{"id":6159,"date":"2021-07-21T18:45:00","date_gmt":"2021-07-21T16:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/?post_type=bewoners&#038;p=6159"},"modified":"2025-02-14T23:22:40","modified_gmt":"2025-02-14T21:22:40","slug":"de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie","status":"publish","type":"bewoners","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/","title":{"rendered":"De Waalse Kerk, de Verlichting en Variolatie"},"content":{"rendered":"\n<p>Altijd maar speurend in de geschiedenis van kasteel Amerongen en zijn bewoners, kom ik diverse keren iets over de Waalse Kerk tegen. Bijvoorbeeld bij een huwelijk of een doop in de Waalse Kerk. Zo zijn de vierde graaf, Frederik Willem en Jemima (Jacoba Helena, oudste dochter van Frederik Christiaan Reinhard en Annebetje) allen gedoopt in de Waalse kerk. Het\u00a0huwelijk van Godard van Aldenburg Bentinck en Louise van Bylandt\u00a0werd ook ingezegend in de Waalse kerk. Jules van Bylandt schrijft zich ook in bij de Waalse kerk. Bij mij rijst dan de vraag: Wat is dat voor kerk en hoe verhoudt deze kerk zich tot de over het algemeen calvinistische bewoners van dit huis?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">De Waalse kerk op het Binnenhof<\/h2>\n\n\n\n<p>De eerste stroom Franse, protestantse, vluchtelingen komt eind 16de eeuw op gang. De Franse r\u00e9fugi\u00e9s r\u00e9form\u00e9s werden door de Nederduits Gereformeerden erkend als van gereformeerde gezindte, hoewel ze hun eigen kerkgebouwen stichtten en hun preken hielden in de Franse taal. Ze werden ooit als calvinisten met open armen ontvangen en werden beschouwd als mede-beoefenaren van de &#8216;Ware Religie\u2019. Toch lijkt het erop dat de Waalse Kerk op het punt van orthodoxie wat minder streng was. De Haagse Waalse kerk op het Binnenhof is ooit gesticht door de Franse hugenote <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Louise_de_Coligny\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Louise de Coligny<\/a>, de vierde echtgenote van Willem van Oranje. Zij verloor haar eerste echtgenoot en ook haar vader in de beruchte <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Bartholomeusnacht\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bartholomeusnacht<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Gebouwen-aan-het-Binnenhof-aan-de-Hofvijver.jpg\" alt=\"Een zwartwitfoto van een vijver met aan de overkant allerhande gebouwen die aan elkaar zitten. Links een gebouw met vijf hoge boogramen en boven op het zadeldak een kleine klokkenstoel. Het grote gebouw rechts is zeven ramen breed, het heeft ramen in het souterrain, daar boven hoge ramen, daar boven iets lagere ramen en tot slot kleine ramen net onder de nok.\" class=\"wp-image-10000031132\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Gebouwen-aan-het-Binnenhof-aan-de-Hofvijver.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Gebouwen-aan-het-Binnenhof-aan-de-Hofvijver-300x226.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Gebouwen-aan-het-Binnenhof-aan-de-Hofvijver-768x578.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Gebouwen-aan-het-Binnenhof-aan-de-Hofvijver-900x677.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Gebouwen van het Binnenhof aan de Hofvijver, links de voormalige Hofkapel en rechts het gebouw van de Eerste Kamer, 1879. <a href=\"https:\/\/beeldbank.cultureelerfgoed.nl\/rce-mediabank\/detail\/55d35aaa-86e3-f3f7-6061-268747329004\/media\/05cb61df-757d-cf02-2441-219204f9b05f\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed<\/a>. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Het Hugenotenkruis<\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignright size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"324\" height=\"432\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2021\/07\/verhaal-Waalse-kerk-Hanger-met-Hugenotenkruis.jpeg\" alt=\"Een zilveren hangertje met een malteser kruis met rondjes op de punten en daaronder een duif in duikvlucht naar beneden. \" class=\"wp-image-6164\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2021\/07\/verhaal-Waalse-kerk-Hanger-met-Hugenotenkruis.jpeg 324w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/2021\/07\/verhaal-Waalse-kerk-Hanger-met-Hugenotenkruis-225x300.jpeg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 324px) 100vw, 324px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Hanger met Hugenotenkruisje bestaand uit Maltezer Kruis met duif, 1965-1969. <a href=\"https:\/\/adlib.catharijneconvent.nl\/Details\/collect\/466098\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Museum Catharijne Convent<\/a>. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>De tweede stroom Franse vluchtelingen komt in Nederland na de vervolging door Lodewijk XIV in de 17de eeuw. Uit deze tijd dateert het <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Hugenotenkruis\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Hugenotenkruis<\/a>. De herkomst is onzeker. Vermoedelijk is het ontworpen door edelsmid Maystre uit N\u00eemes in 1688. Het kruis was direct een succes, omdat het de protestanten de mogelijkheid gaf een ander kruis te dragen dan het gehate rooms-katholieke symbool. Sinds de negentiende eeuw is het een algemeen calvinistisch symbool.