{"id":9594,"date":"2025-12-14T18:01:58","date_gmt":"2025-12-14T16:01:58","guid":{"rendered":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/?post_type=bewoners&#038;p=9594"},"modified":"2026-02-04T15:51:07","modified_gmt":"2026-02-04T13:51:07","slug":"het-hoogste-feest-van-het-jaar","status":"publish","type":"bewoners","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/","title":{"rendered":"Het hoogste feest van het jaar?"},"content":{"rendered":"\n<p>Benieuwd naar de kerstverhalen van Margaretha Turnor? Wel, dan kom je van een koude ker(st)mis thuis. Want die zijn nauwelijks tot niet te vinden in de vele brieven die zij stuurde aan haar man Godriaan Adriaan van Reede. Had de kerst geen speciale betekenis? Was het niet belangrijk genoeg om te vermelden in de brieven aan haar man? En Nieuwjaar, werd dat dan wel gevierd?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">De tijd van de Reformatie<\/h2>\n\n\n\n<p>De katholieke schrijver Joost van den Vondel (1587-1679) noemde Kerstmis nog &#8216;de hoogste feest van &#8217;t jaer&#8217;. Een tijd voor &#8217;te danssen en bancketeeren&#8217;. Maar daar kwam in de loop van de 16de en 17de eeuw verandering in. Door de Reformatie verdween de uitbundigheid waarmee de kerst eerder werd gevierd. Ooit was de viering van &#8216;dikkevretsavond&#8217; op kerstavond nog een uitgelaten en overvloedig feest, maar bij praktisch alle hoogtijdagen trad er een versobering op. Calvijn predikte wel over de geboorte van Christus, maar alleen op de zondag die het dichtst bij 25 december lag. De kerstdag zelf was gewoon een werkdag. <br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Anoniem-De-bijbel-op-de-weegschaap.jpg\" alt=\"De bijbel op de weegschaal, ca. 1560. In een interieur wordt op een grote weegschaal de bijbel gewogen tegen het gewicht van de symbolen van de Roomse kerk. Aan de zijde van de bijbel, rechts, staat de groep kerkhervormers waaronder Jan Hus, Martin Luther en Johannes Calvijn. Links de vertegenwoordigers van de katholieke kerk: paus (Alexander?), kardinalen, bisschop, priester, non, misdienaar en pelgrim. Twee monniken proberen tevergeefs de weegschaal naar hun kant door te doen slaan.\" class=\"wp-image-10000031652\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Anoniem-De-bijbel-op-de-weegschaap.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Anoniem-De-bijbel-op-de-weegschaap-300x215.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Anoniem-De-bijbel-op-de-weegschaap-768x551.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Anoniem-De-bijbel-op-de-weegschaap-900x645.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">De bijbel op de weegschaal, anoniem, C. Valk (uitgever), 1675-1726. <a href=\"https:\/\/id.rijksmuseum.nl\/200481797\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Rijksmuseum<\/a>. Spotprent op de katholieke kerk, thematiek van ca. 1560.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kerstmis of kerst?<\/h2>\n\n\n\n<p>In 1574 probeert de Dordtse Synode kerstmis als feest af te schaffen, maar in 1578 zit het alweer in de liturgie. Ook het woord Kerstmis zelf viel in ongenade. Want dit werd geassocieerd met de (rooms-katholieke) mis met eucharistieviering. En natuurlijk deden protestanten daar niet aan. Dus &#8216;mis&#8217; als achtervoegsel wordt geschrapt, het is alleen kerst of kerst met een ander achtervoegsel. Het is twee keer dat Margaretha in haar brieven <em>kersavont<\/em>&nbsp;en <em>kersdach<\/em> noemt.&nbsp;Maar meer dan de preek en het uitdelen van het&nbsp;<em>avontmael<\/em> vermeldt ze niet in die brief. Kerst lijkt voor de familie in stilte voorbij te gaan. <a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/omgeving\/kerstborrel-met-een-staartje\/\">Dat betekent niet dat niemand kerst viert\u2026<\/a> Verder van huis, in Engeland, was kerstmis tussen 1644 en 1660 zelfs helemaal verboden, door toedoen van de puritein Oliver Cromwell (1599-1658).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Scholten-zondagmorgen.jpg\" alt=\"In een kamer staat voor een openhaard een tafeltje met drie stoelen erom heen. Het dichtst bij het vuur zit een oudere vrouw met een zwarte rok en een met bont afgezette zwarte jas. Ze draagt een capuchon. Aan de andere kant van de tafel zit een jongere vrouw met een glimmend satijnen rok en jasje met daaroverheen een grote kanten kraag. Op de tafel ligt de bijbel opengeslagen en ze heeft haar vinger onder een pagina. Ze kijkt in het boek. Op teafel een persisch kleedje met daarop een kantenkleedje en een vaasje met twee bloemen. Op de wand erachter een portret en tegen de wand een bed.\" class=\"wp-image-10000031653\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Scholten-zondagmorgen.