{"id":10913,"date":"2022-03-30T19:49:00","date_gmt":"2022-03-30T17:49:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/?post_type=geschiedenis&p=10913"},"modified":"2026-05-06T21:54:00","modified_gmt":"2026-05-06T19:54:00","slug":"automatische-concepten","status":"publish","type":"geschiedenis","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/","title":{"rendered":"Gedachten over het Rampjaar"},"content":{"rendered":"\n

Hadden we het zo verbruid bij onze buurlanden dat dit voor hen de aanval in 1672 rechtvaardigde? Daar lijkt het op.
Waren deze landen soms jaloers? Waarschijnlijk wel.
Vonden deze landen de Hollanders misschien arrogant? Dat is ook heel goed mogelijk.
Beoefenden de Hollanders in de ogen van deze buurlanden een foute godsdienst? Zeker weten!<\/p>\n\n\n\n

Lodewijk XIV<\/h2>\n\n\n\n
\n

Lodewijk XIV, de grote agressor, was het stralend middelpunt van Frankrijk. In tegenstelling tot wat we vaak denken had hij geen gemakkelijke jeugd gehad. Het had hem allemaal niet mee gezeten: Burgeroorlog! Vluchten! De schatrijke kardinaal Jules Mazarin, onverzettelijk geloofsstrijder en eerste minister, voedde hem op tot een religieus vorst en leerde de jonge prins dat de vorstelijke macht alleen van God verkregen was. Dus toen hij eenmaal aan de macht was gekomen,\u00a0voerde Lodewijk het Droit Divin uit zoals hij vond dat het moest. Ook deed hij er alles aan om een veilige bufferzone te cre\u00ebren rondom zijn geliefde Frankrijk. Nooit meer een vijand over de grenzen<\/a>! Maar ja, dat kleine landje lag dwars. Dat landje met zijn pretenties! Republiek noemen ze zich! Ze vinden dat zij geen koning nodig hebben, net als de Grieken. Maar die Grieken, dat waren heidenen!<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

\"Rond
Portret van Lodewijk XIV, Romeyn de Hooghe, 1672. Collectie Rijksmuseum<\/a>. Bij omkering toont de prent de kop van een Leeuw. Tweede prent in een reeks van zes portretten van Willem III en zijn opponenten in het jaar 1672. Tekst rondom het portret: \u2018Die Leeuw is, dwingt door kracht niet door klank van Lowiesen \/ De Leely kreeg het schelms, en sal ’t ook schelms verliesen.\u2019<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Heulende Hollanders<\/h3>\n\n\n\n

En dan dat geritsel van die raadspensionaris met zijn stiekeme afspraken, dan met de een, dan met de ander! Dat moest maar eens klaar zijn vindt Lodewijk. Monsieur Le Blanc is niet zo onschuldig! Kijk maar, nu heulen ze weer met Spanje<\/a>! Een land waar ze tachtig jaar mee overhoop hebben gelegen! Als het maar geld opbrengt, dat is het enige wat telt bij die Hollanders. Ze zijn nog in staat om kanonnen te verkopen aan de vijand! Geen ruggengraat!<\/p>\n\n\n\n

Landje van water en geld<\/h3>\n\n\n\n

En ze zijn nog schatrijk ook! Geld als \u2019t water waar ze middenin zitten! Trouwens, Lodewijk krijgt van Spanje nog geld vanwege de bruidsschat die nog moet worden afbetaald. En eigenlijk komen de Spaanse Nederlanden volgens oude Brabantse gewoontes toe aan\u00a0de dochter van de Spaanse koning<\/a>! Dat betekent dus weer dat ze eigenlijk aan h\u00e9m toekomen, want deze infante, de erfprinses, is toevallig, nee, niet toevallig natuurlijk, getrouwd met de Roi Soleil! En de Roi Soleil: C\u2019est moi! Dus, als hij nou eens… Dan heeft hij meteen een mooie bufferzone aan de noordzijde van zijn Gallica. Dat zal de Heilige Vader zeker geen probleem vinden!
Maar dat Holland, dat landje van klei en koeien, dat ligt dus weer dwars: Er werd hem een loer gedraaid met de\u00a0Triple Alliantie<\/a>. Hij zal ze eens een lesje leren. Die gereformeerde afvalligen in die natte zompige delta wat ze Holland noemen.<\/p>\n\n\n\n

\"Gravure
Les Grenouilles de Hollande. Caricature politique Jacques Jollain, 1672. Collectie: Biblioth\u00e8que nationale
de France<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Karel II<\/h2>\n\n\n\n

