Auteur: Remko Steen
-

Het volk grijpt in Utrecht de macht
De val van de IJssellinie op 12 juni veroorzaakte oproer en paniek bij de bevolking van Utrecht. Velen probeerden met hun bezittingen de stad te verlaten en een veilig onderkomen te vinden in Holland, met name in Amsterdam. Het was een enorm gedrang bij de stadspoorten. Vluchtelingen en vluchters Het krioelde in de stad van de vluchtelingen…
-

Door naar de Betuwe en de Veluwe
Na de overtocht van de Rijn bij Lobith, lag de Betuwe open voor de troepen van Turenne. Om deze makkelijke doortocht te beperken werd begin achttiende eeuw het Pannerdens Kanaal aangelegd, maar in 1672 konden de Fransen gewoon doormarcheren. Pontonbrug bij Arnhem Bij de verovering van Arnhem was er een pontonbrug over de Nederrijn gelegd en hiermee lagen…
-

De verovering van Arnhem en Nijmegen
Op 13 juni 1672 marcheerde het leger van Turenne naar Arnhem, stak de Nederrijn over met een pontonbrug en startte daar een belegering. Het Staatse leger was inmiddels van de IJssel naar Utrecht gevlucht en daardoor durfde Turenne een ultimatum te stellen. Als de stad zich niet over zou geven, zouden alle bewoners vermoord worden.…
-

Doesburg en Zutphen
Het Franse leger kon makkelijk oprukken nadat ze de Rijn overgestoken waren. Lodewijk en zijn broer Filips, de hertog van Orléans, trokken vanuit Lobith via de Achterhoek richting de IJssellinie. Op 17 juni komt Lodewijk bij Doesburg aan. Filips van Orléans trekt verder. Doesburg Met het verbeteren van de vesting Doesburg was al in 1607 onder Maurits…
-

Drie Franse legers
Het leger van opperbevelhebber Lodewijk de XIV dat over de Rijn kwam bestond uit 100.000 soldaten. De belangrijkste aanvoerders van Lodewijk waren de markies van Turenne, de prins van Condé en maarschalk Luxembourg. De soldaten aan de IJssellinie zullen zich schrap gezet hebben en hebben gebeden zoveel ze konden. De overmacht was enorm. En dan drongen ook de legers…
-

Lodewijk XIV komt bij Lobith ons land binnen
Op 12 juni 1672 kwamen de Fransen met een immens leger aan bij Lobith. De Fransen voerden dezelfde tactiek als de Spanjaarden rond 1636 gebruikt hadden: de Rijnforten overwinnen en dan doorstoten en gelijk de Betuwe in. Door voor de Betuwe te kiezen, konden ze de IJssellinie omzeilen. Laag water De overtocht bleek overigens ook…
-

De Zonnekoning op weg naar de Republiek
De Franse plannen voor de aanval van de Republiek werden in de zomer van 1671 gesmeed, waarbij de Zonnekoning en zijn belangrijkste adviseurs, o.a. Louvois en legeraanvoerders Turenne en Condé, de volgende afspraken maakten: Charlerois En zo geschiedde het. Vanaf april trekken de Franse troepen onder leiding van Turenne, Condé en de hertogen van Orleans…
-

Draagstoelen
In de collectie van Kasteel Amerongen zitten twee draagkoetsen, ze staan beide in de lange gang. Deze zijn indertijd door Bentinck in Venetië aangeschaft om zijn kasteel te verfraaien. Ze zijn te dateren rond 1750. Er zijn bonnen bewaard gebleven die duiden op deze aanschaf. Het is echter niet duidelijk of deze bonnen te maken…
-

Heerlijke rechten
Heerlijkheden zijn voortgekomen uit het feodale systeem van leenheren en vazallen. Je kunt ze zien als de voorloper van de Gemeenten. Aan een heerlijkheid waren diverse heerlijke rechten toebedeeld, meestal als vertegenwoordiging van het gezag van de vorst of hogere adellijke heer (hertog of graaf) van een gebied. Bestuurlijke laag Een heerlijkheid was een bestuurlijke laag…
-

De gracht en bijzondere vondsten
Grachten rondom kastelen leveren bij het uitgraven en dreggen vaak leuke en soms ook belangrijke archeologische vondsten op. Omdat grachten vaak eeuwenlang een kasteel omsluiten leveren ze via de vondsten een mooi beeld van verschillende tijden op. Bij de bronnen onderaan dit artikel worden een aantal voorbeelden daarvan getoond. Wat voor grachten geldt is ook…
-

Het rode en het blauwe boekje
Aankomend op de galerij tijdens een rondleiding vallen meteen de vele schilderijen aan de wand op. Hoewel er al de nodige schilderijen van oudsher hingen heeft Bentinck nog meer allure aan de Ahnengalerie gegeven. Hij had er behoefte aan zich als man van oude adel te presenteren. De families (van Aldenburg) Bentinck en van Reede…
-

Kerst toen en nu
De kerst is een belangrijk moment in het jaar voor kasteel Amerongen. In de aanloop naar de Kerst steken de vrijwilligers veel tijd en energie in het mooi maken van het kasteel. De engelen maken versieringen voor de bomen, een paar vrijwilligers richten de keuken in, het bloementeam zorgt voor verse bloemen en het klusteam…
-

Oranjerie
Oranjerieën zijn oorspronkelijk bedoeld voor het in de winter opslaan van planten die niet tegen de winterkou van Nederland bestand zijn (o.a. citrusbomen). Het kwam vanaf de 17e eeuw in zwang bij landeigenaren om te pronken met exotische planten en bomen. De citrusplanten werden toen Hesperiden genoemd, die je kon onderverdelen in citroenen, limoenen en…
-

Kasteel en dorpsbewoners
Het Kasteel en het dorp Amerongen zijn nauw met elkaar verbonden. Uiteraard was het kasteel een belangrijke werkgever voor de doprsbewoners. Daarnaast waren de verschillende kasteelheren en -vrouwen op diverse manieren betrokken bij het dorp. Werk De kasteelheer zorgde vaak voor werk en een betrekking. Dat werk kon op het kasteel zelf zijn maar ook…
-

Ganzenveer en bevroren inkt
Meermalen geeft Margaretha Turnor in de brieven aan haar man aan dat het zo koud tijdens de winter is, dat de inkt bevriest op haar ganzenveer terwijl ze aan het schrijven is. Zoals zij schrijft: ’tis so scherp kout dat door vorst de pen geen int mee wil geefve’. Dat was overigens wel voor een…