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Scholten-zondagmorgen-300x238.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Scholten-zondagmorgen-768x611.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Scholten-zondagmorgen-900x715.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Zondagmorgen, Hendrik Jacobus Scholten, 1865-1866. <a href=\"https:\/\/id.rijksmuseum.nl\/20026294\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Rijksmuseum<\/a>. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Op kerstdag<\/h2>\n\n\n\n<p>Op 24 december 1683 schrijft Margaretha aan haar man:&nbsp;<em>tis van daech kersdach in hollant, de kinderen wille niet versuijme haer schuldige plicht af te legge, waerom hier neffens de nieu ijaers briefve gaen.&nbsp;<\/em>Blijkbaar was dat het moment dat de kinderen van haar zoon Godard van Reede (van Ginkel) hun nieuwjaarswensen aan hun <em>groote papa<\/em> schreven. Bovendien benoemt Margaretha dit ook echt als een serieuze aangelegenheid oftewel een plicht. En weer staat er in die brief geen woord over hoe de kerst in huiselijke kring gevierd werd.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Borch-Jenneken-tekenend-of-schrijvend-963x1024.jpg\" alt=\"Bruine tekening van een meisje dat voorover gebogen zit over een blad. In haar rechterhand een pen of potlood.\" class=\"wp-image-10000031589\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Borch-Jenneken-tekenend-of-schrijvend-963x1024.jpg 963w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Borch-Jenneken-tekenend-of-schrijvend-282x300.jpg 282w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Borch-Jenneken-tekenend-of-schrijvend-768x817.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Borch-Jenneken-tekenend-of-schrijvend-900x957.jpg 900w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Borch-Jenneken-tekenend-of-schrijvend.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 963px) 100vw, 963px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Jenneken tekenend of schrijvend, Harmen ter Borch, 1653. Collectie: <a href=\"https:\/\/www.fondationcustodia.fr\/\/ununiversintime\/about_fr.cfm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Fondation Custodia, collectie Frits Lugt (eigen foto)<\/a>. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Nieuwjaarswensen<\/h2>\n\n\n\n<p>Vanaf 1680 (tot 1690) schrijft Margaretha rondom oud en nieuw <a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/vieren-of-niet-vieren-dat-is-de-vraag\/\">enkele woorden over het nieuwe jaar, vaak als een soort naschrift of PS<\/a>. Bijvoorbeeld op 6 januari wenst ze haar man:<em>&nbsp;Een gelucksalich nieuijaer&nbsp;met veel gesont heit en voorspoet. <\/em> Een week later stuurt ze ook de nieuwjaarswensen mee van de (klein)kinderen: <em>hierneffens gaen de nieuw ijaerst briefve&nbsp;van onse liefve kindere<\/em>. Zelfs Godertge (Godard Adriaan jr. die dan net in oktober 5 is geworden) wil per se iets meesturen.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dienstbaarheid en gehoorzaamheid<\/h2>\n\n\n\n<p>Kenmerkend is dat steevast al die nieuwjaarswensen afsluiten met woorden zoals: Uw onderdanigste diena(a)r(es) en gehoorzaamste dochter\/zoon. Op deze wijze toonden de (klein) kinderen hun liefde, dienstbaarheid en gehoorzaamheid aan hun <em>Hoog Edele geboren heer en Hoog ge\u00eberde groote vader<\/em> in de Van Reede familie. Waarschijnlijk golden deze waarden in menige, gereformeerde 17de-eeuwse familie in de Republiek als belangrijk. De nieuwjaarswensen schijnen ook een manier te zijn geweest om aan ouders en grootouders te laten zien hoe ver zij met schrijven gevorderd waren.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"385\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/verhaal-het-allerhoogste-feest-ondertekening-brief.jpg\" alt=\"In een redelijk net handschrift geschreven afsluiting van een brief\" class=\"wp-image-9963\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/verhaal-het-allerhoogste-feest-ondertekening-brief.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/verhaal-het-allerhoogste-feest-ondertekening-brief-300x113.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/verhaal-het-allerhoogste-feest-ondertekening-brief-768x289.