Maaltijd voor een Prins van Oranje

In het boek ‘Kasteel Amerongen en zijn bewoners, van A.W.J. Mulder’ las ik op pagina 58, dat Mw. Visbach (de huishoudster van Margaretha Turnor) een maaltijd voor Zijne Koninklijke Hoogheid de Prins heeft gekookt. Deze maaltijd bestond uit varkenshutspot met knollen en een worst van de os geslacht door Margaretha. De Prins heeft genoten van deze maaltijd en eenmaal in Dieren praat hij nog steeds over deze maaltijd. Hieronder staat de transcriptie van de brief van Margaretha.

Er wordt aan een groot gebouw gewerkt. Er rijden mannen met kruiwagens met zand, mannen tillen manden, mannen staan te roeren in tonnen, er wordt gemetseld, geheid, hout gesneden, aan trappen getimmerd en op ladders geklommen.
Zeventiende eeuwse bouwplaats, fragment uitL Remonstrantse kerk te Amsterdam in aanbouw, 1630, Frans Brun, in of na 1630 – circa 1640. Collectie Rijksmuseum.

Margaretha’s brief

Op 13 november 1676 schrijft Margaretha haar man:

…gistere naer middach weer hier
koomende vont ick sijn hoocheijt, die smid
daechs hier inhuijs had gegeeten niemant bij
hem hebbende als bentin ouwerker
cke en twee graefges van van nassou
het kleijne graefge met sijn broedert
het was geluck dat ick visbach
bij godertge had thuijs gelaeten, die
van sijn hoocheijts komste niet voor
smergens te tien Euren had geweeten
… gistermiddag, toen ik weer hier
kwam, vond ik Zijn Hoogheid die ’s mid-
dags hier in huys had gegeten en niemand
anders bij zich had dan Bentinck, Ouwerker
en de twee graafjes van Nassau
het kleine graafje en zijn broertje
Het was een geluk dat ik Visbach
bij Godertje thuis gelaten had, zij
had niet van Zijn Hoogheids komst
geweten voor ’s morgens tien uur
tekst in de brief van Margaretha

En dat betekent

Op 12 november 1676 komt Margaretha na een bezoek aan Utrecht, terug bij haar huis in Amerongen om te kijken hoe de herbouw van het Huys vordert na de grote brand in 1673. Ze treft Stadhouder Willem III aan, die “het werck”, m.a.w. de bouwwerkzaamheden, aan het bekijken is. Hij heeft niemand anders bij zich dan Bentinck (Hans Willem Bentinck), Hendrik van Nassau Ouwerkerk (later veldmaarschalk) en twee kleine graafjes van Nassau(-Ottweiler). Wat een geluk dat mw. Visbach (huishoudster) aanwezig is. Zij had de taak om op kleinzoon Godard-Adriaan te passen. Het blijkt dat het Mevrouw Visbach gelukt is de mannen een maaltijd te serveren, terwijl ze pas na tien uur wist dat ze kwamen.

Begrip

Tja, ik heb na dit verhaal gelezen te hebben nog steeds twee vragen. (1) Waarom spreekt de Prins in de plaats Dieren over de stamppot? (2) Waarom wordt er uitgerekend in Middachten een ossenworst opgehaald? In het verhaaltje Varkenshutspot met worst wordt dit mysterie opgelost.

Aan een t-vormige tafel zitten allemaal dames en heren te dineren. Aan het hoofd van de tafel (voet van de T) zitten Willem en Mary. Links zitten mannen, rechts vrouwen. Aan de kop van de T zitten allemaal mannen en op de resterende plekken vrouwen. De tafel staat vol met hoog opgestapelde dissen. Voor komen bedienden met moikken binnen.
Feestmaaltijd ter gelegenheid van de kroning van Willem III en Mary II tot koning en koningin van Engeland, fragment uit: De kroning van Willem en Maria tot koning en koningin van Engeland, 1689. Collectie Royal Collection Trust.
Verder lezen
Mulder, A.W.J. (2015). Kasteel Amerongen en zijn bewoners. Amerongen: Vriendenkring van Kasteel Amerongen, vanaf pagina 58.
De brief over de varkenshutspot op het blog over de brieven van Margaretha.
Sonja Kuyvenhoven avatar