Conserveren (preventief) of restaureren

Onderhoud is cruciaal voor het behoud van eeuwenoude interieurs. Hieronder volgt een korte uiteenzetting op welke wijze dit wordt gedaan.

Preventieve conservering

Preventieve conservering is erop gericht een juiste omgeving te creëren voor het bewaren van een interieurensemble. Kasteel Amerongen heeft bijvoorbeeld een vloerverwarming in de kern van het kasteel. Dit is aangebracht om het binnenklimaat voor de collectie te verbeteren. Objecten van organische materialen zoals hout of papier worden sterk beïnvloed door het binnenklimaat. Nu wordt er voor gezorgd dat de temperatuur en de luchtvochtigheid in het kasteel niet te hoog, maar ook niet te laag worden. Een te vochtige en te warme ruimte is aantrekkelijk voor insecten en schimmels. Het doel van preventieve conservering is het minimaliseren van verval en schade en zo uiteindelijk waardeverlies te voorkomen.

Een brede gang is helemaal leeg, op een bakstenen laag liggen rode en zwarte leidingen.
Aanleg van de vloerverwarming in de lange gang, 2007.

Conserveren

Onder conservering verstaan we het stabiliseren van de huidige toestand van objecten. Er  wordt zo weinig mogelijk ingegrepen op het object zelf. Denk hierbij aan het verwijderen van vuil of het verwijderen van valse vouwen in stoffen en het herstellen van scheurtjes. De Engelen van Amerongen zorgen bijvoorbeeld voor  de conservering van de stoffering van het interieur 

Met een vergrootglas zit iemand te werken aan een wandtapijt met grote bomen.
Herstel wandtapijt, 2010.

Restaureren

De term restaureren wordt vaak als een overkoepelende term gebruikt. De restauratie van het interieur is bijvoorbeeld terughoudend uitgevoerd om zo unieke oorspronkelijk staat te behouden, dit komt in de buurt van een conservering. Als een object wordt gerestaureerd dan wordt wel ingegrepen op het object en wordt er teruggegrepen op een eerdere toestand.

Bij het restaureren van een historisch interieur komt veel kijken. Een kasteelkamer kent vele facetten en kan zeer complex zijn. Bij het herstellen van het historische interieur zijn vaak vele vakdisciplines betrokken, die elk hun eigen expertise in moeten brengen voor een hoogwaardige restauratie. Denkt hierbij aan restauratie van het hout voor de wandpanelen, de vloer of het lijstwerk tot en met het bespannen van de wand met papier of textiel. Ontbrekende delen worden aangevuld of gereconstrueerd. Ook deze werkzaamheden zijn gericht op het verduurzamen van objecten.

Op een steiger staat iemand minutieus iets bij te werken op een gigantische schildering.
Restauratie plafondschildering Pierre Cuypers, galerij, 2007.

Beheer en onderhoud bij Kasteel Amerongen

Na de lange restauratie van het interieur van het gebouw werd Kasteel Amerongen in 2011 opnieuw geopend voor het publiek. Niet alleen interieur, maar  ook de collectie is aangepakt. Daarbij lag het accent op conserveren in plaats van restaureren. Zoveel mogelijk origineel materiaal bleef op deze manier behouden. Sporen van de bewoners door de eeuwen heen zijn nog steeds te bewonderen. Bezoekers van Kasteel Amerongen kunnen weer zien hoe de adellijke families Van Reede en Van Aldenburg Bentinck hier geleefd hebben.

Het centrale deel van een kroonluchter, van waaruit kristallen armen komen. Rondom de armen kristallen slingers en de houders waar kaarzen in zitten. Alles is extreem stoffig.
Kroonluchter uit de grote zaal voor conservering, 2007.
BronnenFeiten
Restauratoren Nederland, Over restauratie. Benaderd 31-10-2025Het verschil tussen (preventieve) conservering en restauratie
Monumentenregie; Tips en inspiratie voor opdrachtgevers. Moderne technieken onzichtbaar toegepast. Benaderd 31-10-2025Kasteel Amerongen, moderne technieken onzichtbaar toegepast bij beheer en onderhoud
Van Hoogevest Architecten. Kasteel Amerongen. Benaderd 31-10-2025Restauratie interieur Kasteel Amerongen

Gerelateerde berichten

Marion vd Hurk avatar