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>hoog Edele Geboren heer een hoog ge-eerde groote <br>vader<\/p>\n\n\n\n<p>UhEG onderdanigste dinares<br>en gehoorsaamste dochter<\/p>\n\n\n\n<p>A.U. V. Reede<\/p>\n\n\n\n<p>ameronge<br>den 21 junij 1690<\/p>\n<cite>Anna van Reede aan haar grootvader, 21-6-1690<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">In het Frans<\/h2>\n\n\n\n<p>Een jaartje later meldt Margaretha in de afsluiting van haar brief dat:&nbsp;<em>al onse liefve kindere die beginne te studeere om haer nieuw ijaers briefve aen groote papa int frans te schrijfve<\/em>. Heel slim had Margaretha eind 1680 een Franse meid in dienst genomen. Handig, want dan konden de kleinkinderen al wat oefenen in die taal. Trots vermeldt Margaretha tussen neus en lippen door nog dat Godertge alles verstaat wat de Franse meid zegt en al heel veel zelf spreekt. Zo kwam de lat ook steeds een stukje hoger te liggen bij het schrijven van de nieuwjaarswensen. Helemaal onderaan krabbelt Margaretha nog even snel dat er <em>seer naer groote papaes nieuwe ijaere verlanckt<\/em> wordt.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16811231-Afsluiting-brief-en-franse-brieven-van-de-kleinkinderen.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>Mijn heer en lieste hartge<\/p>\n\n\n\n<p>uhEd getrouwe wijff en dieners<br>MTurnor<\/p>\n\n\n\n<p>neef lant die<br>weer hier is<br>preesenteert<br>sijn ootmoedige<br>dienst aen uhEd<br>so doen al onse liefve kindere die beginne<br>te studdeere om haer nieuw ijaers briefve <br>aen groote papa int frans te<br>schrijfve<\/p>\n<cite>Margaretha Turnor aan haar man, 31-12-1681<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Geschenken<\/h2>\n\n\n\n<p>Margaretha maakt ook duidelijk in haar brieven waarom haar kleinkinderen zo verlangen naar het nieuwjaar. Want dat is het moment dat <em>groote papa<\/em>&nbsp;zijn beurs open trekt voor&nbsp;<em>sijn liefve kintskindere<\/em>. Het lijkt erop dat Godard Adriaan in principe alleen de kleinkinderen die bij Margaretha in huis waren een dukaat schonk. Want eind 1683 blijken de kleinkinderen van Middachten ook hun nieuwjaarsbrieven te willen sturen aan&nbsp;<em>groote papa<\/em>. Als een soort nazending vanuit Amerongen. Tekenend is de analyse van de nuchtere en rechtschapen Margaretha hierop:&nbsp;<em>tis al omt hebbe te doen<\/em>. Precies dat is tegen de calvinistische moraal van die tijd.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bruyn-Twee-geld-betalende-putti.jpeg\" alt=\"Een engeltje staat voor een zak met geld. Hij houdt zijn hand op. Achter een tafel zit een tweede engeltje. Voor hem op tafel ligt een schrift en een paar munten. Hij stopt wat in de hand van het staande engeltje\" class=\"wp-image-10000031166\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bruyn-Twee-geld-betalende-putti.jpeg 950w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bruyn-Twee-geld-betalende-putti-288x300.jpeg 288w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bruyn-Twee-geld-betalende-putti-768x800.jpeg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/Bruyn-Twee-geld-betalende-putti-900x938.jpeg 900w\" sizes=\"(max-width: 950px) 100vw, 950px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Twee geld betalende putti, Nicolaes de Bruyn, 1594. Fragment uit: Twee musicerende en twee geld betalende putti. <a href=\"https:\/\/sammlungen.uni-goettingen.de\/objekt\/record_kuniweb_1445210\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie: Georg-August-Universit\u00e4t G\u00f6ttingen<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Het calvinistische gedachtegoed<\/h2>\n\n\n\n<p>Momenteel, met de blik van nu, denk je al snel: is dat erg? Welk kind verlangt nu niet naar het krijgen van muntjes of cadeautjes? Maar in die tijd lag het anders. Vermijd hebzucht, vermijd luiheid, werk hard, wees sober, wees bescheiden en ingetogen, wees zuinig. Dit en meer hoorde allemaal bij de calvinistische moraal van de 17de eeuw. In de brieven van Margaretha herken je die waarden. Zo is het lezen van de brieven een heerlijke onderdompeling in de 17de-eeuwse cultuur. Bovendien besef je hoe die waarden nog ten dele nog doorwerken in het hedendaagse Nederland. Maar&#8230;. voor Margaretha was Kerst dus niet het &#8216;hoogste feest van het jaar&#8217;. <br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table is-style-stripes is-style-stripes--1 advgb-dyn-fce05a64\"><table><thead><tr><th>Object<\/th><th>Invalshoek<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Met kerst is er altijd \u00e9\u00e9n kamer ingericht als kinderkamer<\/td><td>Kinderen en cadeautjes. tis al om t hebbe te doen<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table is-style-stripes is-style-stripes--2 advgb-dyn-cfd4297c\"><table><thead><tr><th>Verder lezen<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>Wayenberg, Saskia. (2024) <a href=\"https:\/\/npokennis.nl\/longread\/7919\/waarom-vieren-we-kerstx\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Waarom vieren we Kerst?