Karel II (Charles II) had enkele decennia geleden ook een burgeroorlog doorgemaakt. Hij had ook moeten vluchten. Moest als een verschoppeling door Europa zwerven. Door zijn zwager Willem II, prins van Oranje Nassau, werd hij financieel gesteund in die moeilijke tijd. Hij heeft een plan om deze ereschuld aan Oranje in te lossen: als hij die regenten in Holland een toontje lager zou kunnen laten zingen, weet hij nog wel een mooie positie voor zijn neef Willem III als stadhouder, of nee, als soeverein prins! Karel II was altijd al ruimdenkend geweest ten opzichte van zijn roomse onderdanen en zelf neigt hij ook wel naar deze godsdienst. Dit was voor Lodewijk XIV, de alderchristelijkste koning zoals hij in Frankrijk graag genoemd wilde worden, een reden\u00a0om hem onder zijn hoede te nemen<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\"Portret
Portret van Karel II, Romeyn de Hooghe, 1672. Collectie Rijksmuseum<\/a>. Bij omkering toont de prent de kop van een tijger. Derde prent in een reeks van zes portretten van Willem III en zijn opponenten in het jaar 1672. Tekst rondom het portret: \u2018Net als een Karel valt hij de keerels op de huijt \/ Maer als een Tijger wie verbonden breeckt om buyt.\u2019 <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Rauwe-vis-vreters<\/h3>\n\n\n\n

Wat Karel en vele Engelse onderdanen het meeste dwarszit met betrekking tot de Hollanders, is dat zij zo\u2019n enorme handelsvloot bezitten en steeds meer de lucratieve plekken in de Oost inpikken. In de pubs gaan de Hollanders over de tong: Op zee bezitten ze meer schepen dan de Fransen en Engelsen samen! Haast alle handel in Europa gaat via Holland. En wat een kwezel was dat indertijd, die mijnheer De Groot, met zijn Liber Marum. Goed dat ze hem hebben opgesloten. Wat? Is hij ontsnapt? Hoe dan! In een kist? Dan zal hij toch niet zo groot geweest zijn! Hahaha! En al onze vis halen ze weg en vreten het dan rauw op! En laten we het niet hebben\u00a0over de diefstal van ons koninklijke vlaggenschip: De Royal Charles nog wel<\/a>! Dit moet gewroken worden! Die lui die denken het te kunnen rooien zonder koning en zonder God, die zullen we eens laten zien wat Engelsen zijn!<\/p>\n\n\n\n

\"Engelse
Inwoners van Amsterdam in de gedaante van kikkers verzameld op de Dam, Anoniem, 1665. Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Bernhard von Galen<\/h2>\n\n\n\n

Wie het ook geen probleem vindt dat dat vorstenloze landje dat ze de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden noemen, eens een lesje in bescheidenheid zal worden geleerd, is Christoffel (Bernard) von Galen, bisschop van M\u00fcnster. Al jarenlang ondervindt hij langs zijn landsgrenzen last van de bemoeizieke invloed van de Republiek. Hij zal er voor zorgen dat hij zijn gestolen bezittingen in Overijssel en Gelderland terugkrijgt! Hij wil Lodewijk vrije doortocht verlenen maar ook militair te hulp schieten. Daarbij zal hij assistentie krijgen van Maximilliaan Hendrik van Beieren, bisschop van Keulen en medebroeder in de Ware Leer.<\/p>\n\n\n\n

\"Rond
Portret van Christoph Bernhard van Galen, bisschop van M\u00fcnster, Romeyn de Hooghe, 1672. Collectie Rijksmuseum<\/a>. Bij omkering toont de prent de kop van een Varken. Zesde prent in een reeks van zes portretten van Willem III en zijn opponenten in het jaar 1672. Tekst rondom het portret: \u2018Dien booskop uijt het kot gekropen van een verken \/ Slaet omgecocht als dol met Sleutels van de Kerken\u2019<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Afvalligen<\/h3>\n\n\n\n

Dus natuurlijk heeft hij een gerechtvaardigde reden om die gereformeerden eens op hun plek te zetten: Het wordt tijd dat die kaaskoppen op hun schreden terugkeren tot de Ware Kerk! En anders\u2026 Bisschop Bernhard von Galen heeft er zin in. Hij heeft nog wat nieuwe kanonnen om eens uit te proberen<\/a>. Terug tot de Moederkerk, dat is het enige wat deze verdwaalde zielen nog kan redden! En daar gaat h\u00edj voor zorgen!<\/p>\n\n\n\n

