Aan tafel in de 19de eeuw

Al tijdens de bouw van het kasteel spreekt Margaretha over een eetsalet. Ze was er vroeg bij, want pas aan het einde van de 19de eeuw heeft iedere gegoede burger een aparte eetkamer. Er zijn ook heel duidelijke ideeën over hoe een dinertje in die eetkamer eruit hoort te zien.

Gedekte tafel

In die kamer moesten alle schotels symmetrisch gerangschikt op tafel staan en was de tafel verder versierd met bloemen en tafelstukjes. Wat zeker ook niet mocht ontbreken waren zilveren kandelaars. Zilver stond voor voorspoed en rijkdom.

Aan een tafel zit en staat een elegant geklede groep mensen. Op tafel ligt een tafelkleed met een kantenrand. Op tafel staan lege glazen, een koffiekan en een theekan, een paar glazen fruitschalen op een hoge poot. Verder twee hoge lampen versierd met bloemguirlandes. De dames zijn gekleed in avondjurken de heren in kostuum. De muren van de eetkamer lijken op verdures in de doorgangen staan hoge planten.
Het einde van het diner, Jean-Alexandre Grün, 1913. Collectie: Musée des Beaux-Arts de Tourcoing, bron: WikimediaCommons.

Sober en donker

In de 19de eeuw waren de eetkamers vaak sober ingericht. Donkere gordijnen in een donkere ruimte. Dergelijke inrichtingen getuigden van goede smaak! De bloemen en decoraties op de eettafel hadden als doel de aandacht van de gasten te vangen en vast te houden. Licht behang zou de aandacht alleen maar afleiden van ‘den glanschrijken disch’. Dat kon natuurlijk niet! Door het sprookjesachtige kaarslicht uit de vele kandelaars was het een feest om aan tafel te zitten. Het kaarslicht maakte dat alles er mooier en zachter uitzag.

Op een tafel met glazen, servies en zilver staat een pastei waarop de kop van een opgezette fazant staat, zijn vleugels en zijn staart.
Fazantenpastei op gedekte tafel in de eetkamer. Collectie Kasteel Amerongen.

Tafellinnen

Ook het tafellinnen heeft in het midden van de 19de eeuw een topperiode. Van vorst tot burger, iedereen had tafellakens en servetten. Ook nu nog wordt tafellinnen zeer gewaardeerd. Wat is een mooi gedekte tafel zonder een goed geperst en gesteven tafelkleed met bijpassende servetten?

Verder lezen
Koops, Enne (2016). Vier eeuwen Nederlandse tafelcultuur. Op: historiek.net. Benaderd: 20 december 2020.
Boonstra, Ursula (2018). Zilveren kandelaar van lichtbron naar sfeermaker. Op: zilver.nl. Benaderd: 20 december 2020.
Knuijt, Marieke, Historische behangsels op Kasteel Amerongen. In: Vriendenbulletin van de Stichting Vrienden van Kasteel Amerongen, jrg. 7 (1990) nr. 17, pag. 19-31

Gerelateerde berichten

Sonja Kuyvenhoven avatar