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">De Haagse Waalse kerk<\/h2>\n\n\n\n<p>In de 18de eeuw is de Waalse kerk, en dan vooral die in Den Haag, een plek waar de adel, de macht, maar ook de kunst en de wetenschap elkaar ontmoetten. De stadhouderlijke familie frequenteerde de kerk regelmatig en (dus) in hun kielzog ook families zoals Fagel, Van Reede-Athlone, Van Tuyll van Serooskerken, Bentinck en Van Heiden-Reinestein. De gelovigen hielden zich niet alleen met religie bezig, maar ook met andere zaken die in de tijd van de Verlichting veel besproken en bediscussieerd werden. En dat waren er nogal wat!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image alignleft size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Lionet-Libelle.jpg\" alt=\"Op een langwerpig stuk papier vliegt helemaal bovenaan een libelle. Helemaal onderaan staat de naam van de maker: P. Lionet fecit. Halverwege staan wat losse krasjes.\" class=\"wp-image-10000031133\" style=\"width:250px\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Lionet-Libelle.jpg 350w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Lionet-Libelle-125x300.jpg 125w\" sizes=\"(max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Libelle, Pieter Lyonet, 1719-1760. <a href=\"https:\/\/id.rijksmuseum.nl\/200227562\">Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kunst en wetenschap<\/h2>\n\n\n\n<p>Wat de &#8216;Kunst&#8217; betreft: iemand als de Geneefse schilder\u00a0<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/collectie-archief\/een-achttiende-eeuwse-kosmopoliet\/\">Liotard<\/a>, die als hugenoot in de Lage Landen zijn geluk wilde zoeken, werd hier opgevangen door Willem Bentinck. Liotard kon zich uitleven op de portretten van zijn schatrijke kennissen. En de veelzijdige ontwerper Daniel Marot, die de Lodewijk XIV-de stijl naar de Lage Landen had meegebracht, was als gevluchte hugenoot natuurlijk ook lid van de Waalse Kerk. De &#8216;Wetenschap&#8217; was er bij in de persoon van de beroemde duizendpoot Pieter Lyonet, zoon van een Waalse predikant die onder meer de natuur bestudeerde. Hij tekende en graveerde minutieus de microscopisch kleine beestjes uit de tuin van Bentinck op wat nu het Catshuis heet.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Dominee Chais<\/h2>\n\n\n\n<p>Een van de bekende dominees was ds. Chais, een fel voorvechter van het inenten tegen pokken, de variolatie genoemd. De orthodoxe gereformeerden waren hier juist fel op tegen. Deze dominee had een goed contact met de douairi\u00e8re van Reede, n\u00e9e van Wassenaer Duivenvoorde, aan wie hij vaak boeken uitleende. De weduwe heeft mogelijk door zijn invloed&nbsp;<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/geschiedenis\/pokken\/\">haar drie kinderen als eerste in de Republiek laten inenten<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Je mag dus wel aannemen dat in de deftige Waalse Kerk van vooral Den Haag, de leden van de maatschappelijke en culturele elite, zoals de Van Reedes en de Bentincks elkaar regelmatig hebben ontmoet en sterk be\u00efnvloed. Die Waalse kerk heeft een belangrijke rol gespeeld in de historie van ons Huys.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Attestatie-Waalse-kerk-Jules-van-Bylandt.jpg\" alt=\"Document in het Frans betreffende inschrijving van Jules Ernest Othon Anne Adrien van Bylandt van Benthorn bij de Waalse kerk in Den Haag in December 1882.\" class=\"wp-image-10000031134\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Attestatie-Waalse-kerk-Jules-van-Bylandt.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Attestatie-Waalse-kerk-Jules-van-Bylandt-300x244.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Attestatie-Waalse-kerk-Jules-van-Bylandt-768x626.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/Attestatie-Waalse-kerk-Jules-van-Bylandt-900x733.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Inschrijving van Jules van Bylandt bij de Waalse kerk in Den Haag. Huisarchief Amerongen bij <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/A10A92062E4B3C20E0534701000A9E9D\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Het Utrechts Archief<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n\n\n\n\n<table class=\"wp-block-advgb-table advgb-table-frontend is-style-stripes\"><tbody><tr><td><strong>Archiefstukken<\/strong><\/td><td><\/td><\/tr><tr><td>HUA 1001.3732 <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5B9970604642E0534701000A17FD\">Attestatie van de predikant van de\u00a0Waalse\u00a0gemeente te Utrecht over de doop in 1717 van Frederik Willem van Reede, 1744<\/a><\/td><td><\/td><\/tr><tr><td>HUA 1001.4361<a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5B997AA34642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Akte van inschrijving van Louise van Bylandt als lidmaat van de\u00a0Waalse\u00a0gemeente in Den Haag, 1878, met stukken betreffende haar godsdienstige opvoeding en aantekening over een bijgewoonde preek, 1876- 1877, 1889<\/a>.