Drie genii bij elkaar<\/h2>\n\n\n\n

Zo waren er bij de verscheidene spelers diverse redenen om die Hollanders een lesje te leren. Dus\u00a0broedde Lodewijk zijn plan uit, samen met Karel en Christophel<\/a>.
En zo kwam het dat de Engelsen heel onverwachts in maart 1672 onze rijk beladen\u00a0vloot aanvielen die terugkwam uit Smyrna<\/a>\u00a0en dat de\u00a0koning in april richting de Republiek<\/a>,\u00a0geholpen door Bommen Berend\u00a0van Galen<\/a>. E\u00e9n voor \u00e9\u00e9n vielen de forten in de Republiek voor de oprukkende legers van Lodewijk en de bisschop. Het redeloze volk gaf in paniek iedereen de schuld, maar vooral de regenten en Johan de Witt. Er brak een ware opstand uit onder de burgerij<\/a>. De nieuwe stadhouder<\/a> was de zoon van Willem II die zo\u2019n twintig jaar geleden in Amsterdam de wet had willen verzetten. De jonge Willem III wikte en woog en volgde zijn eigen agenda. Ons geluk was dat hij\u00a0in Lodewijk zijn grootste vijand zag<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\"Gravure
Saturnus met de drie genii bij een schilderij en een antiek relief, Fransesco Gionvane, 1621-1669. Collectie: Rijksmuseum<\/a>. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Verder lezen<\/th><\/tr><\/thead>
Wikipedia (2021). Het Rampjaar 1672<\/em><\/a>. Benaderd: 9 maart 2022.<\/td><\/tr>
Canon van Nederland. Het Rampjaar<\/em><\/a>. Benaderd: 9 maart 2022.<\/td><\/tr>
Wikipedia (2022). Hollandse oorlog<\/a><\/a>–<\/a><\/a>wikipedia<\/a>.<\/em> Benaderd: 9 maart 2022.<\/td><\/tr>
Wikipedia (2022). Tweede Engels-Nederlandse oorlog<\/em><\/a>. Benaderd: 12 maart 2022.<\/td><\/tr>
Wikipedia (2021). Derde Engels-Nederlandse oorlog<\/a><\/em>. Benaderd: 12 maart 2022.<\/td><\/tr>
Wikipedia (2021). Jules Mazarin<\/a><\/em>. Benaderd:14 maart 2022<\/td><\/tr>
Panhuysen, Luc (2009). Rampjaar 1672, Hoe de Republiek aan de ondergang ontsnapte<\/em>. Amsterdam: Atlas Contact.<\/td><\/tr>
Brandon, Pepijn (2019). Elite werd rijk door oorlogen in de Gouden Eeuw<\/a><\/em>. Op: Geschiedenis Magazine. Benaderd: 14 maart 2022.<\/td><\/tr>
Paul J. Smith (1994). Nederland kikkerland: fabel en pamflet in de tweede helft van de zeventiende eeuw – Kikkersymboliek en politieke satire (Literatuur 1994-1)<\/a>. Op: Dbnl (Digitale bibliotheek voor Nederlandse letteren). Benaderd: 22 maart 2022.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":643,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","greyd_block_editor_preview":[],"footnotes":""},"categories":[88,76,75],"tags":[255,663,679,344],"series":[427,729,1330,2154,2169],"bewoners-familie":[],"atlantis":[],"archieven":[],"persoon":[666,996,997,1015,1032],"geschiedenisverhaal":[222,223,224,250,226,230,231,244,232,251],"plaats":[],"ppma_author":[396],"class_list":["post-10913","geschiedenis","type-geschiedenis","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-17de-eeuw","category-geschiedenis","category-goet-en-bloet","tag-rampjaar","tag-3e-engels-nederlandse-oorlog","tag-2e-munsterse-oorlog","tag-hollandse-oorlog","series-hollandse-oorlog","series-tweede-munsterse-oorlog","series-rampjaar-3e-engels-nederlandse-oorlog","series-rampjaar-karel-ii","series-rampjaar-bernhard-van-galen","persoon-karel-ii-van-engeland","persoon-lodewijk-xiv-van-frankrijk","persoon-bernhard-von-galen-bisschop-van-munster","persoon-willem-iii-van-oranje","persoon-johan-de-witt","geschiedenisverhaal-duits","geschiedenisverhaal-engels","geschiedenisverhaal-europees","geschiedenisverhaal-gebeurtenis","geschiedenisverhaal-militair","geschiedenisverhaal-oranje","geschiedenisverhaal-politiek","geschiedenisverhaal-rampjaar","geschiedenisverhaal-religieus","geschiedenisverhaal-tijdsbeeld"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","pp_force_visibility":null,"pp_subpost_visibility":null,"pp_inherited_force_visibility":null,"pp_inherited_subpost_visibility":null,"acf":[],"yoast_head":"\nGedachten over het Rampjaar - Een huis vol verhalen<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wat bezielde Lodewijk XIV van Frankrijk, Karel II van Engeland en Bernhard van Galen, bisschop van M\u00fcnster om 1672 een oorlog met de Republiek te beginnen.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gedachten over het Rampjaar - Een huis vol verhalen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wat bezielde Lodewijk XIV van Frankrijk, Karel II van Engeland en Bernhard van Galen, bisschop van M\u00fcnster om 1672 een oorlog met de Republiek te beginnen.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Een huis vol verhalen\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/kasteelamerongen\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-05-06T19:54:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-gedacten-over-het-rampjaar.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1194\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/geschiedenis\\\/automatische-concepten\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/geschiedenis\\\/automatische-concepten\\\/\",\"name\":\"Gedachten over het Rampjaar - Een huis vol verhalen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/geschiedenis\\\/automatische-concepten\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/geschiedenis\\\/automatische-concepten\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/10\\\/kop\\\/kop-gedacten-over-het-rampjaar.jpg\",\"datePublished\":\"2022-03-30T17:49:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-05-06T19:54:00+00:00\",\"description\":\"Wat bezielde Lodewijk XIV van Frankrijk, Karel II van Engeland en Bernhard van Galen, bisschop van M\u00fcnster om 1672 een oorlog met de Republiek te beginnen.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/geschiedenis\\\/automatische-concepten\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/geschiedenis\\\/automatische-concepten\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/geschiedenis\\\/automatische-concepten\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/10\\\/kop\\\/kop-gedacten-over-het-rampjaar.