{"id":9125,"date":"2025-04-21T13:31:34","date_gmt":"2025-04-21T11:31:34","guid":{"rendered":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/?p=9125"},"modified":"2025-06-11T21:04:56","modified_gmt":"2025-06-11T19:04:56","slug":"wat-is-dit-voor-een-oorlog","status":"publish","type":"brieven","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/","title":{"rendered":"Wat is dit voor een oorlog?"},"content":{"rendered":"\n<p>Het Rampjaar lijkt weer even terug in deze brief, waar de emoties vanaf spatten: zoon Godard blijkt bij de <a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/och-och-die-oorloch-toch\/\">verloren Slag bij Kassel<\/a> op het nippertje aan de dood ontsnapt. Margaretha heeft een brief van hem uit Sas van Gent waarin hij eigenhandig schrijft dat hij gezond is. Zijn paard is er slechter aan toe en zijn wapenrusting is zeer beschadigd want hij is vier of vijf keer geraakt. Zo gevaarlijk was het dus! Zijn kamerling Roelof Verweij is zwaar gewond aan zijn heup en bijna alle officieren uit zijn regiment zijn dood, gewond \u00f3f gevangen door de Fransen.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"851\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg\" alt=\"Brieffragment Van Ginkel\" class=\"wp-image-9219\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel-300x249.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel-768x638.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel-900x748.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[rec. 26. dito]<br>Ameronge den<br>21 April 1677<br>Mijn heer en lieste hartge<br>seedert mijne laeste hoope ick dat uhEd briefve van onse<br>soon sult hebbe ontfange, die de heere sij in alle Euwijcheijt<br>gedanck gesont wt de bataelgebataille: slag is gekoome, so ick heede<br>wt sijn brief met Eijgener hant geschreefve <s>ho<\/s> vande<br>15 deeser van ontrent sas van gent <s>geschreefve<\/s> heb<br>gesien, hij heeft 4 a 5 schuete op sijn aenhebbende<br>wapen gekreechge en sijn paert gequetst daer<br>aen men kan sien wat perijckelperikel: gevaar hij heeft wt gesta[en]perikel uitgestaan: gevaar doorstaan<br>roelof verweij sijn kamerlin is door in door sijn<br>heup gequetst meest al de offisiers van sijn<br>reesgement sijn doot gequetst of gevange, [hij]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Slag-bij-Kassel-1677.jpg\" alt=\"Kaart met de slagordes van de troepen bij de slag bij Kassel op 11 april 1677 tussen het Franse leger onder Filips I de hertog van Orleans en de prins van Oranje. De veldslag gezien van bovenaf. Op de voorgrond rechts een borstbeeld van de hertog van Orleans op een voetstuk, met geketende gevangenen, wapens en vaandels.\" class=\"wp-image-10000031257\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Slag-bij-Kassel-1677.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Slag-bij-Kassel-1677-300x233.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Slag-bij-Kassel-1677-768x597.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Slag-bij-Kassel-1677-900x700.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Kaart met de slagordes van de troepen bij de slag bij Kassel op 11 april 1677 tussen het Franse leger onder Filips I de hertog van Orleans en de prins van Oranje, Anoniem, 1677. <a href=\"https:\/\/id.rijksmuseum.nl\/200503989\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Beter Goed dan Bloed verliezen<\/h2>\n\n\n\n<p>Godards compagnie is rond de dertig paarden kwijt, wat hem veel geld zal gaan kosten. Maar \u201cbeter in \u2019t goed als in \u2019t bloed\u201d : liever je bezittingen verliezen dan je leven (of dat van je familie). Ze kunnen God niet vaak genoeg danken dat hij hun zoon zo genadig heeft gespaard. \u201cOch, mijn liefste hartje, wat is dit voor een oorlog\u201d, jammert Margaretha, \u201c waarin zo lichtvaardig met mensenvlees wordt omgesprongen\u201d. Ze beklaagt Willem III die volgens haar misleid was. Moge God de genen vergeven die dit veroorzaakt hebben. \u201cOch hadden wij de vrede maar\u201d, verzucht ze,  maar ze heeft weinig hoop dat die snel komt.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"609\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-beter-goed-dan-bloed.jpg\" alt=\"Brieffragment beter goed dan bloed\" class=\"wp-image-9220\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-beter-goed-dan-bloed.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-beter-goed-dan-bloed-300x178.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-beter-goed-dan-bloed-768x457.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-beter-goed-dan-bloed-900x535.