In veel kastelen en oude rijke huizen hoor je het woord ‘betengeling’ als het over de wandbekleding gaat. Er waren diverse goede redenen waarom behang op dit soort locaties niet rechtstreeks op de muur geplakt werd, maar betengeling werd toegepast. In Amerongen is in principe alle wandbedekking betengeld aangebracht.
Onderconstructie
Vroeger was een binnenmuur vaak niet recht. Ook de beschutting tegen kou en vocht was niet optimaal. Door een onderconstructie van latten (rachels of tengels) op of voor de wand te plaatsen kon je dit oplossen. Deze onderconstructie is de basis voor de klassieke betengeling. Op dit houten raamwerk werd een drager van jute of linnen vastgemaakt, het ragdoek, waarna er lagen grondpapier op geplakt werden. Bij droging spande het linnen en dat gaf stevigheid voor de toplaag. Daarna werden daar overheen behangsels, stoffen of wandtapijten aangebracht.

Extra ondersteuning
Daar waar rugleuningen van stoelen het behang zouden kunnen raken werden extra latten aangebracht. Soms ook werd de wandbespanning boven een lambrisering aangebracht om beschadigingen aan de lage delen van de wandbespanning te voorkomen. Met behulp van extra latten konden de onderkanten van schilderijen veilig tegen de wand rusten.
Multifunctioneel
De ruimte die zo achter de bespanning ontstond fungeerde als een kunstmatige spouw. Hierdoor was luchtcirculatie mogelijk. Stoffen en papier werden daardoor niet door condens van koude muren aangetast en zo werden schimmel en verkleuring voorkomen. De oneffen muren werden afgeschermd en leken nu ‘recht’.

Wandbedekking
In de middeleeuwen werden wanden met wandtapijten behangen. Dit soort tapijten werden door Arabieren of kruisvaarders in Europa geïntroduceerd. Later werd bedrukt papier voor de wanden gebruikt. Om de Franse zijde-industrie te beschermen, verbood Lodewijk XIV het bedrukken van stoffen, maar bekleden met goudleer en het bedrukken van papier vond hij geen probleem. Als we dan naar het midden van de 18de eeuw kijken zien we een massale behangselfabricage, vooral in Engeland en Frankrijk. De techniek van bentengeling kan je voor alle materialen gebruiken: papier (bijvoorbeeld in de bibliotheek), textiel (Koningskamer, eetzaal) of beschilderd linnen (Bentinckkamer).
| Verder lezen |
|---|
| Marieke Knuijt, Historische behangsels op Kasteel Amerongen. In: Vriendenbulletin van de Stichting Vrienden van Kasteel Amerongen, jrg. 7 (1990) nr. 17, pag. 19-31 |
| Frans Hazenbosch. betengeling.nl (prachtige beelden van betengelde ruimtes in Amerongen) en Specialisatie in wandbespanning volgens authentieke werkwijze (over betengelen) |
| Joost de Vree, Wandbespanning. Op: Bouwkundige kennisbank Joost de Vree. |









