{"id":9710,"date":"2025-12-05T17:53:55","date_gmt":"2025-12-05T15:53:55","guid":{"rendered":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/?post_type=brieven&#038;p=9710"},"modified":"2026-01-01T15:25:37","modified_gmt":"2026-01-01T13:25:37","slug":"4-december-en-25-november","status":"publish","type":"brieven","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/","title":{"rendered":"4 december en 25 november"},"content":{"rendered":"\n<p>Vanaf deze brief gaat Margaretha over op de Gregoriaanse kalender. Even een beetje uitleg: in de zestiende eeuw bleek dat de oude tijdrekening, de Juliaanse kalender, niet meer overeenkwam met de seizoen. In opdracht van paus Gregorius werd een nieuwe tijdrekening gemaakt. Veel landen en regio\u2019s voerden dus rond 1580 de Gregoriaanse kalender in, maar niet iedereen was gediend van de tijdrekening van die paus in Rome. De provincie Utrecht voerde de nieuwe kalender pas in 1700 in. Op 4 december 1679 was het voor Utrecht dus pas 25 november. Margaretha noteerde die datum wel, maar ze gaat vanaf nu mee met haar tijd. Wel zo gemakkelijk, want in Berlijn doen ze dat ook en Margaretha antwoordt nu op de brief die Godard Adriaan haar op 27 november heeft geschreven op weg naar Berlijn.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"391\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg\" alt=\"Datering brief en aanhef\" class=\"wp-image-9712\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief-300x115.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief-768x293.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief-900x344.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[rec.a 14e xber 1679, Berlin]<\/p>\n\n\n\n<p>Ameronge den 4<br>decem en 25 Novem<br>1679<\/p>\n\n\n\n<p>Mijn heer en lieste hartge<\/p>\n\n\n\n<p>uhEd mesiefve vande 27 Novem is mij gistere behandicht<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Verkoudheid<\/h2>\n\n\n\n<p>Godard Adriaan heeft in zijn brief duidelijk geklaagd. Over de toestand van de wegen naar Berlijn maar ook over zijn gezondheid. Ach ja, de \u2018r\u2019 zit in de maand! Godard Adriaan is verkouden en Margaretha spreekt de hoop uit dat hij niet zo\u2019n zware verkoudheid heeft als zij eerder heeft gehad.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"285\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-verkoudheid.jpg\" alt=\"Brieffragment verkoudheid\" class=\"wp-image-9713\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-verkoudheid.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-verkoudheid-300x83.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-verkoudheid-768x214.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-verkoudheid-900x250.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>het is mij leet uhEd so veel quade en moeijlijcke weegen<br>heeft ontmoet en so swaere verkoutheijtheeft ge<br>kreechge hoope die uhEd so seer niet sal treffe<br>als die mij gedaen heeft dan is nu de heere sij<br>gedanckt vrij beeter, [hoope de weechge voort tot]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Luyken-Embleem-ziekte.jpg\" alt=\"Interieur van een slaapkamer. Een man ligt ziek op zijn bed en wordt bezocht door een andere man.\" class=\"wp-image-10000030855\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Luyken-Embleem-ziekte.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Luyken-Embleem-ziekte-300x264.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Luyken-Embleem-ziekte-768x677.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Luyken-Embleem-ziekte-900x793.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Embleem: ziekte, Jan Luyken, 1695 &#8211; 1705. <a href=\"https:\/\/id.rijksmuseum.nl\/200225189\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hofmeester Otto Schwerin<\/h2>\n\n\n\n<p>Margaretha wijdt er maar twee regeltjes aan, de dood van hofmeester Otto van Schwerin. Ze vraagt zich af of de Keurvorst daar een groot verlies aan heeft. <\/p>\n\n\n\n<p>Otto van Schwerin (1616-1679) was vanaf 1647 hofmeester en raadsheer van de keurvorst van Brandenburg. Deze keurvorst was getrouwd met Louise Henriette van Nassau, \u00e9\u00e9n van de dochters van stadhouder Frederik Hendrik. Otto van Schwerin was jarenlang de rechterhand van de keurvorst en zijn dood was zonder meer een groot verlies. Heeft Margaretha werkelijk nog nooit van hem gehoord? Of had Godard Adriaan slechte ervaringen met de hofmeester en speculeert Margaretha daarop?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"190\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Schwerin.jpg\" alt=\"Brieffragment Schwerin\" class=\"wp-image-9715\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Schwerin.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Schwerin-300x56.