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[reesgement sijn doot gequetst of gevange,] hij<br>heeft weer wt sijn kompangi wel 25 a 36 paerde<br>verlooren dat al weer groote koste voor hem sal<br>sijn, noch beeter int goet als int bloet , wij konne<br>godt niet genoech dancke die hem so genadelijck heef<br>bewaert, och mijn lieste hartge wat is dit voor Een<br>oorlooch int welcke men het mensche vleijs so licht<br>waecht, sijn hoocheijt is te beklage die so geabuseertAbuseren: misleiden<br>wort godt wilt haer vergeefve die oorsaeck van<br>al dees onheijlle sijn, och hadde wij de<s> b <\/s>vreede maer<br>sieder nu so weijnich aprehensieapprehensie: vrees, verwachting toe, [gistere is den]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pieter-Post-Ruitergevecht.jpg\" alt=\"De cavalerie voert een charge uit. Op de grond liggen dode soldaten en een dood paard. Een geharnaste ruiter schiet op een ruiter met een zwaard. Op de achtergrond vinden meer gevechten plaats.\" class=\"wp-image-10000031247\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pieter-Post-Ruitergevecht.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pieter-Post-Ruitergevecht-300x193.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pieter-Post-Ruitergevecht-768x494.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Pieter-Post-Ruitergevecht-900x578.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Ruitergevecht, Pieter Post, 1631. <a href=\"https:\/\/www.mauritshuis.nl\/ontdek-collectie\/kunstwerken\/765-ruitergevecht\">Collectie Mauritshuis<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Crisisoverleg in Wezel<\/h2>\n\n\n\n<p>Gisteren ochtend om zeven uur was er een korte ontmoeting op de Grebbedijk tussen Cornelis Tromp en raadspensionaris Fagel. De raadspensionaris was met spoed op weg naar Wezel om daar de keurvorst van Brandenburg te spreken. Tromp kwam daar net vandaan. Fagel had haast omdat de keurvorst van plan was vandaag al weer naar Berlijn terug te keren om zich bij zijn leger te voegen. Tromp maakt van de gelegenheid gebruik om naar de bouwwerkzaamheden in Amerongen te kijken. Hij wil zelf ook \u201caan het timmeren\u201d. Want van Tromps huis in \u2019s-Graveland is net als van Amerongen na het Rampjaar weinig meer over.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"704\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Graaf-Tromp.jpg\" alt=\"Brieffragment Graaf Tromp\" class=\"wp-image-9221\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Graaf-Tromp.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Graaf-Tromp-300x206.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Graaf-Tromp-768x528.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Graaf-Tromp-900x619.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[sieder nu so weijnich aprehensie toe,] gistere is den<br>heer graef trompCornelis Tromp hier bij mij geweest hij sach ons gebou,<br>wil ock aent timmeren hij quam van weeselWezel, vestingstad in Duitsland al<br>waer hij met den heere keurvorst van brandenburch heef<br>gesproockeCornelis Tromp was van 1676-1678 opperbevelhebber van de Deense vloot. Denemarken was opdat moment samen met Brandenburg betrokken in een oorlog tegen Zweden (Schonense Oorlog 1674-1679) die van meeninge was vandaech weer<br>van weesel naer berlijn en bij sijn ArmeArmee: leger te gaen<br>den heer raet pensionarisraadspensionaris Fagel ontmoete tromp gister<br>merge ontrent 7 Euren op de grebbendijck die<br>ginck om de keurvorst noch te spreecke en wilde<br>dien avont noch tot weesel sijn, daer hij sijn tijt<br>toe van doen hadt, [met de post van heede heb ick]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Velde-Cornelis-Tromp-846x1024.jpg\" alt=\"Portret van luitenant-admiraal Cornelis Tromp (1629-1691). Op de achtergrond een zeegezicht met zijn vlaggenschip De Gouden Leeuw in een vuurgevecht, geschilderd door Willem van de Velde de Jonge. Tromps rechterhand met commandostaf rust op de vuurmond van een kanon. Het schilderij is in dezelfde stijl vervaardigd als de serie portretten van Engelse admiralen door Peter Lely, bekend als &quot;The Flagmen of Lowestoft&quot;.\" class=\"wp-image-10000031258\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Velde-Cornelis-Tromp-846x1024.jpg 846w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Velde-Cornelis-Tromp-248x300.jpg 248w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Velde-Cornelis-Tromp-768x930.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Velde-Cornelis-Tromp-900x1090.jpg 900w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Velde-Cornelis-Tromp.