17de eeuw
-
Allegorie op een huwelijk of …?
In de Koningskamer hangt een groot schilderij van een eenzaam liggend hert dat met zijn gewei verstrikt lijkt te zijn geraakt in een wijnrank. Er zijn op de achtergrond verschillende andere dieren te zien, maar zij vormen allemaal koppels en zijn niet alleen, zoals het hert. Het schilderij is ongesigneerd en toegeschreven aan School Savery,…
-
Klimaatonderzoek
Gebaseerd op een tekst van Paul van Duin (Rijksmuseum, projectleider van het klimaatonderzoek) De eisen aan het binnenklimaat (temperatuur en de relatieve luchtvochtigheid) zijn bij het Rijksmuseum heel streng, ze staan bijvoorbeeld een schommeling van maar 1% van de relatieve luchtvochtigheid toe. Om dit voor elkaar te krijgen moeten de klimaatinstallaties heel hard werken. Het…
-
Linnen
Eén van de zeer waardevolle zaken in een rijk huis was allerhande linnen en textiel. Dat textiel van toen komt ten dele overeen met het linnen dat we nu nog gebruiken: lakens, tafelkleden, kussenslopen, servetten, handdoeken, gordijnen. Daarnaast was er textiel dat we nu eigenlijk niet meer kennen. Beddengoed Het beddengoed zag er in de…
-
Een ruïne, wat nu?
Daar zit je dan, Margaretha in Den Haag en haar man Godard Adriaan in Hamburg. Je kasteel, je huis in Amerongen is afgebrand en je kunt er niet naartoe. Het is niet zo dat het onverwacht gebeurde, dus er was ook al wat voorbereidend werk gedaan. Voor het geval dat. Maar dan komt het nieuws,…
-
Nog meer verwoesting
Margaretha had groot gelijk dat ze bouwmaterialen in veiligheid gebracht heeft, want het bleef niet bij die ene grote verwoesting van het kasteel. 1673 Op 9 juni schrijft Margaretha aan haar man dat Franse troepen in Amerongen zijn neergestreken. Ze hebben verdere verwoestingen aangericht en ook de tuin vernield. Tuinbeelden zijn omvergehaald en kapot gegooid…
-
Het bord op tafel
Het gebruik van keramiek als servies op tafel is eigenlijk pas vanaf de 18e eeuw in zwang gekomen. Tot ver in de 17eeeuw was het gebruikelijk van een tinnen borden te eten. De schalen waren ook van tin, maar konden ook van aardewerk, porselein of zelfs zilver zijn. Tinnen borden In de hal staan borden…
-
Chinees porselein in je interieur
In februari 1603 werd een Portugese kraak (soort schip) in de Straat van Malakka gekaapt door Jacob van Heemskerk (die van het Behouden Huis op Nova Zembla). Dit schip was tot de nok toe gevuld met porselein en zijde. Hij neemt het mee terug naar de Republiek en de kostbare lading komt aan in Amsterdam.…
-
De Heer geeft, de Heer neemt
Er is één brief van Godard Adriaan aan Margaretha bekend. Hij heeft in zijn archief een kladje (minuut) van zijn brief direct na de brand in het kasteel aan haar bewaard. Normaal deed hij dat niet voor privé-brieven, maar in dit geval wilde hij zijn woorden waarschijnlijk heel zorgvuldig kiezen. Het is interessant om te…
-
Luik naar zolder
Boven op zolder zit een groot rad waarmee spullen naar boven gehesen kunnen worden. Waarschijnlijk is dit rad er al tijdens de bouw geïnstalleerd (de dakspanten zijn in 1676 op het huis gezet) en zijn daarmee ook bouwmaterialen naar boven gehesen. Het rad zit precies boven het luik met de feniks in de lange gang…
-
Laat Hollands Classicisme
De meeste gidsen kunnen u vertellen dat Kasteel Amerongen is gebouwd in de laat Hollands classicistische stijl. Maar wat is dat nou, classicisme? Wat maakt het laat Hollands? En wat gebeurt er aan het eind van het Hollands Classicisme? De theorie De term classicisme in de architectuur wordt in de kunstgeschiedenis niet altijd eenduidig gebruikt.…
-
Jongens met een jurkje
Als ik kinderen in mijn rondleiding heb, vraag ik ze vaak bij het schilderij van de kinderen van Henriëtte van Nassau Zuylestein om eens goed te kijken naar de kleren van de kinderen. Zouden de meisjes ook zo’n jurk aan willen? Ook om in te spelen? En de jongens, zien ze dat de jongens een…
-
De Andrieskerk in tijden van oorlog
Net als het kasteel heeft ook de Andrieskerk in Amerongen vele oorlogen meegemaakt. De kerk werd bijna verwoest, raakte regelmatig beschadigd en moest inkwartiering van legers dulden. Steeds weer werd er hersteld en opnieuw opgebouwd. En de kerk staat er nog steeds! De Slag bij Amerongen In de Tachtigjarige oorlog werd de kerk bij de…
-
De familiewapens op de portrettengalerij
Ik heb al eens de kwartierstaten van Geertrui op het schilderij in de lange gang uitgeplozen, maar er valt meer te pluizen. Iemand vroeg me hoe het precies zit met de wapens op de portretten ten voeten uit op de galerij. Ik heb zelf ooit tijdens een rustige zaalgidsdag een half uur zitten puzzelen op de galerij, maar ik…
-
Een gelukzalig nieuwjaar
Margaretha eindigt haar laatste brief van 1672 met onheilspellende woorden: de trom slaat om de burgerij op te roepen Den Haag te verdedigen en gedurende de nacht te waken. Ze hoopt maar op Gods hulp. men begint hier nu omsichtichte worde de trom slaet om de burgerij inwapene te doen koome en te waecke datick…
-
Vieren of niet vieren, dat is de vraag
Margaretha benoemt Kerstmis wel, maar heeft het nooit over het vieren van Kerstmis. Kerstmis is meer een ijkpunt in de tijd voor andere gebeurtenissen: uitbetalingen of afspraken die voor Kerstmis gedaan of nagekomen zullen worden. Hetzelfde geldt overigens voor Pasen en Pinksteren. Kerst, Pasen en Pinksteren Tijdens de Synode van Dordrecht (1574) was het volgende…