{"id":4695,"date":"2023-09-25T12:20:54","date_gmt":"2023-09-25T10:20:54","guid":{"rendered":"https:\/\/margaretha.kasteelamerongen.nl\/?p=4695"},"modified":"2024-07-10T19:46:58","modified_gmt":"2024-07-10T17:46:58","slug":"komt-deze-brief-nog-aan","status":"publish","type":"brieven","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/komt-deze-brief-nog-aan\/","title":{"rendered":"Komt deze brief nog aan?"},"content":{"rendered":"\n

De post uit Hamburg was vertraagd en daardoor weet Margaretha pas net dat haar man besloten heeft naar huis te komen! Ze schrijft deze brief nog op hasaert (hazard) dat Godard Adriaan inmiddels vertrokken is uit Hamburg. Margaretha denkt dat de kans klein is dat de brieven die de raadspensionaris, de griffier en de stadhouder beloofd hebben nog verstuurd zijn. Ze waarschuwt haar man maar vast: sinds zijn laatste bezoek aan de Republiek is er veel veranderd! Hij zal ervan opkijken.<\/p>\n\n\n\n

Zijn Hoogheid’s plannen<\/h2>\n\n\n\n

Het zou fijn geweest zijn als Godard Adriaan de stadhouder, die Margaretha structureel Zijn Hoogheid noemt, had kunnen zien. De kans dat dat gebeurt is klein, want het leger is in opperste paraatheid gebracht. Alle troepen zijn zich aan het verzamelen en er wordt opgeroepen om geen tijd te verliezen en zo snel mogelijk naar Bergen op Zoom te gaan. Wat het uiteindelijke doel is, is niet duidelijk. Sommigen zeggen dat ze naar Brabant gaan om Frankrijks grootste veldheer de Prins van Cond\u00e9 en zijn leger bij Lille een afranseling te geven. Anderen zeggen dat de Staatse legers naar Duitsland gaan en daar samen zullen gaan met de legers van Keizer Leopold. Margaretha leeft mee met de vermoeide soldaten en paarden op de modderige wegen. <\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[=wonderine sien,] ick wenste deselfve voort vertreck
van sijn hoocheijt hier had konne weese, dan ver
=midts men seijt hij int midde van deese weeck
van hier gaet salt niet konne sijn, louvenijeij1<\/a><\/sup>Antoine Charles IV de Gramont, graaf van Louvigny<\/span>
is Eergister hier van bruijsel gekoome, menseijt ock
om te versoecke dat onse ruijterij met de spae<\/s>
spaense hr<\/s> die hier geweest sijn haer so veel
soude spoeije en int marscheere haer nergens
op houde alst moogelijck soude sijn, sij hebbe alle<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

haer randevoes2<\/a><\/sup>Rendezvous: ontmoeting<\/span> tot berge op soom, somige segge dat
sij naer brabant gaen om de prins van kondee3<\/a><\/sup>Louis II van Bourbon, prins van Cond\u00e9<\/span>
die te rijsel4<\/a><\/sup>Lille<\/span> of daer ontrent veel volck bij Een
vergadert op te kloppe5<\/a><\/sup>Opkloppen: Slaan, afranselen<\/span> , en andere weer datsij
naer duijtslant sulle om haer met de keijserse6<\/a><\/sup>Keizer zijn (troepen): de troepen van Keizer Leopold I van het Heilige Roomse Rijk<\/span>
te konsgongeere7<\/a><\/sup>Conjugeren: samenvoegen<\/span> , dat sijn hoocheijt mee gaet hout
men voor seecker maer waerse noch heen sulle
niet, altijt is seecker dat ons volck met deese
marsch so mense als paerde seer gefatigeert
sijn hebbe verscheijde paerde die inde weege blee
=fve steecke daer moete wt trecke, de heere
wilse geleijde en bijstaen [sij gaen dan waer]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Gezicht
Gezadeld paard met soldaten, Pieter Bodding van Laer, 1609 \u2013 1642. Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

