Schuchter schuifelen

Er is weinig opgeschreven over dansen in huis, maar de bewoners van Amerongen dansten zeker. Er is meer geschreven over dansonderwijs, dat voor alle kinderen, jongens én meisjes, een belangrijk onderdeel van het curriculum was. Het daadwerkelijke dansen werd waarschijnlijk vooral in de winter gedaan, als de adel in Den Haag zat. De bals werden op het hof en door de ambassadeurs georganiseerd.

Een jong meisje met haar haar opgestoken in een hoge knot en aan weerszijden van haar hoofd pijpen krullen, staat naast een zittende dame met een hoed met struisvogelveren op. Het meisje draagt een eenvoudige jurk met een wijde hals en een collier om haar hals. De vrouw draagt een jurk met grote pofmouwen.
Hare Hoogheid de Hertogin van Kent en Prinses Victoria, Richard, James Lane, naar Sir George Hayter. Collectie British Museum.

Prinses Alexandrine Victoria

Een bijzonder bal vindt op 24 mei 1833 plaats in Londen, het is een bal voor de latere koningin Victoria, dan nog Prinses Alexandrine Victoria. En zij schrijft daar een stukje over in haar dagboek.

Today is my birthday. I am today fouteen years old! Hoe very old!! I awoke at 1/2 past 5 and got up at 1/2 past 7.. At 1/2 past 2 came the royal family. Te Queen gave me a pair of diamond earrings from the King. (Later I went to a ball in my honour) I danced with my cousin George Cambridge, then with Prince George Lieven, then with Lord Brook, then with Lord March, then with Lord Athlone, then with Lord Fitzroy Lennox, then with Lord Emlyn… I was VERY amused.

Dagboek Princes Victoria, Vrijdag 24 mei 1833

Lord Athlone is de achtste graaf van Athlone: George Godard Henry van Reede. George Godard Henry is op dit moment elf of twaalf jaar oud. Zijn vader is overleden toen hij drie was, zijn zus toen hij vijf was en zijn moeder toen hij tien was. Hij wordt met zijn zusje opgevoed door de zus van zijn vader: Jacoba Helena van Reede. Van haar weten we dat ze actief was aan het Nederlandse hof, maar kennelijk was de familie ook zo ingeburgerd in Engeland, dat ze een uitnodiging kregen voor een bal aan het hof.

In een hoge ruimte staan mannen en vrouwen en kinderen. Sommige dansen met zijn tweeën anderen in een kring.
Waterverftekening van een bal of een dansles, Cecil Elizabeth Drummond, waarschijnlijk 1829. Collectie Victoria and Albert Museum.

Kinderdisco

Het was weliswaar een bal, maar bij dansende jonge tieners, dringt zich bij mij onwillekeurig toch de kinderdisco in het buurthuis op. Wat was de 19de-eeuwse variant van het schuchter schuifelen bij de kinderdisco? Was dat misschien de Weense Wals? Die was eind 18e eeuw in (jawel) Wenen een opmars begonnen. Uiteraard was dat een immorele dans, twee lichamen zo dicht bij elkaar, terwijl bij de gebruikelijke dansen in de balzaal de afstand tussen de dansers een keurige armlengte bleef. Het feit dat we “Victoriaans” nu ook gebruiken voor “preuts” doet vermoeden dat ze niet gewalst hebben.

Spotprent van een ruimte waar vier paartjes die onwaarschijnlijke combinaties vormen dansen.
Walsende soorten, George Cruickshank (graveur), Hannah Humphrey (uitgever), 1817. Collectie: Jerome Robbins Dance Division, The New York Public Library.
ObjectInvalshoek
Galerij – portret van George Godard HenryHij heeft met koningin Victoria gedanst
Lange gang – gravure van het bal voor de verjaardag van Willem IIIEen balverhaal

Gerelateerde berichten