Oranje (Willem III van)
-
Uitgeknipt
Je denkt misschien dat alles wat er in een kasteel aan de muur hangt, keurige kunstwerken zijn. Kunstwerken die echt bedoeld zijn om in een lijst aan de muur te hangen. Helaas, ik moet je teleurstellen. In de hal hangt een gravure van Willem III die gewoon uitgeknipt is. Ik bedoel niet die tegenover zijn…
-
Mary Stuart en de componist Henry Purcell
In de hal van het Huys is aan beide kanten van de centrale gang een nis met daarin een buste. Rechts vanuit de ingang gezien staat die van koning-stadhouder Willem III en links die van zijn gemalin koningin Mary Stuart. Deze bustes herinneren ons aan de 17de eeuw en de dubbelmonarchie van William en Mary.…
-
Een lastig parket
In 1696 dreigde er voor Godard van Reede van Ginkel een gênante situatie te ontstaan. In zijn functie als luitenant-opperjagermeester van stadhouder-koning Willem III was hij voorzitter van de jachtrechtbank. Het had weinig gescheeld of hij had zijn eigen vrouw moeten berechten. Jachtplakkaten De beperkingen die Willem III met zijn jachtplakkaten aan de Gelderse adel…
-
Godard van Ginkel, luitenant-opperjagermeester
De staten van Gelre boden in 1675 stadhouder-koning Willem III het ambt van opperjagermeester van de Veluwe aan. Kort daarop benoemden zij Godard van Reede van Ginkel op voorspraak van de prins tot luitenant-opperjagermeester (luitenant betekent letterlijk plaatsvervanger). Hieruit blijkt wel dat in de loop van de tijd Godard steeds meer in de gunst van…
-
Johan de Witt en Prins Willem III
Historici verschillen van mening over de betrokkenheid van prins Willem III bij de moord op de gebroeders De Witt. Hij heeft in ieder geval wel een bedenkelijke rol gespeeld. Door de moord niet te willen verhinderen kun je zeggen dat hij zichzelf daardoor medeschuldig gemaakt heeft. De moord op Johan de Witt is het tragische einde van…
-
De moord op de gebroeders De Witt
Na de mislukte moordaanslag op Johan de Witt en de arrestatie van Cornelis de Witt bleef het nog erg onrustig in de Hollandse steden. De door pamfletten verspreide complottheorieën en oproepen om zich van de gebroeders te ontdoen, werden steeds extremer. Johan de Witt kon geen goed meer doen zoals in het volgende versje valt te lezen: De…
-
Willem III en de verdediging van de stad Utrecht
Nadat het Franse leger op 12 juni 1672 bij Lobith de grens was overgestoken, stootte het door, de Betuwe in. Het Staatse leger trok zich terug richting de stad Utrecht. Ze sloegen op 14 juni in de buurt van de stad hun kampementen op. Willem III Prins Willem III aarzelde of de stad verdedigd moest worden. Enerzijds…
-
De schielijke aftocht bij de IJssel
Willem III wist allang dat de IJssellinie niet te verdedigen viel. Nadat de Fransen de Rijn waren overgestoken werd de verdediging zinloos. Toen een ijlbode in het hoofdkwartier bij Dieren aankwam met dit bericht, besloot Willem III om op te breken. Als de Franse troepen de Rijn over waren, dan lag de weg open om…
-
Hans Willem Bentinck tijdens het Rampjaar
In de eetzaal hangt een groot portret van Hans Willem Bentinck (1649-1709), de eerste graaf van Portland en een voorouder van graaf Van Aldenburg-Bentinck. Hans Willem was een belangrijk persoon in Engeland toen Willem III daar binnen viel. Maar wat deed Hans Willem tijdens het Rampjaar? Frisse blik Hans Willem Bentinck begint zijn carrière als ‘favoriet’ van…
-
Voorbereidingen aan de IJssel
In de loop van mei 1672 hadden duizenden (opgetrommelde) graafarbeiders de spade in de grond gestoken voor de aanleg van loopgraven langs de IJssellinie. In dit stadium vertoonde het leerproces in Den Haag een andere snelheid dan dat van de mannen aan de IJssel en in het leger. Mannen te velde De jonge prins van…
-
Godard Adriaan en Willem III
‘Onze’ Godard Adriaan heeft in 1670 nog een sleutelrol gespeeld bij de benoeming van Willem III in de Raad van State. De Staten Generaal waren namelijk verdeeld over de rol van de prins. Advies of besluit? Johan de Witt wilde hem slechts een adviserende stem geven. Godard Adriaan en Johan van Reede, heer van Renswoude,…
-
Hoe de Hollandse Waterlinie tot stand kwam
Begin zeventiger jaren van de 17e eeuw dreigde een oorlog met Frankrijk. Lodewijk XIV was niet te vertrouwen, maar de Staten Generaal vertrouwden op het leger. Het leger dat op papier groter was dan in werkelijkheid. Het plan was om de Rijn-IJssellinie te versterken door inundatie van het land langs de IJssel en Rijn en het…
-
Willem III tegen Lodewijk
In het Huys is de hoeveelheid portretten van Stadhouder Willem III opvallend. In de Grote Zaal hangt hij niet voor niets naast Godard van Ginkel. De carrière van Van Ginkel is nauw verbonden met het levensdoel van Willem III. Ook in het archief zijn brieven van en aan Stadhouder Willem III aanwezig. Willem III en…
-
De galerij een speelhal?
Bezoekers vragen wel eens wat de functie van de Galerij geweest is. Het is niet bekend welke bedoeling Margaretha en Godard met deze prachtige ruimte hadden. Was het om belangrijke gasten, zoals stadhouder-koning Willem III, te imponeren? Wat daar voor pleit is dat ook de Koningskamer aan de Galerij ligt. Of het ook gebruik werd…
-
Kaarslicht bij maanlicht
In de lange gang, direct naast de trap naar het souterrain, hangt een prachtige gravure van Daniël Marot uit 1686. Je ziet de gravure makkelijk over het hoofd, maar het is de moeite waard er eens goed naar te kijken. Feest De voorstelling op de gravure is een impressie van het bal dat destijds georganiseerd…