In de vitrine voor het schilderij van Margaretha ligt ook een schets van het kasteel in vogelvlucht. Het is de moeite waard om daar eens goed naar te kijken, want je krijgt wel een leuk idee hoe de tuin er toen uit zag. De tekening komt uit het Utrechts Archief (HUA1001.1469) en op die site kan je heel ver inzoomen op de afbeelding. Leuk om te zien zijn de verschillen met nu, bijvoorbeeld, waar nu de irisvijver is, stond toen de oranjerie en op de plaats van het koetshuis, gebouwd door Bentinck, was toen een kaatsbaan.
De schets is getekend vanuit een droneperspectief van boven de Adrieschuur of vanuit het nest van één van de reigers in de reigerkolonie. We kijken naar het noorden. Waarom ik deze tekening erbij pak is omdat het Noordereiland hier goed te vergelijken is met het Noordereiland op het schilderij van Margaretha.
De afgebeelde tuin
We kijken nu vanaf de andere kant en het hek links bij het portret gaat naar de hortensiakade en dat is het hek rechtsvoor in de vogelvluchttekening. Een opvallende overeenkomst zien we in de twee beelden. Vooral het beeld dat verder van het hoofdpad staat. Dat lijkt op beide tekeningen een soort discuswerper. Het hek op de beide tekeningen is anders, maar de drie puntige boompjes langs het pad komen wel weer overeen. Net als de ‘parterre de broderie’ tussen de beelden. De vogelvluchttekening heeft een wat hogere grachtrand, het is bijna een kade, terwijl het bij het portret van Margaretha lijkt alsof er een heggetje langs de gracht staat. Op zich wel veilig met al die kleinkinderen die Margaretha opvoedde.
Moeten we nou op basis hiervan er van uit gaan dat de tuin van Margaretha er inderdaad zo uitzag? Nee, want het zou natuurlijk kunnen dat dit een fantasietuin is die is nagetekend van de prent. Maar er is meer…
Serie De tuin van Margaretha
Dit is een serie korte stukjes over observaties over de tuin van het Noordereiland in de verschillende kunstuitingen van eind 17e en begin 18e eeuw. Is het echt de tuin van Margaretha?