<\/td><td><\/td><\/tr><tr><td>HUA 1001.4678 <a href=\"https:\/\/hetutrechtsarchief.nl\/collectie\/609C5B998A124642E0534701000A17FD\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Attestatie van de\u00a0Waalse\u00a0gemeente te Den Haag voor Jules van Bylandt van zijn inschrijving als lidmaat, 1882<\/a><\/td><td><\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\n\n\n","protected":false},"author":21,"featured_media":636,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":"","greyd_block_editor_preview":[],"footnotes":""},"categories":[89],"tags":[1919,585,566,1918],"series":[],"bewoners-familie":[315,892,901,902,942,954,973],"atlantis":[],"archieven":[1920,1921,1922],"persoon":[1923,1924,1008,1926],"bewonersverhaal":[210,211,205,213],"plaats":[],"ppma_author":[396],"class_list":["post-6159","bewoners","type-bewoners","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-18de-eeuw","tag-hugenoten","tag-variolatie","tag-verlichting","tag-waalse-kerk","bewoners-familie-godard-van-aldenburg-bentinck","bewoners-familie-willem-bentinck","bewoners-familie-jules-van-bylandt","bewoners-familie-louise-van-bylandt","bewoners-familie-jacoba-helena-van-reede","bewoners-familie-frederik-willem-van-reede-4de-graaf-van-athlone","bewoners-familie-louise-isabella-hermelina-van-wassenaar-van-duivenvoorde","archieven-hua1001-3732","archieven-hua1001-4361","archieven-hua1001-4678","persoon-charles-chais","persoon-louise-de-coligny","persoon-jean-etienne-liotard","persoon-daniel-marot","bewonersverhaal-kinderen","bewonersverhaal-mannen","bewonersverhaal-netwerk-en-relaties","bewonersverhaal-vrouwen"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","pp_force_visibility":null,"pp_subpost_visibility":null,"pp_inherited_force_visibility":null,"pp_inherited_subpost_visibility":null,"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>De Waalse Kerk, de Verlichting en Variolatie - Een huis vol verhalen<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wat is de link tussen de Waalse kerk in Den Haag, de Verlichting, variolatie en Kasteel Amerongen?\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"De Waalse Kerk, de Verlichting en Variolatie - Een huis vol verhalen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wat is de link tussen de Waalse kerk in Den Haag, de Verlichting, variolatie en Kasteel Amerongen?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Een huis vol verhalen\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/kasteelamerongen\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-14T21:22:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-waalse-kerk.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1100\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"351\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\\\/\",\"name\":\"De Waalse Kerk, de Verlichting en Variolatie - Een huis vol verhalen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/10\\\/kop\\\/kop-waalse-kerk.jpg\",\"datePublished\":\"2021-07-21T16:45:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-14T21:22:40+00:00\",\"description\":\"Wat is de link tussen de Waalse kerk in Den Haag, de Verlichting, variolatie en Kasteel Amerongen?\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/10\\\/kop\\\/kop-waalse-kerk.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/10\\\/kop\\\/kop-waalse-kerk.jpg\",\"width\":1100,\"height\":351,\"caption\":\"De Hofkapel is op deze foto uit 1879 links van het midden zichtbaar (het gebouw met het ronde torentje).\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bewoners\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/bewoners\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"De Waalse Kerk, de Verlichting en Variolatie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/\",\"name\":\"Een huis vol verhalen\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/verhalen\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"De Waalse Kerk, de Verlichting en Variolatie - Een huis vol verhalen","description":"Wat is de link tussen de Waalse kerk in Den Haag, de Verlichting, variolatie en Kasteel Amerongen?","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"De Waalse Kerk, de Verlichting en Variolatie - Een huis vol verhalen","og_description":"Wat is de link tussen de Waalse kerk in Den Haag, de Verlichting, variolatie en Kasteel Amerongen?","og_url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/","og_site_name":"Een huis vol verhalen","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/kasteelamerongen","article_modified_time":"2025-02-14T21:22:40+00:00","og_image":[{"width":1100,"height":351,"url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-waalse-kerk.