Jacoba Helena van Reede

Van Jacoba Helena, gravin van Reede (1767 – 1839), hangen twee portretten op de Galerij. Beide portretten zijn kopieën van schilderijen die op Middachten hangen. Wellicht heeft graaf Van Aldenburg Bentinck zijn grootmoeder op deze wijze willen eren. Immers, zij is door haar huwelijk met Johan Karel (Jean Charles) graaf Van Aldenburg Bentinck, de schakel tussen de Van Reede’s en de Bentincks.

Halflengte portret van een jonge vrouw naar rechts gekeerd. Ze heeft een grote bos krullen en lange lokken liggen in haar nek. Ze heeft donkere ogen, blossen op haar wangen en frisrode lippen. Ze draagt een eenvoudige witte jurk met veel plooien en een diep decolleté.
Portret van Jacoba Helena van Reede (1767-1839), Johann Tischbein, 1775-1799. Collectie Kasteel Middachten (via RKD).
Een vrouw zit naar rechts, ze heeft donkere, bruine ogen en donkere krullen. Ze draagt een zwarte japon met witte veren langs decollete, roze-rode draperie, blauw-groen mutsje met afhangende punt met tweekwastjes, kruisje van parels middenvoor.
Jacoba Helena van Reede van Ginkel (1787-1839), Herman Abel, 1800-1824. Collectie Kasteel Middachten (via RKD).

Dochter en echtgenote

Dat maakt nieuwsgierig. Wie is die Jacoba Helena, ook wel Jemima of Jacqueline genoemd? Zij is de oudste dochter van Frederik Christiaan Reinhard van Reede, de vijfde graaf Van Athlone, en Anna Elisabeth Christina (Annebetje) van Tuyll van Serooskerke. In 1785 huwt Jemima bovengenoemde Johan Karel en mag zich vanaf dan gravin Bentinck noemen. Zij gaat wonen op het landgoed van haar echtgenoot, Kniphausen in Varel (Oldenburg).

Halflengte portret van een man met korte donkere krullen, donkere ogen en bescheiden bakkebaarden. Hij draagt een rode uniformjas met zwarte revers, gouden tressen en gouden knopen. In zijn rechterhand heeft hij een paar witte handschoenen.
Portret van Jean Charles Bentinck (1763-1833), door of naar Jan Willem Pieneman, 1800-1824. Collectie Kasteel Middachten (via RKD).

Dagelijks leven

Door de bijna tweewekelijks correspondentie van Jemima met de grootmoeder van haar echtgenoot, Charlotte Sophie van Aldenburg krijgen we een indruk hoe het was om in de patriottische tijd te leven. Jemima lijkt er zelf niet zwaar onder geleden te hebben. Ze verbleef veel op het landgoed Kniphausen te Varel. Haar echtgenoot was Brits militair en verbleef derhalve veel in Londen, waar Jemima hem af en toe opzocht.

Amerongen

Na het huwelijk van haar geliefde zuster Belle (Christina Henriëtte Maria Isabella) met Willem Frederik van Reede, verblijft ze nog enige tijd op het kasteel in Amerongen. Op 6 juli 1798 schrijft ze haar ‘grand-mère’ enthousiast over de verfraaiingen die haar ouders op Amerongen hebben aangebracht. Zo hangt er een mooi portret van haar grootmoeder, Louise van Wassenaer van Duyvenvoorde, de echtgenote van de vierde graaf van Athlone. Het portret hangt op de Galerij tussen de portretten van de andere voorouders van Jemima.

Een keurige dame in een prachtige jurk en een hermelijnen mantel kijkt ons aan met grote ogen
Charlotte Sophie von Aldenburg, anoniem. Collectie Heimatmuseum Varel, bron: Wikimedia Commons.

Uitstapjes

Jemima is een ondernemende dame. In Amerongen vindt ze het maar saai. Ze schrijft aan Charlotte Sophie dat ze zich enige tijd met de Haagse politiek bemoeid heeft, maar op aandringen van haar moeder, Annebetje, daarmee is gestopt. Ze zoekt vertier in uitstapjes b.v. naar de Utrechtse jaarmarkt, waarbij ze enthousiast schrijft over de destijds beroemde Hollandse toneelspeelster Johanna Cornelia Wattier. Ook legt ze bezoekjes af, b.v. aan haar zwager Willem Gustaaf Frederik Bentinck die op dat moment gevangen zit in Woerden. Hij is zeer Oranjegezind en zou ervoor gezorgd hebben dat stadhouder Willem V naar Engeland kon vluchten. Hij probeerde in opdracht van de stadhouder het gewest Holland van ‘Oranje-vijanden’ te zuiveren. Het Bataafse bewind liet hem arresteren en opsluiten.

Op latere leeftijd, toen de Oranjes weer aan de macht waren, verkeerde Jemima nog enige tijd aan het hof van koning Willem I. Ze was de gouvernante van prinses Marianne, de jongste dochter van de koning. Jemima vatte haar taak serieus op en was streng voor haar pupil.

BronnenFeiten
Piso, Caroline (2021). De achterblijvers. Jacoba Helena van Reede

ObjectMakerDateringMateriaalVaste plek (Atlantis)
Armband met miniatuurportret van Jacoba Helena van Reede (1767-1839)Claude Vezus (schilder, t.g.a.)1775-1799goud, ivoor, waterverfDepot (0719)
Portret van Jacoba Helena van Reede (1767-1839)anoniemolieverf, doekGalerij (0831)
portret van Jacoba Helena van Reede (1767-1839)anoniemolieverf, doekGalerij (0833)

Gerelateerde berichten

Joke de Mooij avatar