<\/a> Op: <em><a href=\"https:\/\/npokennis.nl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">NPOkennis<\/a><\/em><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table is-style-stripes is-style-stripes--4\"><table><thead><tr><th>Archiefstukken<\/th><th><\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>HUA 1001.2737 Brieven gericht aan Godard Adriaan van Reede afkomstig van zijn kleinkinderen Frederik Christiaan, Godard Adriaan, Reiniera, Agnes en Anna Ursula van Reede, 1680-1690 <\/td><td>Volgnr. 5 <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5C297E5A4642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Agnes van Reede <\/a><br>Volgnr. 24 <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5C297E6E4642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Frits (Frederik Christiaan) van Reede<\/a><br>Volgnr. 41 en 42:  <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5C297E7D4642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Reiniera van Reede<\/a><\/td><\/tr><tr><td>HUA 1001.2726: <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5B9947BA4642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Brieven gericht aan Godard Adriaan van Reede afkomstig van zijn echtgenote Margareta Turnor, 1681-1682 <\/a><\/td><td>Volgnr. 6: <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5BCAFEC84642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Brief van 1\/11 januari 1681<\/a>: De kinderen verlangen zeer naar Godard Adriaan&#8217;s nieuwjaar<br>Volgnr. 7: <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5BCAF8854642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Brief van 14\/4 januari 1681<\/a>: Kerstdag en kerstnacht<br>Volgnr. 101: <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5BCAFE784642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Brief van 31 december 1681<\/a>: Kleinkinderen studeren op brief in het fransen<\/td><\/tr><tr><td>HUA 1001.2727 <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5B9947BB4642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Brieven gericht aan Godard Adriaan van Reede afkomstig van zijn echtgenote Margareta Turnor, 1667-1691<\/a><\/td><td>Volgnr. 3: <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5BCAFEC64642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Brief van 15\/25 december 1683<\/a>: Schuldige plicht<br>Volgnr. 5: <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5BCAFEC84642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Brief van 22 december 1683\/ 1 januari 1684<\/a>: tis al omt hebbe te doen<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":9964,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","greyd_block_editor_preview":[],"footnotes":"[]"},"categories":[88,62],"tags":[2219,1939,2533,2515],"series":[],"bewoners-familie":[214],"atlantis":[],"archieven":[336,337,1727],"persoon":[],"bewonersverhaal":[210,204],"plaats":[],"ppma_author":[394],"class_list":["post-9594","bewoners","type-bewoners","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-17de-eeuw","category-kerst","tag-kerstcadeaus","tag-kerstmis","tag-nieuwjaarswensen","tag-oud-en-nieuw","bewoners-familie-margaretha-turnor","archieven-hua1001-2726","archieven-hua1001-2727","archieven-hua1001-2737","bewonersverhaal-kinderen","bewonersverhaal-maatschappelijk"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","pp_force_visibility":null,"pp_subpost_visibility":null,"pp_inherited_force_visibility":null,"pp_inherited_subpost_visibility":null,"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Het hoogste feest van het jaar? - Een huis vol verhalen<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"In de 17de eeuw was voor katholieken kerst het hoogste feest van het jaar. Bij protestanten was er alleen kerst op zondag in de kerk. Nieuwjaarswensen deed men wel.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Het hoogste feest van het jaar? - Een huis vol verhalen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"In de 17de eeuw was voor katholieken kerst het hoogste feest van het jaar. Bij protestanten was er alleen kerst op zondag in de kerk. Nieuwjaarswensen deed men wel.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Een huis vol verhalen\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/kasteelamerongen\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-04T13:51:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/kop-het-hoogste-feest.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1233\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"350\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\\\/\",\"name\":\"Het hoogste feest van het jaar? - Een huis vol verhalen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/10\\\/2025\\\/11\\\/kop-het-hoogste-feest.