Mary zou op 18 februari 1689 naar Engeland varen. Het was voor haar een verwarrende periode om onder deze omstandigheden haar land weer terug te zien. Haar man had haar vader van de troon gestoten en zij zou zelf koningin worden. Ze vroeg zich uiteraard af hoe de Engelsen haar zouden ontvangen. Zouden ze haar als een verraadster zien? Ze had echter van Willem de opdracht gekregen om bij aankomst niets van haar verwarring en zorgen te laten zien en een vrolijk rentree te maken.
Koninklijke voorwaarden bij het huwelijk
Na stevige onderhandelingen tussen de Engelsen en de Nederlanders, was besloten om zowel Willem als Mary het koningschap te laten toekomen. Het werd een dubbel koningschap, waarbij beiden dezelfde bevoegdheden kregen en zelf mochten regeren. Dat was de eerste en enige maal dat er in de geschiedenis van Engeland een dubbelmonarchie was. Daarbij was wel de onuitgesproken kanttekening dat Mary ermee had ingestemd een ondergeschikte rol te spelen. Willem had zich niet bemoeid met de onderhandelingen. Hij gaf slechts aan dat hij zich aan zijn Declaration wilde houden, wat inhield, het bijeenroepen van een vrij parlement en de handhaving van het protestantisme.
Kroningsceremonie
Twee maanden later was het dan zover. Op 21 april 1689 vond in de Westminster Abbey het kroningsritueel plaats dat al sinds de tiende eeuw bestond. Het was een grote beproeving voor Willem. Een ‘komedie van de kroning’ en ‘zotte, oude paapse ceremoniën’, vond hij het (bekijk de uitvergroting van de afbeelding van de optocht en vergelijk die met die van de spot-processies door de Whigs). Urenlang moesten ze knielen en opstaan, waren er vele plichtplegingen en werden traditionele handelingen verrichten. Willem onderging het allemaal met een gezicht als een oorwurm, Mary echter straalde en maakte indruk door haar statige houding, die nog benadrukt werd door haar uitzonderlijke lengte. Willem liep er krom en kuchend bij. Dat zal een mooie vertoning geweest zijn!
Voor de Engelsen was het wel even slikken, een koning die niets van hun uitgebreide ceremoniën moest hebben. De meesten waren echter wel blij met de eed die Willem en Mary gezworen hadden: ze zouden de gewoonten van het parlement te eerbiedigen en de protestantse godsdienst te beschermen.
De Engelse politiek
Willem had zijn doel bereikt, hij was koning van Engeland. Maar het zou blijken dat het niet eenvoudig was om koning van alle Engelsen te zijn. Het land was zeer verdeeld: de Whigs en de Tories stonden lijnrecht tegenover elkaar. De Jacobieten waren nog steeds actief. Bovendien zou het parlement goed gebruik gaan maken van haar pasverworven recht en het Willem bij alle besluitvorming nog erg moeilijk maken.
Toen Mary op 28 december 1694 stierf, zou Willem nog tot zijn dood op 8 maart 1702 verder regeren. Anne, de zus van Mary, zou hem opvolgen. Het koningschap van een Oranje in Engeland was een eenmalig uitstapje geweest.