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 846px) 100vw, 846px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Portret van luitenant-admiraal Cornelis Tromp, Willem van der Velde II, ca. 1675. <a href=\"https:\/\/collectie.hetscheepvaartmuseum.nl\/Details\/collect\/507190\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Het Scheepvaartmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Gewelven en schoorstenen<\/h2>\n\n\n\n<p>Tromp viel met zijn neus in de boter, want juist gisteren zijn Rietvelt en zijn mannen begonnen aan de gewelven onder de grote zaal. Ongelofelijk hoeveel werk het bouwen van de schoorstenen kost. Acht metselaars zijn er aan bezig. Overigens heel knap zonder elkaar in de weg te zitten. De steenhouwers werken aan het hardsteen. E\u00e9n van hen heeft een bloedzweer en moet het bed houden. Dat houdt het werk wel op, moppert Margaretha. De zakelijke bouwvrouw is weer even haar zakelijke zelf.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"529\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-metselaars.jpg\" alt=\"Brieffragment metselaars\" class=\"wp-image-9222\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-metselaars.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-metselaars-300x155.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-metselaars-768x397.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-metselaars-900x465.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[geen briefve van uhEd gehadt,] Rietvelt heeft gister <br>aende wulfsels vande kelders ondert groot salet Eerst<br>begonne men sou niet geloofve wat werck der<br>aende schoorstene wt te haelle vast is, daer sijn<br>noch 8 truijfelsmetselaars (troffelen = mestselen) aen gebleefve die haer werck heel<br>wel vinde sonder malkandere inde weech te sijn, de<br>steenhouders wercke noch aende hartsteene tot de schoo<br>=rsteene, prangs Eene knecht heeft Een bloetsweer<br>Effe boven sijn ooch dat hem so inkoomedeertincommodeeren:hinderen, plagen dat<br>hij meest te bedde leijt wenste hij wel wel waer<br>want sien sij noch al lang werck aendie steene<br>sulle hebbe, [ick heb noch tot het neegosiEere]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Gevelsteen-Metselaar-en-timmerman.jpg\" alt=\"In een ovaal zijn verschillende mensen aan het werk. Helemaal links een man met een zak op zijn schouder, voor hem een geknielde man naast een ton met morel die een muurtje metselt. Daarnaast die op een balk zit waarin hij een beitel slaat en daarachter een man die met een kozijn bezig lijkt te zijn. Op de achtergrond een gemetseld huis met een hoge schoorsteen en het houten skelet van een huis in aanbouw.\" class=\"wp-image-10000031259\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Gevelsteen-Metselaar-en-timmerman.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Gevelsteen-Metselaar-en-timmerman-300x245.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Gevelsteen-Metselaar-en-timmerman-768x628.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Gevelsteen-Metselaar-en-timmerman-900x736.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Gevelsteen met De Metselaar en De Timmerman, Herengracht, Muiden. Foto: F. Ferro. <a href=\"https:\/\/beeldbank.cultureelerfgoed.nl\/rce-mediabank\/detail\/2a7bf889-fc5f-35db-c654-220d36e463ef\/media\/b5e7f2a9-7735-c236-6a4b-7fa625db52f2\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.<\/a> <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Hoop op gezinshereniging<\/h2>\n\n\n\n<p>Maar het zakelijke laagje is nog maar dun, veel weidt ze verder niet uit over de feiten die ze aanstipt: er is nog geen geld (kan er aan liggen dat het Pasen was), het vormen van de stenen bij de steenoven gaat langzaam vanwege regen en wind, het vijfde schip met hardsteen is nog niet gearriveerd. Maar oh, wat is ze blij met de brief van Godard Adriaan waarin hij aankondigt dat hij misschien half mei wel thuis komt! Ze hoopt maar dat er niet weer een nieuwe opdracht tussendoor fietst. God mag geven dat zowel vader als zoon ieder op zijn tijd weer in goede gezondheid in Amerongen zullen terugkeren en ze elkaar in vreugde zullen mogen begroeten.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"285\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Eerste-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan.jpg\" alt=\"Eerste brieffragment thuiskomst Godard Adriaan\" class=\"wp-image-9223\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Eerste-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Eerste-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan-300x83.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Eerste-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan-768x214.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Eerste-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan-900x250.