We zijn nog niet klaar met het bespreken van de tuin van Margaretha. Er zijn nog meer portretten waar de tuin op te zien is. Dit zijn twee portretten van de achterkleinkinderen van Margaretha. Het zijn wederom niet de meest flatteuze portretten.
Reindertje
Het ene portret is van de kleine Reindertje: het vierde kind van Henriëtte van Nassau Zuylestein. Een jongetje dat niet lang geleefd heeft. Reindertje is dan ook als baby afgebeeld voor een raam in het kasteel (let op de boog aan de bovenkant van het raam) en dat raam kijkt uit op de tuin op het Noordereiland.
Godard Adriaan
Het andere portret is van de oudere broer van Reindertje: Godard Adriaan, de latere derde graaf van Athlone. Dit portret is geschilderd door Clifford. Godard Adriaan staat ongeveer in de boventuin en we zien onmiskenbaar het kasteel op de achtergrond. Herkenbaar zijn de voordeur, de brug met de twee beelden van de kardinale deugden en daarvoor nog een klein stukje van het Noordereiland.
De tuin fragmenten en Specht
Alle twee de portretten hebben maar een klein fragmentje van de tuin. Laten we deze fragmenten nu eens vergelijken met de prent van Casper Specht. Wat opvalt is dat de tuin bij Reindertje en Godard Adriaan een soort combinatie is van de hele tuin van Specht. Het meest rechter deel bij Specht zien we door het raam van Reindertje en het linker deel met het staande beeld bij Godard Adriaan.
De afstand bij Godard Adriaan is te groot om nog andere tuinelementen te zien, maar het beeld van de staande vrouw is duidelijk aanwezig. Op het schilderij van Reindertje staan wel meer details. De puntige taxussen, de broderie-parterres en de raar geschoren heg staan zowel op de prent van Specht als in de tuin van Reindertje. Is dit dan het doorslaggevend bewijs voor hoe de tuin van Margaretha er uit zag?
Bestond de tuin?
Drie portretten, een tekening én een prent met dezelfde elementen van een tuin. Dan moet het haast wel echt zo geweest zijn. Toch zijn er nog andere mogelijkheden die we moeten overwegen.
Om te beginnen kan het zo zijn dat de verschillende schilders in Amerongen zijn geweest en de tuin naar waarheid getekend hebben. Daar hoop je natuurlijk op. Het kan ook zijn dat ze alle drie de originele prent van Specht hadden en op basis daarvan huis en tuin getekend hebben. De laatste optie is dat de tuin überhaupt niet op de schilderijen stond, maar pas later is ingeschilderd door iemand. Belangrijk om te weten is dus wie er gewerkt hebben aan de verschillende afbeeldingen en wanneer. Op basis hiervan kan je misschien inschatten welke informatie beschikbaar was bij het maken van de afbeeldingen.
De drie portretten
Volgens de beeldbank van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed zijn alle drie de portretten gemaakt tijdens het leven van de personen: bij Margaretha staat er 1680-1699, Reindertje zou in 1719 gemaakt zijn en het portret van Clifford van Godard Adriaan tussen 1730 en 1735. De RKD geeft bij het portret van Margaretha aan dat het in 1752 gemaakt is. De andere twee portretten staan helaas niet in de database van de RKD. Wel is er informatie over een medaillon van Middachten dat precies dezelfde afbeelding heeft als het portret van Reindert, datering: 1719, toegeschreven aan Perpète Evrard. Het medaillon heeft geen afbeelding van de tuin.
Kortom, we weten hiermee nog steeds eigenlijk niets.
Serie De tuin van Margaretha
Dit is een serie korte stukjes over observaties over de tuin van het noordereiland in de verschillende kunstuitingen van eind 17e en begin 18e eeuw. Is het echt de tuin van Margaretha?
| Bronnen | Feiten |
|---|---|
| Schilderij van Reindert in de beeldbank van RCE. Benaderd: 5 juli 2022 | Schilderij Reindert |
| Miniatuur met Reindert door Evrard op de website van de RKD. Benaderd: 5 juli 2022 | Schilderij van Reindert is ws. een kopie van deze miniatuur |
| Schilderij van Godard Adriaanin de beeldbank van RCE. Benaderd: 5 juli 2022 | Schilderij door Clifford |
| Schilderij van Margaretha Turnor in de beeldbank van RCE. Benaderd: 5 juli 2022 | Onbekende schilder 1680-1699 |
| Schilderij van Margaretha Turnor op de website van de RKD. Benaderd: 5 juli 2022 | Onbekende schilder 1752 |
