De monologen van de keizer

Als keizer Wilhelm II in 1918 zijn intrek in het kasteel heeft genomen, is er elke avond (strikt om 20.00 uur) een gezamenlijk diner met de familie. Vlak vóór het diner gingen de graaf en zijn dochter Elisabeth naar de galerij, waar de privévertrekken van Wilhelm en zijn vrouw waren, om vanaf die plek de keizerlijke echtelieden naar de eetzaal te begeleiden. Elke avond ná het diner begaf het mannelijke gezelschap zich naar de bibliotheek, waar de keizer zoals gebruikelijk verder ging met oreren, net zoals tijdens het diner.

Naast een bloeiende rodondendron staat een oudere man (keizer Wilhelm II) met kort haar, een sik en een snor. Hij draagt een donker pak en hij heeft in zijn rechterhand een bijl die hij nonchalant over zijn schouder gelegd heeft. Rechts naast hem een bok met daarop een boomstam. Achter de boomstam staat een jonge man (Sigurd von Ilsemann) in het wit.In zijn rechterhand zie je nog net het handvat van een wandelstok of paraplu, zijn rechterhand beweegt hij richting zijn mond (foto is daar bewogen). Links voor een tafel met een tafelkleed en daarop een dienblad met glazen drinken. Naast het dienblad papieren. Naast de tafel staat een rotan stoel met kussens. Op de stoel liggen een gevoerde jas en een stooien hoed.
Keizer Wilhelm II en Sigurd von Ilsemann bij het bomen zagen, ca. 1919. Collectie Kasteel Amerongen.

Onderwerpen

Deze oratie kon wel een paar uren duren. De keizer vertelde dan over zijn goede bedoelingen en hoe hij niet begrepen was. Alles en iedereen kreeg de schuld, behalve de keizer zelf. De keizer vertelde ook veel en lang over de goede, vooroorlogse tijd. Hij viel voortdurend in herhalingen, maar zijn publiek moest de schijn ophouden dat men geïnteresseerd naar hem luisterde. In november 1918 schreef Sigurd Von Ilsemann, zijn adjudant, in zijn dagboek dat deze nieuwe routine de familie van Bentinck de eerste dagen niet meeviel. Kortom zwaar viel! “Wij mensen aan het hof zijn daaraan gewend”, schreef Sigurd overmoedig. Maar nog geen jaar later was ook hij ‘ de verhalen moe’.

Eenvoudige beige boekband met bovenaan een keizerskroon. Daaronder "Wilhelm II. Ereignisse und Gestalten 1878-1918"
Boekband van de memoires van Keizer Wilhelm II, 1920. Bron: Wikimedia Commons.

Ontlastend materiaal

Het bleek dat de keizer een onstelpbare behoefte leek te voelen om zijn omgeving en zichzelf te overtuigen van zijn onschuld. “Ich habe es nicht gewusst”, was zijn motto. Zijn adjudant moest hem assisteren bij het verzamelen van ontlastend materiaal. Kort na zijn aankomst in Amerongen begon hij ook de gebeurtenissen van de afgelopen maanden op schrift te stellen. Uiteindelijk groeiden deze aantekeningen uit tot de memoires die hij in 1922 zou publiceren. Maar de keizer verdedigde zich alleen tegenover loyale vrienden en trouwe volgelingen.

Geënsceneerde versie over de twijfels van Elisabeth

ObjectMakerDateringMateriaalVaste plek (Atlantis)
Ereignisse und Gestalten aus dem jahren 1878-1918Wilhelm II (schrijver), Karl Franz Koehler (uitgever)1922papier (blok), linnen en papier (band)Lange gang (8484)
Ereignisse und Gestalten aus dem jahren 1878-1918Wilhelm II (schrijver), Karl Franz Koehler (uitgever)1927papier (blok), linnen (band)(8480)
Ereignisse und Gestalten aus dem jahren 1878-1918Wilhelm II (schrijver), Karl Franz Koehler (uitgever)1922papier (blok), linnen en papier (band)Bibliotheek (7313)

Sonja Kuyvenhoven avatar