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"7 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/","name":"De Waalse Kerk, de Verlichting en Variolatie - Een huis vol verhalen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-waalse-kerk.jpg","datePublished":"2021-07-21T16:45:00+00:00","dateModified":"2025-02-14T21:22:40+00:00","description":"Wat is de link tussen de Waalse kerk in Den Haag, de Verlichting, variolatie en Kasteel Amerongen?","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/#primaryimage","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-waalse-kerk.jpg","contentUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-waalse-kerk.jpg","width":1100,"height":351,"caption":"De Hofkapel is op deze foto uit 1879 links van het midden zichtbaar (het gebouw met het ronde torentje)."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/de-waalse-kerk-de-verlichting-en-variolatie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bewoners","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"De Waalse Kerk, de Verlichting en Variolatie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/#website","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/","name":"Een huis vol verhalen","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"featured_img":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-content\/uploads\/sites\/10\/kop\/kop-waalse-kerk.jpg","coauthors":[{"link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/author\/hans-strootman\/","display_name":"Hans Strootman"}],"author_meta":{"author_link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/author\/hans-strootman\/","display_name":"Hans Strootman"},"relative_dates":{"created":"Posted 5 jaar ago","modified":"Updated 1 jaar ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on 21 juli 2021","modified":"Updated on 14 februari 2025"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on 21 juli 2021 18:45","modified":"Updated on 14 februari 2025 23:22"},"featured_img_caption":"De Hofkapel is op deze foto uit 1879 links van het midden zichtbaar (het gebouw met het ronde torentje).","tax_additional":{"category":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/category\/tijdsperiode\/18de-eeuw\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">18de eeuw<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">18de eeuw<\/span>"],"slug":"category","name":"Categorie\u00ebn"},"post_tag":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/hugenoten\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Hugenoten<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/variolatie\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Variolatie<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/verlichting\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Verlichting<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/tag\/waalse-kerk\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Waalse kerk<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Hugenoten<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Variolatie<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Verlichting<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Waalse kerk<\/span>"],"slug":"post_tag","name":"Tags"},"post_format":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"post_format","name":"Formats"},"series":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"series","name":"Series"},"bewoners-familie":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners-familie\/godard-van-aldenburg-bentinck\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Aldenburg Bentinck (Godard van)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners-familie\/willem-bentinck\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Bentinck (Willem)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners-familie\/jules-van-bylandt\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Bylandt (Jules van)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners-familie\/louise-van-bylandt\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Bylandt (Louise van)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners-familie\/jacoba-helena-van-reede\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Reede (Jacoba Helena van)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners-familie\/frederik-willem-van-reede-4de-graaf-van-athlone\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Reede 4e graaf van Athlone (Frederik Willem van)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewoners-familie\/louise-isabella-hermelina-van-wassenaar-van-duivenvoorde\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Wassenaar van Duivenvoorde (Louise Isabella Hermelina van)<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Aldenburg Bentinck (Godard van)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Bentinck (Willem)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Bylandt (Jules van)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Bylandt (Louise van)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Reede (Jacoba Helena van)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Reede 4e graaf van Athlone (Frederik Willem van)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Wassenaar van Duivenvoorde (Louise Isabella Hermelina van)<\/span>"],"slug":"bewoners-familie","name":"Bewoners