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Schwerin-768x143.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Schwerin-900x167.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[arijveert weesen] de doot vande heer sweerijn<br>weet niet of de heere keurvorst groot verlies<br>aen heeft, [\u2026. id ovk voor sijn selfve, wij hebbe]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Honthorst-Allegorie-op-de-stichting-van-Oranienburg.jpeg\" alt=\"n het midden van het schilderij zien we het keurvorstelijk paar, gekleed in alle tekenen van hun waardigheid. Luise Henriette als Dido. Achter de keurvorst, met de speer in de hand, staat kolonel La Cave, terwijl de gravin van Blumenthal, een mooie, statige dame, de sleep van de keurvorstin draagt. Verder naar achteren, eerst gravin Blumenthal, zien we de jachtmeester van Hertefeld en een van Rochow. Er ontbreekt informatie over wie dat precies is. Alle genoemde personen vullen de linkerkant van het schilderij, terwijl rechts van de keurvorst de geheimraad Otto von Schwerin staat, op weinig vleiende wijze met opgestroopte mouwen en in het gunstigste geval in de rol van een statige leerlooier. Hij houdt een koeienhuid met het opschrift \u201cplus outre\u201d, \u201csteeds verder\u201d, in zijn linkerhand, terwijl hij met zijn rechterhand bezig is de huid in repen te snijden. Deze stroken worden door drie of vier drukke bedienden gebruikt om een groot, op de achtergrond gelegen veld af te bakenen, waaruit in het midden een grijswit kasteel oprijst, slechts geschetst, maar toch duidelijk genoeg herkenbaar om een begrijpelijk, levendig beeld te geven.\" class=\"wp-image-10000031636\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Honthorst-Allegorie-op-de-stichting-van-Oranienburg.jpeg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Honthorst-Allegorie-op-de-stichting-van-Oranienburg-300x253.jpeg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Honthorst-Allegorie-op-de-stichting-van-Oranienburg-768x648.jpeg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Honthorst-Allegorie-op-de-stichting-van-Oranienburg-900x759.jpeg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Allegorie op de stichting van Oranienburg, Willem van Honthorst, ca. 1660. <a href=\"https:\/\/remo.oberhavel.de\/Ausstellungen\/Sonderausstellungen\/Allegorie-auf-die-Gr%C3%BCndung-Oranienburgs-.php?object=tx,3236.3.1&amp;ModID=6&amp;FID=3236.19.1&amp;NavID=3236.20&amp;La=1\">Collectie: Regionalmuseum Oberhavel im Schloss Oranienburg<\/a>. In het midden de keurvorst Friederich Wilhelm en zijn eerste vrouw Luise Henriette van Oranje. Rechts Geheimrat Otto van Schwerin als leerlooier. <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">De Heer van Elderen<\/h2>\n\n\n\n<p>Wat de heer Van Elderen nou precies voor Godard Adriaan heeft gedaan, is niet duidelijk, maar Margaretha voelt zich wel zeer verplicht. Georges Frederik van Renesse van Elderen, heer van Elderen (1611-1681) kwam in 1668 als commissaris van de keurvorst van Keulen en de prins van Luik naar \u2019s-Gravenhage. Margaretha schrijft over hem en zijn vrouw, Anna Margaretha van Bocholtz.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"381\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Van-Elderen.jpg\" alt=\"Brieffragment Van Elderen\" class=\"wp-image-9716\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Van-Elderen.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Van-Elderen-300x112.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Van-Elderen-768x286.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-Van-Elderen-900x335.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[aen heeft, \u2026 is ock voor sijn selfce] wij hebbe<br>wel oblijgasi aen goede heer en vrou Eldere voor<br>haer hEd groote siefiliteijt en alt goet track<br>tement dat die uhEd van tijt tot tijt bewijse<br>wenste wij ockasie hadde deselfve weer<br>dienst te doen, [wat belanckt het paert]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Het paard<\/h2>\n\n\n\n<p>Al eerder schreef Margaretha over <a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/vele-wegenwerken-aan-de-weg\/#paard\"><span class=\"is-button\">het <\/span>grauwe paard<\/a>, maar kennelijk schreef ze daar ook over in de zoekgeraakte brief van 24 november. Het is nog steeds niet genezen, het moet echt nog in Utrecht blijven. Godard Adriaan heeft nu kennelijk geschreven dat het paard niet naar Berlijn gestuurd moet worden en Margaretha schrijft dat ze het naar Amerongen zal laten brengen zodra het paard beter is. Een mooi paard was ook in deze tijd veel geld waard en Margaretha is zich daar ongetwijfeld van bewust.