.

Bentinck

In de achttiende eeuw trouwt Ursula Christina Reiniera van Reede met Jan Maximiliaan van Tuyll van Serooskerken. Zij krijgen (onder andere) drie dochters. Twee daarvan trouwen met de broertjes Bentinck, de zonen van Willem Bentinck en Charlotte Sophie van Aldenburg. De derde, Anna Elisabeth, trouwt met haar neef: Frederik Christiaan Reinhard van Reede (vijfde graaf van Athlone).

Annebetje en Frits

Dat Annebetje en haar Frits neef en nicht waren dat is bij mij, net als bij de meeste gidsen, bekend. Hoe, daar maakte ik me nooit zo druk om. Om het kort te houden: de vader van de vijfde graaf (jawel, de vierde graaf, Frederik Willem van Reede) is de broer van de moeder van Annebetje (Ursula Christina Reiniera). De ouders van Annebetje en Frits kennen we het best van het portret in de grote zaal, dat Henriette van Nassau Zuylestein na de dood van haar kinderen heeft laten schilderen.

Portret van drie kinderen, links een zittend meisje met bloemen op schoot en een elegante okergele jurk aan en opgestoken haar. Haar linkerhand houdt de bloemen vast, haar rechter hand heeft een lint vast. Over haar linker been hangt een blauwe doek. Voor haar op de grond liggen geplukte bloemen. In het midden een jonge man met haar over de oren en een halflange groene jas aan, daaronder een ruim zittende witte blouse. in zijn rechter hand heeft hij een roze anjer in zijn linker hand een paar witte bloemen. Over zijn schouder hangt een bruine doek. Rechts een jongen met hetzelfde soort haar en een okergele lange jas aan. Daaronder draagt hij een grijze jas en een witte blouse. Over zijn rechter schouder hangt een rode doek. Hij heeft zijn linker hand op de kop van een hazewindhond en in zijn rechterhand houdt hij pijl en boog. Links op de achtergrond Kasteel Amerongen in een Italiaanse fantasietuin. — Ursula Christina Reiniera (1719-1747), Godard Adriaan (1716-1736) en Frederik Willem (1717-1747) van Reede, 1749, J. Fournier. Foto: Michiel Elsevier Stockmans. Collectie Kasteel Amerongen.

De volgende generatie

Annebetje en de vijfde graaf (Frederik Christiaan Reinhard) zijn trendsetters: twee van hun dochters trouwen uiteindelijk ook met hun neef: Jemima (Jacoba Helena) en Belle. Jemima woont onder andere op het landgoed van haar man Jean Charles Bentink, slot Kniphausen in Varel. In 1798 sluiten Belle en haar man en nicht Otteline en man zich daar bij aan. Van de drie stellen zijn er twee met een volle neef/nicht getrouwd en bovendien zijn ze ook nog eens drie sets van broers en zussen. Hoe zit dit precies?

Jacoba Helena en Jean Charles

Halflengte portret van een jonge vrouw naar rechts gekeerd. Ze heeft een grote bos krullen en lange lokken liggen in haar nek. Ze heeft donkere ogen, blossen op haar wangen en frisrode lippen. Ze draagt een eenvoudige witte jurk met veel plooien en een diep decolleté. — Portret van Jacoba Helena van Reede (1767-1839), Johann Tischbein, 1775-1799. Collectie Kasteel Middachten (via RKD).

Jacoba Helena is de dochter van Frederik Christiaan Reinhard van Reede en Anna Elisabeth van Tuyll van Serooskerken (zus van Catharina Maria)
Jacoba Helena is de zus van Belle.

Halflengte portret van een man met korte donkere krullen, donkere ogen en bescheiden bakkebaarden. Hij draagt een rode uniformjas met zwarte revers, gouden tressen en gouden knopen. In zijn rechterhand heeft hij een paar witte handschoenen. — Portret van Jean Charles Bentinck (1763-1833), door of naar Jan Willem Pieneman, 1800-1824. Collectie Kasteel Middachten (via RKD).

Jean Charles is de zoon van Christiaan Frederik Antoon Bentinck en Maria Catharina van Tuyll van Serooskerken (zus van Anna Elisabeth)
Jean Charles is de broer van Willem Gustaaf Frederik.

Jean Charles en Jacoba Helena zijn de grootouders van Godard van Aldenburg Bentinck, die Kasteel Amerongen “erft” als de laatste Van Reede kinderloos sterft.

Belle en Willem Frederik

Schilderij van een jonge vrouw met een ovaal gezicht. Van onder haar zwarte hoed komen wilde krullen, om haar nek draagt ze een weelderig opgeknoopte sjaal en een donkerblauwe jas. — Portret van Christina Henrietta Maria Isabella (Belle) van Reede (1770-1800), anoniem, 1775-1799. Collectie Kasteel Middachten (via RKD).

Belle is de dochter van Frederik Christiaan Reinhard van Reede en Anna Elisabeth van Tuyll van Serooskerken (zus van Catharina Maria)
Belle is de zus van Jacoba Helena

Een vriendelijk ogende man met donker kort haar, licht grijzend aan de slapen kijkt naar rechts. Hij dracht een uniform met forse gouden epauletten en een hoge rechte gouden kraag. Om zijn nek en op zijn uniform heeft hij diverse medailles, ere- en ordetekens. — Willem Frederik van Reede (1770-1838), Jean-Baptist van der Hulst, 1838. Collectie Kasteel Amerongen.

Willem Frederik is de zoon van Arend Willem van Reede (broer van Frederik Christiaan Reinhard van Reede) en Heilwich Adriana Amarantha van Lynden
Willem Frederik is de broer van Otteline

Otteline en Willem Gustaaf Frederik

Busteportret van een man met kort, naar voren gekamt bruin haar en een bruine snor. Hij draagt een blauw witte jas met een hooggesloten kraag, gouden epauletten en een ridderorde. — Portret van Willem Gustaaf Frederik graaf Bentinck (1762-1835), anoniem, ca. 1808-1815. Collectie Kasteel Middachten (via RKD).

Willem Gustaaf Frederik is de zoon van Christiaan Frederik Antoon Bentinck en Maria Catharina van Tuyll van Serooskerken (zus van Anna Elisabeth)
Broer van Jean Charles

Busteportret van een slanke vrouw met lange haren en een witblauwe jurk — Portret van Otteline Frederique Louise van Reede van Lynden (1773-1799), anoniem, 1775-1799. Collectie Kasteel Middachten (via RKD).

Otteline is de dochter van van Arend Willem van Reede (broer van Frederik Christiaan Reinhard van Reede) en Heilwich Adriana Amarantha van Lynden
Zus van Willem Frederik van Reede