en familieleden"},"atlantis":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"atlantis","name":"Atlantis"},"archieven":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/archieven\/hua1001-3732\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.3732<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/archieven\/hua1001-4361\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.4361<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/archieven\/hua1001-4678\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.4678<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.3732<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.4361<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">HUA1001.4678<\/span>"],"slug":"archieven","name":"Archieven"},"persoon":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/persoon\/charles-chais\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Chais (Charles)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/persoon\/louise-de-coligny\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Coligny (Louise de)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/persoon\/jean-etienne-liotard\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Liotard (Jean-Etienne)<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/persoon\/daniel-marot\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Marot (Dani\u00ebl)<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Chais (Charles)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Coligny (Louise de)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Liotard (Jean-Etienne)<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Marot (Dani\u00ebl)<\/span>"],"slug":"persoon","name":"Personen"},"bewonersverhaal":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewonersverhaal\/kinderen\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Kinderen<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewonersverhaal\/mannen\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Mannen<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewonersverhaal\/netwerk-en-relaties\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Netwerk en relaties<\/a>","<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/bewonersverhaal\/vrouwen\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Vrouwen<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Kinderen<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Mannen<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Netwerk en relaties<\/span>","<span class=\"advgb-post-tax-term\">Vrouwen<\/span>"],"slug":"bewonersverhaal","name":"Bewonerscategorie\u00ebn"},"plaats":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"plaats","name":"Plaatsen"},"pp_notify_user":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_notify_user","name":"Waarschuw gebruikers"},"pp_notify_role":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_notify_role","name":"Waarschuw rollen"},"pp_notify_email":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_notify_email","name":"Waarschuw e-mails"},"pp_editorial_meta":{"linked":[],"unlinked":[],"slug":"pp_editorial_meta","name":"Redactioneel Veld"},"author":{"linked":["<a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/author\/hans-strootman\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Hans Strootman<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Hans Strootman<\/span>"],"slug":"author","name":"Authors"}},"series_order":null,"publishpress_future_action":{"enabled":false,"date":"2026-04-24 18:47:57","action":"draft","terms":[],"taxonomy":"category"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners\/6159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners"}],"about":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/types\/bewoners"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6159"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners\/6159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6168,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners\/6159\/revisions\/6168"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/media\/636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6159"},{"taxonomy":"series","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/series?post=6159"},{"taxonomy":"bewoners-familie","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewoners-familie?post=6159"},{"taxonomy":"atlantis","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/atlantis?post=6159"},{"taxonomy":"archieven","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/archieven?post=6159"},{"taxonomy":"persoon","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/persoon?post=6159"},{"taxonomy":"bewonersverhaal","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/bewonersverhaal?post=6159"},{"taxonomy":"plaats","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/plaats?post=6159"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/verhalen\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=6159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}