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"534\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Tweede-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan.jpg\" alt=\"Tweede brieffragment thuiskomst Godard Adriaan\" class=\"wp-image-9224\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Tweede-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Tweede-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan-300x156.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Tweede-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan-768x401.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Tweede-brieffragment-thuiskomst-Godard-Adriaan-900x469.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[sal,] ick heb met blijschap wt uhEd laeste gesien<br>de hoop die deselfve geeft van in half meij thuijs<br>te sijn hoop niet datter ondertusche weers<br>Eenige nieuwe ordere of komissie sulle uhE<br>toegesonde worde, [van heetere heeft de ordinans]<\/p>\n\n\n\n<p>[&#8230;]<\/p>\n\n\n\n<p>[heeft,] voort is hier alles wel, hoope de heer<br>almachtich sal geefve uhEd en onse soon inge=<br>=sontheijt Elck t sijner tijt bij ons sulle koome<br>en dat wij malkaldere in vreuchde mooge ont<br>moete, ondertusche blijfve<\/p>\n\n\n\n<p>Mijn heer en lieste hartge<br>uhEd getrouwe wijff<br>M Turnor<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Waanders-Man-wordt-begroet-bij-thuiskomst-809x1024.jpg\" alt=\"In een zeventiende-eeuws interieur wordt een man bij thuiskomst begroet door zijn vrouw, kind en hond. Twee mannen dragen een kist binnen. Links op de voorgrond staan drie kisten.\" class=\"wp-image-10000031260\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Waanders-Man-wordt-begroet-bij-thuiskomst-809x1024.jpg 809w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Waanders-Man-wordt-begroet-bij-thuiskomst-237x300.jpg 237w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Waanders-Man-wordt-begroet-bij-thuiskomst-768x972.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Waanders-Man-wordt-begroet-bij-thuiskomst-900x1139.jpg 900w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/Waanders-Man-wordt-begroet-bij-thuiskomst.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 809px) 100vw, 809px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Man wordt begroet bij thuiskomst, Franciscus Bernardus Waanders, 1847. <a href=\"https:\/\/id.rijksmuseum.nl\/200271977\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"author":8,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","categories":[513,10],"tags":[1647,1441,1135,1388,396,1442,420,481],"archieven":[],"atlantis":[],"persoon":[762,932,951],"plaats":[1630],"class_list":["post-9125","brieven","type-brieven","status-publish","format-standard","hentry","category-herbouw","category-oorlogsverhalen","tag-1677-slag-bij-kassel","tag-gewelven","tag-grebbedijk","tag-metselaars","tag-sas-van-gent","tag-schoorstenen","tag-staatse-leger","tag-wesel","persoon-frederik-willem-i-van-brandenbrug","persoon-gaspar-fagel","persoon-cornelis-tromp","plaats-wezel"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Wat is dit voor een oorlog? - Mijn heer en lieste hartge<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"De oorlog laait op. De Slag bij Kassel is met veel doden en gewonden verloren. Ondertussen werken de metselaars door aan de gewelven en de schoorstenen.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wat is dit voor een oorlog? - Mijn heer en lieste hartge\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De oorlog laait op. De Slag bij Kassel is met veel doden en gewonden verloren. Ondertussen werken de metselaars door aan de gewelven en de schoorstenen.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mijn heer en lieste hartge\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/MargarethaTurnor\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-11T19:04:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"851\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@MTurnor_\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"6 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\\\/\",\"name\":\"Wat is dit voor een oorlog? - Mijn heer en lieste hartge\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2025\\\/04\\\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg\",\"datePublished\":\"2025-04-21T11:31:34+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-11T19:04:56+00:00\",\"description\":\"De oorlog laait op. De Slag bij Kassel is met veel doden en gewonden verloren. Ondertussen werken de metselaars door aan de gewelven en de schoorstenen.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2025\\\/04\\\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2025\\\/04\\\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg\",\"width\":1024,\"height\":851,\"caption\":\"Brieffragment Van Ginkel\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Brieven\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/Briefarchief\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Wat is dit voor een oorlog?