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/10\\\/kop\\\/kop-gedacten-over-het-rampjaar.jpg\",\"width\":1194,\"height\":350,\"caption\":\"Afbeelding van een menigte mensen met kikkerhoofden\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/geschiedenis\\\/automatische-concepten\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Geschiedenis\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/geschiedenis\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Gedachten over het Rampjaar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/\",\"name\":\"Een huis vol verhalen\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gedachten over het Rampjaar - Een huis vol verhalen","description":"Wat bezielde Lodewijk XIV van Frankrijk, Karel II van Engeland en Bernhard van Galen, bisschop van M\u00fcnster om 1672 een oorlog met de Republiek te beginnen.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Gedachten over het Rampjaar - Een huis vol verhalen","og_description":"Wat bezielde Lodewijk XIV van Frankrijk, Karel II van Engeland en Bernhard van Galen, bisschop van M\u00fcnster om 1672 een oorlog met de Republiek te beginnen.","og_url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/","og_site_name":"Een huis vol verhalen","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/kasteelamerongen","article_modified_time":"2026-05-06T19:54:00+00:00","og_image":[{"width":1194,"height":350,"url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-gedacten-over-het-rampjaar.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"10 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/","name":"Gedachten over het Rampjaar - Een huis vol verhalen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-gedacten-over-het-rampjaar.jpg","datePublished":"2022-03-30T17:49:00+00:00","dateModified":"2026-05-06T19:54:00+00:00","description":"Wat bezielde Lodewijk XIV van Frankrijk, Karel II van Engeland en Bernhard van Galen, bisschop van M\u00fcnster om 1672 een oorlog met de Republiek te beginnen.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/#primaryimage","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-gedacten-over-het-rampjaar.jpg","contentUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-gedacten-over-het-rampjaar.jpg","width":1194,"height":350,"caption":"Afbeelding van een menigte mensen met kikkerhoofden"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/automatische-concepten\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Geschiedenis","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Gedachten over het Rampjaar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/#website","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/","name":"Een huis vol verhalen","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"featured_img":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-gedacten-over-het-rampjaar.jpg","coauthors":[{"link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/author\/hans-strootman\/","display_name":"Hans Strootman"}],"author_meta":{"author_link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/author\/hans-strootman\/","display_name":"Hans Strootman"},"relative_dates":{"created":"Geplaatst 4 jaar geleden","modified":"Bijgewerkt 2 uur geleden"},"absolute_dates":{"created":"Geplaatst op 30 maart 2022","modified":"Bijgewerkt op 6 mei 2026"},"absolute_dates_time":{"created":"Geplaatst op 30 maart 2022 19:49","modified":"Bijgewerkt op 6 mei 2026 21:54"},"featured_img_caption":"","tax_additional":{"category":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/category\/tijdsperiode\/17de-eeuw\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">17de eeuw<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/category\/themas\/goet-en-bloet\/geschiedenis\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Geschiedenis<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/category\/themas\/goet-en-bloet\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Goet en Bloet<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">17de eeuw<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Geschiedenis<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Goet en Bloet<\/span>"],"slug":"category","name":"Categorie\u00ebn"},"post_tag":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/rampjaar\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">1672-1673 Rampjaar<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/3e-engels-nederlandse-oorlog\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">1672-1674 Derde Engels-Nederlandse Oorlog<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/2e-munsterse-oorlog\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">1672-1674 Tweede M\u00fcnsterse oorlog<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/hollandse-oorlog\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">1672-1678 Hollandse oorlog<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">1672-1673 Rampjaar<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">1672-1674 Derde Engels-Nederlandse Oorlog<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">1672-1674 Tweede M\u00fcnsterse oorlog<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">1672-1678 Hollandse oorlog<\/span>"],"slug":"post_tag","name":"Tags"},"post_format":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"post_format","name":"Formats"},"series":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/series\/hollandse-oorlog\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: Hollandse Oorlog<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/series\/tweede-munsterse-oorlog\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: Tweede M\u00fcnsterse Oorlog<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/series\/rampjaar-3e-engels-nederlandse-oorlog\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: 3e Engels-Nederlandse Oorlog<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/series\/rampjaar-karel-ii\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: Karel II<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/series\/rampjaar-bernhard-van-galen\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: Bernhard van Galen<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: Hollandse Oorlog<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: