In de heraldiek of wapenkunde is een wapen of blazoen meestal een symbolische voorstelling op een wapenschild, een versierd schild dus. Traditioneel werd een wapen gedragen op het schild. Het wapen is het belangrijkste deel van het schild en wordt daarom centraal geplaatst.
Wapen
Met ‘wapen’ werd in het Midden Nederlands de volledige uitrusting van een ridder aangeduid. In de 16e eeuw gingen de betekenissen van wapen als schild en wapen als gevechtswapen uiteenlopen. Het heraldische wapen vindt zijn oorsprong in het wapenschild. Het symbool op het schild kon uitgebreid worden met attributen uit de schilddekking (het geheel van pronkstukken die rond een wapenschild zijn gerangschikt), zoals een helm, een kroon, een motto enzovoort. Het wapen behoorde wel te voldoen aan de tradities van de heraldiek. Dat betekende geen gecompliceerde schilderverdelingen, geen overdaad aan figuren en geen ongebruikelijke figuren.
Door vererving ging een wapen over op nazaten met dezelfde familienaam. Deze gewoonte heeft ervoor gezorgd, dat ook nu nog binnen bepaalde families iedereen hetzelfde wapen voert. Eenzelfde wapen brengt hierdoor een verwantschap tot uitdrukking. Onder het wapen kan een motto of wapenspreuk op een lint geplaatst worden.
Bij vrouwelijke wapens kan het schild ook een ovaal of ruitvormig schild zijn.
Huidige familiewapens
Iedereen kan tegenwoordig een wapen ontwerpen en laten registreren bij het Nederlands Genootschap voor Heraldiek (NGH). Uiteraard moet dit ontwerp aan een aantal voorwaarden voldoen. Het College van Herauten zal dan de aanvraag beoordelen. Dit college adviseert ook over ontwerpcriteria en geeft informatie over wapenontwerpers en wapenschilders. Uiteraard is hier een leuk prijskaartje aan verbonden.
