Blokdrukbehang in de bieb

Het papierbehang in de bibliotheek is waarschijnlijk uit de periode 1830 tot 1840 en is mogelijk geïmporteerd uit Frankrijk. De drukker van het papierbehang moest voor alle gebruikte motieven (zoals bloemen, sierkoorden, vazen etc.) een apart blok in reliëf uitsnijden, om zo het patroon op papier te kunnen drukken. Papierbehang uit 1830 tot 1840 bestond uit losse vellen papier. Voordat het papier bedrukt kon worden, moesten deze vellen eerst aan elkaar geplakt worden.

Vellen en rollen

Het behang in de bibliotheek bestaat uit dergelijke aan elkaar geplakte vellen papier. De vellen zijn 40 x 42 cm, dus iets groter en iets vierkanter dan een A4-tje. Hierdoor weten we dat het behang in de bibliotheek waarschijnlijk van vóór 1850 is, omdat het pas na 1850 lukt om lange stroken papier te maken. Deze lange papierbanen waren wel 8,5 meter lang. Ze werden van geschept papier gemaakt. Later konden de stroken papier machinaal bedrukt worden.

Een bruin behang met een soort weefmotief van brede banden met op elke kruising een punt en tussen de banden een bloemmotief. Onderaan een versierde rand met blauwe bloemen, gestileerd acantusblad en grotere blauwe bloemen in een groen patroontje. Het behang is op verschillende plekken kapot: gescheurd, gebarsten, verkleurd of verdwenen. Aan de rechterkant zien we nog net een goedkleurige lijst en een stukje van het donker schilderij in die lijst.
Behang in de bibliotheek van Kasteel Amerongen. Foto: Michiel Elzevier Stokmans.

Frans behang

Waar koopt men in 1830-1840 papierbehang? Het is leuk om te lezen dat er rond die tijd een behangvertegenwoordiger uit Frankrijk naar Utrecht komt. Hij heeft zijn komst aangekondigd via advertenties in de krant. Daardoor weten we dat hij zijn behang verkoopt in een koffiehuis, op het Vredenburg. De Franse behangvertegenwoordiger zegt een bestelling van zijn bijzondere behang binnen 8 dagen (vanuit Frankrijk) te kunnen leveren! Om het behang aan zijn klanten te tonen, heeft hij een groot assortiment papierbehang bij zich. Geen enkel patroon is hetzelfde en alle motieven zijn uniek. De koper kan zelf het patroon en de motieven samenstellen. Heel bijzonder dus.

Krantenadvertentie met tekst: (4672) NAPOLION HIRSCH en Co., Wamoestraat No. 71 te Amsterdam, hebben de eer hiermede te berigten, dat hun Reiziger zich alhier bevindt met eene uitgezochte schoone collectie Fransche BEHANGSELPAPIEREN, RANDEN en SCHOORSTEENSTUKKEN, zoowel in het Goud als gesattineerd, alsmede MATTEN, tot buitengewone lage prijzen. Hij is te spreken en te ontbieden in het Logement het Utrechtsche Koffijhuis, bij de Wed. G. DE GROOT, Vreeburg Lt. D, No. 108.
Advertentie in Utrechtsche provinciale en stads-courant van 19 mei 1851. Bron: Delpher.

Behang in het interieur

Het behang in de bibliotheek heeft draperieën en groen-blauwe gladiolen en is mogelijk van Franse herkomst. Deze draperieën waren destijds niet ongebruikelijk. Op dit moment is het behang slechts ten dele zichtbaar boven de boekenkasten en lijkt het te concurreren met de overige inrichting van de kamer. Je moet je bedenken dat in de tijd dat de kamer (vermoedelijk in opdracht van ‘Lady Jemina’, Jacoba Helena van Reede) behangen is met dit materiaal, de ruimte een eetkamer was. Deze eetkamer wordt een bibliotheek in de tijd dat Pierre Cuypers wijzigingen (1898-1899) in het interieur aanbracht. Het behang was ten tijde van de eetkamer, beter zichtbaar en zal een harmonieuzer geheel met de overige inrichting van de kamer hebben gevormd.

Zeldzaam behang

Wat wel heel bijzonder is, is het feit dat deze kamer nog steeds met origineel, gaaf bewaard papierbehang is behangen. Het behang loopt van het plafond tot aan de plint. Het feit dat de hele muur met behang beplakt is, is heel erg bijzonder. Zoals het nu op Amerongen is, is zeldzaam voor Nederland. Alleen bij de lichtschakelaar (naast de deur rechts) is het behang gerestaureerd. Meestal worden er in dergelijke huizen maar kleine stukken behang teruggevonden. Doordat er hoge boekenkasten (i.v.m. bibliotheek) voor het behang werden geplaatst is het behang 120 jaar lang beschermd en bewaard gebleven.

Hieronder vind je een uitgebreid verslag over de diverse soorten behang in het Huys en geloof mij, het is een heel interessant verhaal.

Verder lezen
Knuijt, Marieke, Historische behangsels op Kasteel Amerongen. In: Vriendenbulletin van de Stichting Vrienden van Kasteel Amerongen, jrg. 7 (1990) nr. 17, pag. 19-31.
Een wat swingerder filmpje over het maken van een behang met blokdrukken.

Gerelateerde berichten

Sonja Kuyvenhoven avatar