Schilderij van Berlijn met duidelijk de paleizen in de stad.

Een verdrag, maar wat nu?

Dit artikel is deel 2 van 5 in de serie Rampjaar: Friedrich Wilhelm I
Dit artikel is deel 1 van 1 in de serie Duitsland in het Rampjaar
Dit artikel is deel 1 van 10 in de serie Het Rampjaar militair: veldtochten
Dit artikel is deel 13 van 43 in de serie Rampjaar: Hollandse Oorlog

Godard Adriaan van Reede had als diplomaat vrije toegang tot Frederik Willem I, de keurvorst van Brandenburg. Zijn taak was zo snel mogelijk een verdrag tussen Berlijn en Den Haag tot stand te brengen.

Een verdrag

De keurvorst van Brandenburg twijfelde en wilde dat de Republiek meer bondgenoten had. Dit was nodig om een soort ‘zelfmoord’ te voorkomen. Godard begreep dat de keurvorst het liefst keizer Leopold I van het Heilige Roomse Rijk als bondgenoot van de Republiek zag. Uiteindelijk sloten de keizer, Spanje en Denemarken zich bij hem aan. Na een akkoord betreffende betalingen van de Republiek voor de Brandenburgse troepen werd op 6 mei 1672 het verdrag ondertekend.

In een interieur met grote pilaren en een doorkijkje naar een heuvelachtig landschap met een meer staan de grote keurvorst in een hermelijnen mantel en een glimmend harnas. In zijn rechter hand heeft hij een maarschalksstaf die op een tafeltje leunt waarop een kroon ligt. Naast hem staat een jonge bleke vrouw met donkere krullen. Ze draagt een zilveren jurk en een zwart bontje over haar schouder.
Keurvorst Frederik Willem I van Brandenburg en zijn echtgenote Louise Henriette van Oranje Nassau, Pieter Nason, 1666. Collectie: Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg. Louise Henriette was de oudste dochter van prins en stadhouder Frederik Hendrik van Oranje en Amalia van Solms.

Twijfel

Frederik Willem I, keurvorst van Brandenburg, bleef twijfelen over het verdrag. Ook het geld dat de Republiek belooft had, sijpelde maar mondjesmaat binnen. Bovendien moest het leger nog worden geworven. De Republiek leek ook een weinig stabiele partner: het nieuws over de moord op de gebroeders de Witt kwam ook bij de keurvorst aan. Frederik Willem maakte al met al geen haast.

Schilderij van een stad met een stadsmuur, een gracht en verschillende typen gebouwen. In het midden duidelijk hogere gebouwen dan aan de randen en daarbij een kerk met een dubbele toren. Links op de voorgrond een vakwerkhuis, daarachter een oranje huis met barokke vormen. Op de voorgrond braakliggend land met rechts wat kleine bomen.
Berlijn vanuit het Noordwesten, Jan Ruijscher, 1650-1660. Collectie Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg. Op dit schilderij zijn de paleizen in de stad te zien zoals Godard Adriaan ze in 1672 ook gezien zal hebben.

Omtrekkende beweging

Eindelijk in september 1672 verliet de Keurvorst Berlijn. De troepen van de keurvorst en de keizer verzamelden zich bij Halberstadt, het tegenwoordige Saksen Anhalt. In november 1672 trokken ze verder op naar Frankfurt aan de Main. 

Toen de keurvorst het gestuntel van de Staatse legers bij Woerden zag, besloot hij toch zijn krachten met de Republiek te bundelen tegen Frankrijk en zijn bondgenoten. Het leger trok op naar het Westen.

Een schilderij met veel mensen. Er zitten een aantal ruiters te te paard, er staan afgetuigde paarden en er staan tenten met vlaggen erop. Er staan diverse mannen en een enkele vrouw. Op de voorgrond aait een jongen een hond.
Een legerkamp in de 17e eeuw, Philips Wouwerman, ca. 1665-1668. Collectie Rijksmuseum.

BronFeit
Luc Panhuysen (2009). Rampjaar 1672, Hoe de Republiek aan de ondergang ontsnapte. Amsterdam: Atlas Contact.Blz 118: Godard en de keurvorst
Wikipedia (2021). Frederik Willem I van Brandenburg. Benaderd: 12 april 2022.Aansluiten Leopold I, Spanje en Denemarken
Wikipedia (2020). Tweede Münsterse Oorlog. Benaderd: 12 april 2022.Keurvorst aan de kant van de Republiek

Rampjaar: Friedrich Wilhelm I

Verbond met Brandenburg Het Heilige Roomse Rijk en het Rampjaar

Het Rampjaar militair: veldtochten

Het begin van de Tweede Münsterse oorlog

Rampjaar: Hollandse Oorlog

Lodewijk XIV komt bij Lobith ons land binnen Utrecht vraagt ‘sauvegarde’

Gerelateerde berichten

Marion vd Hurk avatar