Tweede M\u00fcnsterse Oorlog<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: 3e Engels-Nederlandse Oorlog<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: Karel II<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar: Bernhard van Galen<\/span>"],"slug":"series","name":"Serie"},"bewoners-familie":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"bewoners-familie","name":"Bewoners en familieleden"},"atlantis":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"atlantis","name":"Atlantis"},"archieven":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"archieven","name":"Archieven"},"persoon":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/persoon\/karel-ii-van-engeland\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Engeland (Karel II van)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/persoon\/lodewijk-xiv-van-frankrijk\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Frankrijk (Lodewijk XIV van)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/persoon\/bernhard-von-galen-bisschop-van-munster\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Galen, Bisschop van M\u00fcnster (Bernhard von)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/persoon\/willem-iii-van-oranje\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Oranje (Willem III van)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/persoon\/johan-de-witt\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Witt (Johan de)<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Engeland (Karel II van)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Frankrijk (Lodewijk XIV van)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Galen, Bisschop van M\u00fcnster (Bernhard von)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Oranje (Willem III van)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Witt (Johan de)<\/span>"],"slug":"persoon","name":"Personen"},"geschiedenisverhaal":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/duits\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Duits<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/engels\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Engels<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/europees\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Europees<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/gebeurtenis\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Gebeurtenis<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/militair\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Militair<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/oranje\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Oranje<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/politiek\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Politiek<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/rampjaar\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/religieus\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Religieus<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenisverhaal\/tijdsbeeld\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Tijdsbeeld<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Duits<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Engels<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Europees<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Gebeurtenis<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Militair<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Oranje<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Politiek<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Rampjaar<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Religieus<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Tijdsbeeld<\/span>"],"slug":"geschiedenisverhaal","name":"Geschiedeniscategorie\u00ebn"},"plaats":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"plaats","name":"Plaatsen"},"pp_notify_user":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_notify_user","name":"Waarschuw gebruikers"},"pp_notify_role":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_notify_role","name":"Waarschuw rollen"},"pp_notify_email":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_notify_email","name":"Waarschuw e-mails"},"pp_editorial_meta":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_editorial_meta","name":"Redactioneel Veld"},"author":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/author\/hans-strootman\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Hans Strootman<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Hans Strootman<\/span>"],"slug":"author","name":"Auteurs"}},"series_order":28,"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-14 01:56:40","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/geschiedenis\/10913","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/geschiedenis"}],"about":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/types\/geschiedenis"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10913"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/geschiedenis\/10913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10919,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/geschiedenis\/10913\/revisions\/10919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/media\/643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10913"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=10913"},{"taxonomy":"bewoners-familie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners-familie?post=10913"},{"taxonomy":"atlantis","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/atlantis?post=10913"},{"taxonomy":"archieven","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/archieven?post=10913"},{"taxonomy":"persoon","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/persoon?post=10913"},{"taxonomy":"geschiedenisverhaal","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/geschiedenisverhaal?post=10913"},{"taxonomy":"plaats","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/plaats?post=10913"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=10913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}