Tot grote irritatie van sommige gidsen en dagmanagers loopt de klok van de stallen niet op tijd. Daar zit een reden achter: de afspraak is dat onze klok nooit voor de kerkklok slaat. Dit is waarschijnlijk een lokale afspraak, want er zijn ook plekken waar private klokken tegelijk met de kerkklok slaan.
Opwinden
De kerkklok is geautomatiseerd, maar de klok op de stallen niet. Één keer per week moet de klok opgewonden worden en dat is mijn taakje. Ik zorg ervoor dat de klok na het opwinden 1 à 2 minuten achterloopt, zodat hij in de loop van de week de kerkklok niet in kan halen.
Om de klok op te winden ga je naar de zolder boven de stallen, daar neem je nog een trap tot je in de nok van het dak staat. Een stukje verderop in de nok hangen twee gewichten en in de loop van de week zakken die gewichten naar beneden, tot ze zo’n 50 cm boven de vloer hangen. Voor de veiligheid staat er een krat stro onder.
Twee systemen
Elk van de gewichten zit aan een eigen wals die een eigen deel van de klok aandrijft. Het enige gewicht is verantwoordelijk voor het draaien van de wijzers en het andere voor het slaan van de klok. Als je vergeet de klok op te winden, dan kan het gebeuren dat het ene gewicht al helemaal terwijl het ander nog een beetje doorloopt. Als dit vaker gebeurt, is het soms zo dat het slaan van de klok niet meer synchroon loopt met het tijdstip op de wijzerplaat. Dan slaat hij bijvoorbeeld drie keer om half vier en maar één keer (van het halve uur) om vier uur. Gelukkig komt dit niet zo heel vaak voor.
Op tijd laten lopen
Het is mogelijk om de klok vooruit of achteruit te zetten, maar je kan niet even bij de wijzers om die te verdraaien. Als je bij het uurwerk zelf staat, kan je de wijzers op de klok niet eens zien, dus je weet daar niet welke tijd exact aangegeven wordt. Het uurwerk is mechanisch en ‘speciale handelingen’ als het verzetten van de wijzers zijn niet makkelijk uit te voeren. Gelukkig hebben we een vrijwilliger uit het dorp die alles weet van klokken en als de klok onverhoopt voor de kerkklok uit loopt, kan hij hem weer goed zetten.
| Object | Maker | Datering | Materiaal | Vaste plek (Atlantis) |
|---|---|---|---|---|
| Torenklok op de paardenstal | Eijsbouts Klokkengieterij | 1927 | Divers (wijzerplaat, bel die slaat, en het opwindmechaniek) | Op het dak van de stallen (1425) |