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/\",\"name\":\"Margaretha Turnor\",\"description\":\"De brieven van Margaretha Turnor\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#organization\",\"name\":\"Kasteel Amerongen\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/10\\\/cropped-huisje.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/10\\\/cropped-huisje.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Kasteel Amerongen\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/MargarethaTurnor\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/MTurnor_\",\"https:\\\/\\\/bsky.app\\\/profile\\\/margarethaturnor.bsky.social\",\"https:\\\/\\\/mastodon.nl\\\/@Margaretha_Turnor\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wat is dit voor een oorlog? - Mijn heer en lieste hartge","description":"De oorlog laait op. De Slag bij Kassel is met veel doden en gewonden verloren. Ondertussen werken de metselaars door aan de gewelven en de schoorstenen.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Wat is dit voor een oorlog? - Mijn heer en lieste hartge","og_description":"De oorlog laait op. De Slag bij Kassel is met veel doden en gewonden verloren. Ondertussen werken de metselaars door aan de gewelven en de schoorstenen.","og_url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/","og_site_name":"Mijn heer en lieste hartge","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/MargarethaTurnor\/","article_modified_time":"2025-06-11T19:04:56+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":851,"url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@MTurnor_","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"6 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/","name":"Wat is dit voor een oorlog? - Mijn heer en lieste hartge","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg","datePublished":"2025-04-21T11:31:34+00:00","dateModified":"2025-06-11T19:04:56+00:00","description":"De oorlog laait op. De Slag bij Kassel is met veel doden en gewonden verloren. Ondertussen werken de metselaars door aan de gewelven en de schoorstenen.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/#primaryimage","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg","contentUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/04\/16770421-Brieffragment-Van-Ginkel.jpg","width":1024,"height":851,"caption":"Brieffragment Van Ginkel"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/wat-is-dit-voor-een-oorlog\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Brieven","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/Briefarchief\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Wat is dit voor een oorlog?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#website","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/","name":"Margaretha Turnor","description":"De brieven van Margaretha Turnor","publisher":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#organization","name":"Kasteel Amerongen","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/10\/cropped-huisje.png","contentUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/10\/cropped-huisje.png","width":512,"height":512,"caption":"Kasteel Amerongen"},"image":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/MargarethaTurnor\/","https:\/\/x.com\/MTurnor_","https:\/\/bsky.app\/profile\/margarethaturnor.bsky.social","https:\/\/mastodon.nl\/@Margaretha_Turnor"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven\/9125","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven"}],"about":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/types\/brieven"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9125"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven\/9125\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9498,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven\/9125\/revisions\/9498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9125"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9125"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9125"},{"taxonomy":"archieven","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/archieven?post=9125"},{"taxonomy":"atlantis","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/atlantis?post=9125"},{"taxonomy":"persoon","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/persoon?post=9125"},{"taxonomy":"plaats","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/plaats?post=9125"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}