200ste penning<\/h2>\n\n\n\n

Een probleem met het leger blijft de betaling. Het geld is er gewoon niet. Margaretha is blij dat ze uiteindelijk naar Amsterdam geweest is<\/a>, anders had ze nooit geld gehad. Er is wel toegezegd dat het regiment van Van Ginkel geld zal krijgen, maar daar mag ze niets over zeggen, want het is een persoonlijke gunst. Ook komt er weer een 200ste penning (vermogensbelasting) aan, dat gaat haar toch weer 200 gulden kosten. Tijdens het schrijven van de brief komt Gaspar van Kinschot langs die vertelt dat hij een halve maand soldij voor het regiment van Van Ginkel heeft en een volle maand voor zijn compagnie. Margaretha is hem en ene Sonk dankbaar. Kinschot presenteert zijn dienst aan Godard Adriaan (doet hem de groeten). Hij ging er eigenlijk vanuit dat Godard Adriaan al onderweg zou zijn, anders had hij zelf wel geschreven.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[gul weesen te betaelle,] dus int schrijfve komt
den heere kinschot8<\/a><\/sup>Gaspar van Kinschot<\/span> mij segge dat sij het reesge=
=ment vande heer van ginckel Een halfve maen
sols sulle betaelle en sijn kompangi de volle
maent, voorwaer wij hebbe hem en den heer
sonck9<\/a><\/sup>Onbekend<\/span> oblijgasi sij doen al heel wel bij de heer
van ginckel, kinschot preesenteert sijn
dienst aen uhEd seijt niet beeter geweete
te hebbe of uhEd waert al op wech soude
anders geschreefve hebbe, [so gaet ock den]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Een
Spotprent over de lege schatkist van de regering, 1884, Johan Micha\u00ebl Schmidt Crans, 1884. \u201cOnze schatkist\u2026 (die millioenen) welcke in haeren buyck inkwamen, maer men en merckte niet dat zy in haeren buyck ingekomen waren, want haer aensien was leelyck gelyck in het begin. Toen ontwaeckte ick.\u201d Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Thuiskomst<\/h2>\n\n\n\n

Margaretha heeft nauwelijks tijd om een brief te schrijven, want ook collega-diplomaat Coenraad van Beuningen komt langs. Hij weet te vertellen dat de heren van de Staten Generaal akkoord zijn met de thuiskomst van Godard Adriaan. Ze schijnen alleen het gevraagde jacht om hem op te halen niet te kunnen zenden. Margaretha schampert er een beetje over. Godard Adriaan kan dat best zelf regelen, hij weet als geen ander dat hij geen schip te verwachten heeft.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[anders geschreefve hebbe,] so gaet ock den
heer van beuninge10<\/a><\/sup>Coenraad van Beuningen<\/span> van mijn, die seijt uhE
aende staet geschreefve heeft gereesolveert11<\/a><\/sup>Resolveren: besluiten<\/span>
te sijn om t op haer demissie12<\/a><\/sup>Demissie: ontslag uit dienst, verlof om (uit dienst) te vertrekken<\/span> thuijs te koome
het welck hij seijt heel wel bij haer hooch Mo13<\/a><\/sup>Haar Hoogmogenden: ‘gedeputeerde ter Staten-Generaal<\/a>‘ en hadden de titel ‘Hunne Hoogmogende Heren’. De afgevaardigden kwamen met duidelijke instructies van hun provincie naar Den Haag en voerden desgewenst opnieuw overleg over hun standpuntbepaling<\/span>\u00a0
op genoome wort maer dat sij tot haer
leetweese uhEd het versochte jacht om hem over
te brenge niet konne sende vermidts der niet
Een is, meene uhEd daer wel Eenich vaertuijch
sult konne krijge of anders noch wel sekuer

over lant konne koome, het welcke uhEd best
sult weete altijt van hier heeft hij geen schip
te verwachte, [wij sijn geluckich dat uhEd sijn]<\/p>\n\n\n\n

Ondersteboven:
dewijlle ick geloofve uhEd voort aenkoome vande
naeste post vertrocke sal sijn sal ick met
deselfve niet schrijfve<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Windstilte.
Windstilte, Willem van de Velde (II), 1650 \u2013 1707. Collectie Rijksmuseum<\/a>. <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Tot slot<\/h2>\n\n\n\n

Margaretha gaat nog even terug naar het oorlogsnieuws. Het schijnt dat Willem III aanvoerder van zowel het Staatse als het Spaanse leger wordt. Er zijn mensen die zich zorgen maken omdat hij het land uit gaat en er zijn mensen die denken dat het niets uit maakt. Margaretha maakt zich sowieso zorgen. Ze bidt dat de Heer de legers wil bijstaan en hun zoon in gezondheid weer thuis brengt. En ook dat Godard Adriaan een goede reis heeft. <\/p>\n\n\n\n

Uit de PS blijkt dat ze er niet helemaal op vertrouwt dat haar man nu echt thuiskomt: ze hoopt dat Willem III tevreden is en de komst goedkeurt. <\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[is,] sijn hoocheijt seijt me sal generaellisme
vande speaense so wel als vande onse sijn veel
hier sijn seer swaerhoofdich indeese tocht
en insonderheijt dat sijn hoocheijt wt het
lant gaet, somige meene noch dat den staet
niet lijde sal dat hij mee sou gaen, tis hoet
is ick ben int Een Ent ander seer bekomert
de heer almachtich wilse geleijde en onse soon
in gesontheijt weederom bij ons ent sijne
brenge, die uhEd ock Een geluckige en
spoedige reijs wil geefve, dit bidt

Mijn heer en liest hartge
uhEd getrouwe wijff
M Turnor
ick hoop uhEd
komste sijn hoocheijt
ock aengenaem sal sijn
en dat hijt selfve aprobeert14<\/a><\/sup>Approberen: Als overheid, gezagdrager of hoogere instantie goedkeuren<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

<\/p>\n