De manege of de caroussel

De Eenzame Eik is één van de meest gefotografeerde punten in het Amerongse bos. De boom ligt vlak bij het hoogste punt van de Amerongse berg. Als je bij de boom staat, zie je rondom acht paden naar beneden gaan. Dit zijn de acht spaken van de carrousel, die je vooral op de kaart goed herkent. Dit is voor mij een van de mooiste punten op de Utrechtse Heuvelrug, zowel vanwege het uitzicht als vanwege de geschiedenis van deze plek. De eik is het majestueuze en fiere middelpunt van deze paden- en lanenstructuur die als een groot wiel op de berg ligt. Een dergelijke carrousel of manege is het middelpunt van een sterrenbos

Kaartje van het Amerongse bos ten oosten van Amerongen. De caroussel is ingetekend met de spaken en daarbij aangegeven waar ze naar gericht zijn: het kasteel, de Dom in Utrecht, de Gelderse Vallei, de Veenendaalse molen, de kolom en de Elsterberg.
Amerongen omstreeks 1800. De manege (een sterrenbos) met acht assen en een cirkellaan. De zichtassen van het kasteel dateren al van de herbouw. Bron: Ronald Blijdestijn (2020), Tastbare Tijd 2.0, pag. 221.

Uitzicht

De spaken verbinden landschappelijke elementen of objecten zoals torens en molens, die nu moeilijk te zien zijn door de bebossing. Wanneer je over de spaak in oostelijke richting kijkt, was Veenendaal zichtbaar en wanneer je deze spaak doortrekt in westelijke richting, kon je het kasteel zien liggen. Zoals bij meer uitzichtpunten op de Heuvelrug is er ook spaak waarmee je de Utrechtse domtoren kon zien. Zo kon je ook de toren van de Onze Lieve Vrouwe in Amersfoort zien (de zichtlijn links van de Gelderse Vallei).

Foto van de eenzame eik in het Amerongse bos in de herfst. Rondom de gelige boom zit een bank. In een cirkel om de boom heen staan berken en daarachter is het bos. Op de achtergrond zie je een bospad naar beneden gaan.
De Eenzame Eik in het Amerongse bos, Annemiek Barnouw, 2023.

Gerelateerde berichten

Chris Kroes avatar