Welland

Godard Willem van Tuyll van Serooskerken (1647-1708) was de stiefzoon van Godard Adriaan en Margaretha. Godard Adriaans zus, Anna Walburg, was getrouwd met Johan van Tuyll van Serooskerken, heer van Welland. Toen Godard Willem nog een dreumes was, overleed zijn vader en toen hij veertien was, werd hij wees. Hij werd opgenomen door Godard Adriaan en dus eigenlijk vooral door Margaretha. Hij groeide op met zijn drie jaar oudere neef Godard. Geen wonder dat Margaretha de ene Godard (heer) Van Ginkel noemde en de andere Godard (heer van) Welland.

Plattegrind net een gebied in groen gekleurd. Midden in het gebied is een dorp getekend: een kerk met huizen eromheen en veel groen. Net buiten het dorp ligt een molen. Verder liggen er in het gebied verspreide woningen. In de kaart zijn wegen ingetekend en de suggestie van afscheidingen van weilanden. Rechtsonder liggen meerdere huizen dicht bij elkaar als een soort dorp. Links net naast het groene gebied staat een kerk getekend waarbij staat Serooskerke en een familie wapen dat wit is met drie rode hondekoppen (familie Van Tuyll van Serooskerken). Midden boven staat ook een familiewapen boven een rode band met drie witte ruiten, het stuk daaronder zwart met een witte cirkel met een kruis erin. De tekst is slecht leesbaar. Rechts boven ligt ook een kerk en daar staat Renesse bij. Daarachter: schoon dorp met hooge boomen en boogaerde. Daarboven een rood familiewapen met een gouden leeuw en onleesbare tekst ernaast. Onder Renesse nog een gebouw: het huis van Moermont.
Kaart van de heerlijkheid Noordwelle in Zeeland, eigendom van de heer van Welland, anoniem, 1649 – 1658. Collectie Rijksmuseum.

Start van de carrière

Anders dan Van Ginkel heeft Welland wel een soort Grand Tour gemaakt, maar hij is op die tour ernstig ziek geworden. Als hij terug komt is het een beetje de vraag wat er carrièretechnisch met hem moet gebeuren. Hij is geen jongen voor het leger, maar hij is slim en kan goed leren. In 1671, hij is dan 24, komt hij als geëligeerde in de Staten van Utrecht. Uiteraard heeft stiefvader Godard Adriaan bij die keuze een vinger in de pap gehad.

Eind van de carrière

Het zit Welland echter niet mee. Als hij nog geen half jaar in de Staten van Utrecht zit, valt Lodewijk XIV het land binnen. Wellands eerst ‘klus’ is om met de Fransen te onderhandelen over de overgave van Utrecht. Hoewel Welland niet in Utrecht blijft, maar bij Margaretha in Den Haag ‘woont’, is zijn politieke carrière net zo snel over als hij begonnen is. Nagenoeg alle Utrechtse politici vallen na die eerloze overgave bij de stadhouder in ongenade en komen na 1674 niet meer aan de bak. Voor Godard Adriaan staat Welland ook al heel snel aan de verkeerde kant vanwege die onderhandelingen. Margaretha kan wat dit betreft wel compassie voor hem opbrengen.

Rechts voor staat een jonge man met een zweep in zijn rechter hand, sierlijke zwarte kleding aan, een hoed op zijn lange haar, een zwaard om en sporen aan zijn laarzen. Links staat een jongen die drie honden aan de lijn houdt. Daarachter een man in lichtere kleren die twee gezadelde paarden vast houdt. Links achter een eveneens chique geklede man in het zwart met hoed op.
Portret van twee mannen met paarden, jachthonden en bedienden, Cornelis Picolet, 1664. Collectie: Slot Zuylen. De voorste man zou mogelijk Goderd Willem van Tuyll van Serooskerken kunnen zijn.