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-14T16:01:58+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-04T13:51:07+00:00\",\"description\":\"In de 17de eeuw was voor katholieken kerst het hoogste feest van het jaar. Bij protestanten was er alleen kerst op zondag in de kerk. Nieuwjaarswensen deed men wel.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/10\\\/2025\\\/11\\\/kop-het-hoogste-feest.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/10\\\/2025\\\/11\\\/kop-het-hoogste-feest.jpg\",\"width\":1233,\"height\":350,\"caption\":\"tekening van een kind over een papier gebogen\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bewoners\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Het hoogste feest van het jaar?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/\",\"name\":\"Een huis vol verhalen\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Het hoogste feest van het jaar? - Een huis vol verhalen","description":"In de 17de eeuw was voor katholieken kerst het hoogste feest van het jaar. Bij protestanten was er alleen kerst op zondag in de kerk. Nieuwjaarswensen deed men wel.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Het hoogste feest van het jaar? - Een huis vol verhalen","og_description":"In de 17de eeuw was voor katholieken kerst het hoogste feest van het jaar. Bij protestanten was er alleen kerst op zondag in de kerk. Nieuwjaarswensen deed men wel.","og_url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/","og_site_name":"Een huis vol verhalen","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/kasteelamerongen","article_modified_time":"2026-02-04T13:51:07+00:00","og_image":[{"width":1233,"height":350,"url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/kop-het-hoogste-feest.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"8 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/","name":"Het hoogste feest van het jaar? - Een huis vol verhalen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/kop-het-hoogste-feest.jpg","datePublished":"2025-12-14T16:01:58+00:00","dateModified":"2026-02-04T13:51:07+00:00","description":"In de 17de eeuw was voor katholieken kerst het hoogste feest van het jaar. Bij protestanten was er alleen kerst op zondag in de kerk. Nieuwjaarswensen deed men wel.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/#primaryimage","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/kop-het-hoogste-feest.jpg","contentUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/kop-het-hoogste-feest.jpg","width":1233,"height":350,"caption":"tekening van een kind over een papier gebogen"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/het-hoogste-feest-van-het-jaar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bewoners","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Het hoogste feest van het jaar?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/#website","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/","name":"Een huis vol verhalen","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"featured_img":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2025\/11\/kop-het-hoogste-feest.jpg","coauthors":[{"link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/author\/anja-stofberg\/","display_name":"Anja Stofberg"}],"author_meta":{"author_link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/author\/anja-stofberg\/","display_name":"Anja Stofberg"},"relative_dates":{"created":"Geplaatst 5 maanden geleden","modified":"Bijgewerkt 3 maanden geleden"},"absolute_dates":{"created":"Geplaatst op 14 december 2025","modified":"Bijgewerkt op 4 februari 2026"},"absolute_dates_time":{"created":"Geplaatst op 14 december 2025 18:01","modified":"Bijgewerkt op 4 februari 2026 15:51"},"featured_img_caption":"","tax_additional":{"category":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/category\/tijdsperiode\/17de-eeuw\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">17de eeuw<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/category\/specials\/kerst\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Kerst<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">17de eeuw<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Kerst<\/span>"],"slug":"category","name":"Categorie\u00ebn"},"post_tag":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/kerstcadeaus\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Kerstcadeaus<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/kerstmis\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Kerstmis<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/nieuwjaarswensen\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Nieuwjaarswensen<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/oud-en-nieuw\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Oud