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"204\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Eerste-brieffragment-paard.jpg\" alt=\"Eerste brieffragment paard\" class=\"wp-image-9718\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Eerste-brieffragment-paard.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Eerste-brieffragment-paard-300x60.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Eerste-brieffragment-paard-768x153.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Eerste-brieffragment-paard-900x179.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"650\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Tweede-brieffragment-paard.jpg\" alt=\"Tweede brieffragment paard\" class=\"wp-image-9719\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Tweede-brieffragment-paard.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Tweede-brieffragment-paard-300x190.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Tweede-brieffragment-paard-768x488.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Tweede-brieffragment-paard-900x571.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[dienst te doen,] wat belanckt het paert<br>dat vhEd tot wttrecht heeft gelaetten<\/p>\n\n\n\n<p>weet niet beeter of heb bij mijn schrijfve vande 24<br>Novem posetijvelijck geantwoort en klaer wt<br>geseijt dat het selfve noch niet geneesen was<br>maer noch Eenige dagen tot wttrecht bij de <br>meester moste blijfve, daert noch is en on=<br>bequam om die tocht als ist maer aende hant <br>te gaen te doen, sij schrijfve mij dat het noch <br>eenige daegen daer moet blijfven, nu sal<br>ick het volgens uhEd laeste schrijfve voort<br>hier houde, en so haest het Eenisints wel<br>is hier ontbieden Ent op ons stal setten,<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ter-Borch-Paardenstal.jpg\" alt=\"In een donkere stal staat een wit-grijs paard. Het heeft zijn hoofd in een trog, achter het paard staat een man die met zijn rechter arm op de rug van het paard. Rechts kijkt een vrouw om de hoek van de deur. Op een balk hangt een paardendeken.\" class=\"wp-image-10000031635\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ter-Borch-Paardenstal.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ter-Borch-Paardenstal-300x252.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ter-Borch-Paardenstal-768x645.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Ter-Borch-Paardenstal-900x756.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Paardenstal, Gerard ter Borch, ca. 1654. <a href=\"https:\/\/www.getty.edu\/art\/collection\/object\/103RHT\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie: J. Paul Getty Museum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Verloting van de ambten in de ridderschap<\/h2>\n\n\n\n<p>In de bewuste brief van 24 november schreef Margaretha ook over de verloting van <a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/vele-wegenwerken-aan-de-weg\/#succes\">de ambten in de Utrechtse ridderschap<\/a>. Godard Adriaan is met Carel Valckenaer, de heer van Dukenburg (1637-1684) ingeloot om iemand voor te dragen voor de plaats van rekenmeester die eerder door Willem van der Straaten is vervuld. Niettemin, er is nog veel onduidelijk, Carel Valckenaer antwoordt kennelijk niet op berichten van Margaretha, Joan Carel Smissaert aast kennelijk ook op die positie en komt elke dag bij Margaretha langs want kennelijk heeft Godard Adriaan hem eerder toezeggingen gedaan. Kortom, Margaretha wil graag van haar man hierover horen.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image \">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Serwouters-Boekhouders-aan-het-werk.jpg\" alt=\"Rekenschool waarin het boekhouden wordt onderwezen. Aan een tafel zit links, in een stoel met baldakijn, de rekenmeester. Drie leerlingen zitten met rekenboeken voor zich te schrijven. Een vierde staat ter rechterzijde bij de tafel toe te kijken. Tegen de achterwand van het vertrek een boekenplank en twee schrijftabletten. Daar boven de zinspreuk &quot;Oordeelt niet voor den tyt&quot;.\" class=\"wp-image-10000031628\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Serwouters-Boekhouders-aan-het-werk.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Serwouters-Boekhouders-aan-het-werk-300x218.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Serwouters-Boekhouders-aan-het-werk-768x557.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Serwouters-Boekhouders-aan-het-werk-900x653.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Boekhouders aan het werk, Pieter Serwouters, 1601-1651. <a href=\"https:\/\/id.rijksmuseum.nl\/200254555\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Duitse post en kusjes van de kleinkinderen<\/h2>\n\n\n\n<p>Margaretha heeft besloten dat ze voortaan gebruik zal maken van de Duitse post om haar brieven naar Godard Adriaan te versturen, daar heeft ze goede ervaringen mee. Nog even een weerbericht uit Amerongen: het is zacht weer met veel motregen en nevel maar geen vorst van betekenis. Margaretha maakt er ook meteen gebruik van: <a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/vele-wegenwerken-aan-de-weg\/#puin\">ze gaat de aarde uit de boomgaard weg laten rijden<\/a>.