Irritaties

Gedurende het Rampjaar merk je dat bij Margaretha de irritaties toenemen. Welland heeft zijn intrek genomen op de Kneuterdijk en doet verder eigenlijk niets. Hij heeft de erfenis van zijn vader in Zeeland. Daar zit kennelijk ook onroerend goed bij, want Margaretha verzucht regelmatig dat ze zou willen dat hij daar naar toe ging.

Beoogde bruid

In 1676 komt het echt tot een breuk tussen Welland en zijn pleegouders. Hij heeft besloten te gaan trouwen en hij heeft zelf een bruid gekozen die niet de goedkeuring van Godard Adriaan en Margaretha krijgt. Ze is niet van adel en al eerder getrouwd geweest. Dat eerdere huwelijk was op geruchtmakende wijze tot stand gekomen. Het gaat om Eleanore van der Meijden, dochter van de burgemeester van Rotterdam.

Schaking

Zij was verliefd geworden op Nicolaas van Vlooswijk, heer van Papekop, zoon van de burgemeester van Amsterdam. Hun ouders zien een huwelijk niet zitten. Daarop besluiten de jongelieden dat ze er samen vandoor gaan. In de kelder van het huis van Van der Meyden zit een kuiper en daarmee spreken Nicolaas en Eleanore af dat de kuiper Eleanore in een vat opsluit en het vat aan de weg zet. Eleanores ouders vermoeden niets als het vat opgehaald wordt. Zelfs nu zou een huwelijk tussen de dochter van de Rotterdamse burgemeester en een zoon van de Amsterdamse burgemeester nog bij veel mensen opgetrokken wenkbrauwen opleveren. 

Glasplaat in houten vatting. Panorama van zeven kuipers (tonnenmakers) die met verschillende stappen in het productieproces van tonnen bezig zijn. Van links naar rechts het zagen van de de duigen, het plaatsen van de duigen in de hoepels, het aanslaan van de hoepels, het branden van de ton, de complete ton en het maken van de deksel.
Kuipers aan het werk, anoniem, ca. 1700 – ca. 1800. Collectie Rijksmuseum.

Huwelijk

De heer van Papekop komt in 1674 bij Seneffe om en in 1677 trouwt Welland met diens weduwe, Eleanore. Het huwelijk met Eleanore duurt niet lang. Zij overlijdt in 1681. Welland blijft achter met een dochtertje. Politiek speelt hij pas weer een rol als Stadhouder Willem III in 1702 overlijdt. In 1688 heeft Godard Adriaan Welland nog wel voorgedragen voor een functie, maar dat was tevergeefs. Anders dan Stadhouder Willem III ijvert Welland voor een vrede met Frankrijk. Hij zal de Vrede van Utrecht in 1713 niet meemaken, hij overlijdt in 1708 en is in de Utrechtse Pieterskerk begraven.

Een beeld van een kerk met twee torens, van beide torens is de helft weg geslagen. het middenschip mist het dak, waardoor je de schildering boven het koor ziet. Op straat lijkt er niets aan de hand te zijn. Er lopen mensen rond, zitten bij een poort. Sommige mensen kijken omhoog naar de ravage.
Gezicht op de Pieterskerk te Utrecht uit het noordwesten. De kerk is zwaar beschadigd. Herman Saftleven, 1674. Collectie Het Utrechts Archief.
BronnenFeiten
Aleid van de Bunt (1949). Een Utrechtenaar in de 17e eeuw. In: Historia 14, pp. 6-12Levensbeschrijving Goderd Willem van Tuyll van Serooskerken
Brieven Margaretha winter 1672 en 1673Irritatie over verblijf Welland in Den Haag.
Rolf Hage. Op: Eleonora van der Meijden en Nicolaes van Vlooswijck, heer van Papekop. Op: Databank Schakingen (Eer tegen eer). Benaderd:Eleonora van der Meijden en Nicolaes van Vlooswijck, heer van Papekop