en nieuw<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Kerstcadeaus<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Kerstmis<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Nieuwjaarswensen<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Oud en nieuw<\/span>"],"slug":"post_tag","name":"Tags"},"post_format":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"post_format","name":"Formats"},"series":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"series","name":"Serie"},"bewoners-familie":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners-familie\/margaretha-turnor\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Turnor (Margaretha)<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Turnor (Margaretha)<\/span>"],"slug":"bewoners-familie","name":"Bewoners en familieleden"},"atlantis":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"atlantis","name":"Atlantis"},"archieven":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/archieven\/hua1001-2726\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.2726<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/archieven\/hua1001-2727\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.2727<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/archieven\/hua1001-2737\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.2737<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.2726<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.2727<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.2737<\/span>"],"slug":"archieven","name":"Archieven"},"persoon":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"persoon","name":"Personen"},"bewonersverhaal":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewonersverhaal\/kinderen\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Kinderen<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewonersverhaal\/maatschappelijk\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Maatschappelijk<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Kinderen<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Maatschappelijk<\/span>"],"slug":"bewonersverhaal","name":"Bewonerscategorie\u00ebn"},"plaats":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"plaats","name":"Plaatsen"},"pp_notify_user":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_notify_user","name":"Waarschuw gebruikers"},"pp_notify_role":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_notify_role","name":"Waarschuw rollen"},"pp_notify_email":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_notify_email","name":"Waarschuw e-mails"},"pp_editorial_meta":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_editorial_meta","name":"Redactioneel Veld"},"author":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/author\/anja-stofberg\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Anja Stofberg<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Anja Stofberg<\/span>"],"slug":"author","name":"Auteurs"}},"series_order":null,"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-05-12 16:52:27","action":"change-status","newStatus":"draft","terms":[],"taxonomy":"category","extraData":[]},"publishpress_future_workflow_manual_trigger":{"enabledWorkflows":[]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners\/9594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners"}],"about":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bewoners"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9594"}],"version-history":[{"count":48,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners\/9594\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10099,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners\/9594\/revisions\/10099"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9594"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=9594"},{"taxonomy":"bewoners-familie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners-familie?post=9594"},{"taxonomy":"atlantis","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/atlantis?post=9594"},{"taxonomy":"archieven","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/archieven?post=9594"},{"taxonomy":"persoon","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/persoon?post=9594"},{"taxonomy":"bewonersverhaal","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewonersverhaal?post=9594"},{"taxonomy":"plaats","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/plaats?post=9594"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=9594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}