<br>De kleinkinderen kussen \u2018groote papa\u2019 de handen. Verder nog wat groeten en roddels en daarmee sluit Margaretha haar brief af.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"788\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-weer-en-afsluiting.jpg\" alt=\"Brieffragment weer en afsluiting\" class=\"wp-image-9720\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-weer-en-afsluiting.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-weer-en-afsluiting-300x231.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-weer-en-afsluiting-768x591.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Brieffragment-weer-en-afsluiting-900x693.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[en haer adres geefve,] wij hebbe hier noch<br>sacht weer met veel modt en neefven<br>geen vorst van beduijden, salt weer waer<br>=neemen om de Aerdt wt den boogaert <br>te laeten afrijden, en blijfve<\/p>\n\n\n\n<p>Mijn heer en lieste hartge<br>uhEd getrouwe wijff<br>M Turnor<\/p>\n\n\n\n<p>al ons l<br>kindere<br>kusse groote<br>papa ootmoedich de hande met preesen=<br>=taasie van haer alles onderdaenichste dienst<br>so doet ons Neef lant<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Barnouw-Kasteel-in-nevel.jpg\" alt=\"Kasteel Amerongen in de mist\" class=\"wp-image-10000031637\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Barnouw-Kasteel-in-nevel.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Barnouw-Kasteel-in-nevel-300x157.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Barnouw-Kasteel-in-nevel-768x401.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/Barnouw-Kasteel-in-nevel-900x470.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Kasteel in nevel, Annemiek Barnouw, 2016.<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"author":31,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","categories":[4],"tags":[920,281,850,1600,1770],"archieven":[],"atlantis":[],"persoon":[1771,1772,1414,1774,1775],"plaats":[],"class_list":["post-9710","brieven","type-brieven","status-publish","format-standard","hentry","category-dagelijks_leven","tag-gregoriaanse-kalender","tag-kleinkinderen","tag-paarden","tag-politieke-baantjes","tag-verkoudheid","persoon-anna-maria-van-bocholtz","persoon-frederik-van-renesse-van-elderen","persoon-joan-carel-smissaert","persoon-willem-van-der-straaten","persoon-carel-valckenaer"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>4 december en 25 november - Mijn heer en lieste hartge<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Een brief vol dagelijkse wetenswaardigheden: Godard Adriaan is verkouden, het paard is kreupel, politieke baantjes worden verdeeld.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"4 december en 25 november - Mijn heer en lieste hartge\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Een brief vol dagelijkse wetenswaardigheden: Godard Adriaan is verkouden, het paard is kreupel, politieke baantjes worden verdeeld.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mijn heer en lieste hartge\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/MargarethaTurnor\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-01-01T13:25:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"391\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@MTurnor_\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/4-december-en-25-november\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/4-december-en-25-november\\\/\",\"name\":\"4 december en 25 november - Mijn heer en lieste hartge\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/4-december-en-25-november\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/4-december-en-25-november\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2025\\\/12\\\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg\",\"datePublished\":\"2025-12-05T15:53:55+00:00\",\"dateModified\":\"2026-01-01T13:25:37+00:00\",\"description\":\"Een brief vol dagelijkse wetenswaardigheden: Godard Adriaan is verkouden, het paard is kreupel, politieke baantjes worden verdeeld.