Een huis vol verhalen

Hadden we het zo verbruid bij onze buurlanden dat dit voor hen de aanval in 1672 rechtvaardigde? Daar lijkt het op.
Waren deze landen soms jaloers? Waarschijnlijk wel.
Vonden deze landen de Hollanders misschien arrogant? Dat is ook heel goed mogelijk.
Beoefenden de Hollanders in de ogen van deze buurlanden een foute godsdienst? Zeker weten!

Lodewijk XIV

Heulende Hollanders

En dan dat geritsel van die raadspensionaris met zijn stiekeme afspraken, dan met de een, dan met de ander! Dat moest maar eens klaar zijn vindt Lodewijk. Monsieur Le Blanc is niet zo onschuldig! Kijk maar, nu heulen ze weer met Spanje! Een land waar ze tachtig jaar mee overhoop hebben gelegen! Als het maar geld opbrengt, dat is het enige wat telt bij die Hollanders. Ze zijn nog in staat om kanonnen te verkopen aan de vijand! Geen ruggengraat!

Landje van water en geld

En ze zijn nog schatrijk ook! Geld als ’t water waar ze middenin zitten! Trouwens, Lodewijk krijgt van Spanje nog geld vanwege de bruidsschat die nog moet worden afbetaald. En eigenlijk komen de Spaanse Nederlanden volgens oude Brabantse gewoontes toe aan de dochter van de Spaanse koning! Dat betekent dus weer dat ze eigenlijk aan hém toekomen, want deze infante, de erfprinses, is toevallig, nee, niet toevallig natuurlijk, getrouwd met de Roi Soleil! En de Roi Soleil: C’est moi! Dus, als hij nou eens… Dan heeft hij meteen een mooie bufferzone aan de noordzijde van zijn Gallica. Dat zal de Heilige Vader zeker geen probleem vinden!
Maar dat Holland, dat landje van klei en koeien, dat ligt dus weer dwars: Er werd hem een loer gedraaid met de Triple Alliantie. Hij zal ze eens een lesje leren. Die gereformeerde afvalligen in die natte zompige delta wat ze Holland noemen.

Karel II

Karel II (Charles II) had enkele decennia geleden ook een burgeroorlog doorgemaakt. Hij had ook moeten vluchten. Moest als een verschoppeling door Europa zwerven. Door zijn zwager Willem II, prins van Oranje Nassau, werd hij financieel gesteund in die moeilijke tijd. Hij heeft een plan om deze ereschuld aan Oranje in te lossen: als hij die regenten in Holland een toontje lager zou kunnen laten zingen, weet hij nog wel een mooie positie voor zijn neef Willem III als stadhouder, of nee, als soeverein prins! Karel II was altijd al ruimdenkend geweest ten opzichte van zijn roomse onderdanen en zelf neigt hij ook wel naar deze godsdienst. Dit was voor Lodewijk XIV, de alderchristelijkste koning zoals hij in Frankrijk graag genoemd wilde worden, een reden om hem onder zijn hoede te nemen.

Rauwe-vis-vreters

Wat Karel en vele Engelse onderdanen het meeste dwarszit met betrekking tot de Hollanders, is dat zij zo’n enorme handelsvloot bezitten en steeds meer de lucratieve plekken in de Oost inpikken. In de pubs gaan de Hollanders over de tong: Op zee bezitten ze meer schepen dan de Fransen en Engelsen samen! Haast alle handel in Europa gaat via Holland. En wat een kwezel was dat indertijd, die mijnheer De Groot, met zijn Liber Marum. Goed dat ze hem hebben opgesloten. Wat? Is hij ontsnapt? Hoe dan! In een kist? Dan zal hij toch niet zo groot geweest zijn! Hahaha! En al onze vis halen ze weg en vreten het dan rauw op! En laten we het niet hebben over de diefstal van ons koninklijke vlaggenschip: De Royal Charles nog wel! Dit moet gewroken worden! Die lui die denken het te kunnen rooien zonder koning en zonder God, die zullen we eens laten zien wat Engelsen zijn!

Bernhard von Galen

Wie het ook geen probleem vindt dat dat vorstenloze landje dat ze de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden noemen, eens een lesje in bescheidenheid zal worden geleerd, is Christoffel (Bernard) von Galen, bisschop van Münster. Al jarenlang ondervindt hij langs zijn landsgrenzen last van de bemoeizieke invloed van de Republiek. Hij zal er voor zorgen dat hij zijn gestolen bezittingen in Overijssel en Gelderland terugkrijgt! Hij wil Lodewijk vrije doortocht verlenen maar ook militair te hulp schieten. Daarbij zal hij assistentie krijgen van Maximilliaan Hendrik van Beieren, bisschop van Keulen en medebroeder in de Ware Leer.

Afvalligen

Dus natuurlijk heeft hij een gerechtvaardigde reden om die gereformeerden eens op hun plek te zetten: Het wordt tijd dat die kaaskoppen op hun schreden terugkeren tot de Ware Kerk! En anders… Bisschop Bernhard von Galen heeft er zin in. Hij heeft nog wat nieuwe kanonnen om eens uit te proberen. Terug tot de Moederkerk, dat is het enige wat deze verdwaalde zielen nog kan redden! En daar gaat híj voor zorgen!

Drie genii bij elkaar

Zo waren er bij de verscheidene spelers diverse redenen om die Hollanders een lesje te leren. Dus broedde Lodewijk zijn plan uit, samen met Karel en Christophel.
En zo kwam het dat de Engelsen heel onverwachts in maart 1672 onze rijk beladen vloot aanvielen die terugkwam uit Smyrna en dat de koning in april richting de Republiek, geholpen door Bommen Berend van Galen. Eén voor één vielen de forten in de Republiek voor de oprukkende legers van Lodewijk en de bisschop. Het redeloze volk gaf in paniek iedereen de schuld, maar vooral de regenten en Johan de Witt. Er brak een ware opstand uit onder de burgerij. De nieuwe stadhouder was de zoon van Willem II die zo’n twintig jaar geleden in Amsterdam de wet had willen verzetten. De jonge Willem III wikte en woog en volgde zijn eigen agenda. Ons geluk was dat hij in Lodewijk zijn grootste vijand zag.