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/4-december-en-25-november\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/4-december-en-25-november\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/4-december-en-25-november\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2025\\\/12\\\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2025\\\/12\\\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg\",\"width\":1024,\"height\":391,\"caption\":\"Datering brief en aanhef\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/4-december-en-25-november\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Brieven\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/Briefarchief\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"4 december en 25 november\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/\",\"name\":\"Margaretha Turnor\",\"description\":\"De brieven van Margaretha Turnor\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#organization\",\"name\":\"Kasteel Amerongen\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/10\\\/cropped-huisje.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/10\\\/cropped-huisje.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Kasteel Amerongen\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/MargarethaTurnor\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/MTurnor_\",\"https:\\\/\\\/bsky.app\\\/profile\\\/margarethaturnor.bsky.social\",\"https:\\\/\\\/mastodon.nl\\\/@Margaretha_Turnor\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"4 december en 25 november - Mijn heer en lieste hartge","description":"Een brief vol dagelijkse wetenswaardigheden: Godard Adriaan is verkouden, het paard is kreupel, politieke baantjes worden verdeeld.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"4 december en 25 november - Mijn heer en lieste hartge","og_description":"Een brief vol dagelijkse wetenswaardigheden: Godard Adriaan is verkouden, het paard is kreupel, politieke baantjes worden verdeeld.","og_url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/","og_site_name":"Mijn heer en lieste hartge","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/MargarethaTurnor\/","article_modified_time":"2026-01-01T13:25:37+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":391,"url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@MTurnor_","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"6 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/","name":"4 december en 25 november - Mijn heer en lieste hartge","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg","datePublished":"2025-12-05T15:53:55+00:00","dateModified":"2026-01-01T13:25:37+00:00","description":"Een brief vol dagelijkse wetenswaardigheden: Godard Adriaan is verkouden, het paard is kreupel, politieke baantjes worden verdeeld.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/#primaryimage","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg","contentUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/16791204-Aanhef-en-datering-brief.jpg","width":1024,"height":391,"caption":"Datering brief en aanhef"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/4-december-en-25-november\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Brieven","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/Briefarchief\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"4 december en 25 november"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#website","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/","name":"Margaretha Turnor","description":"De brieven van Margaretha Turnor","publisher":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#organization","name":"Kasteel Amerongen","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/10\/cropped-huisje.png","contentUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/10\/cropped-huisje.png","width":512,"height":512,"caption":"Kasteel Amerongen"},"image":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/MargarethaTurnor\/","https:\/\/x.com\/MTurnor_","https:\/\/bsky.app\/profile\/margarethaturnor.bsky.social","https:\/\/mastodon.nl\/@Margaretha_Turnor"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven\/9710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven"}],"about":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/types\/brieven"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/users\/31"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9710"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven\/9710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9793,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven\/9710\/revisions\/9793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9710"},{"taxonomy":"archieven","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/archieven?post=9710"},{"taxonomy":"atlantis","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/atlantis?post=9710"},{"taxonomy":"persoon","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/persoon?post=9710"},{"taxonomy":"plaats","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/plaats?post=9710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}