{"id":3737,"date":"2023-05-10T17:13:39","date_gmt":"2023-05-10T15:13:39","guid":{"rendered":"https:\/\/margaretha.kasteelamerongen.nl\/?p=3737"},"modified":"2024-07-03T23:37:23","modified_gmt":"2024-07-03T21:37:23","slug":"haagse-heisa","status":"publish","type":"brieven","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/haagse-heisa\/","title":{"rendered":"Haagse heisa"},"content":{"rendered":"\n

In haar vorige brief schreef Margaretha over de kwitantie. Het lijkt goed te gaan, in tegenstelling tot de ordinantie van de 10.000 gulden… daar heeft ze nog geen cent van gezien. En dan zijn er ook nog Franse troepen gesignaleerd bij de Hinderdam en weet ze zich geen raad met de hoogzwangere Philippota. Zal de vloot binnenkort misschien goed nieuws brengen…?<\/p>\n\n\n\n

Fransen aan de Hinderdam?<\/h2>\n\n\n
\n
\"Fort
Fort Hinderdam. Uit Lambert van de Bos, Toneel des oorlog, 1675. www.edward-wells.nl\/catalogus, Public domain, via Wikimedia Commons Wikimedia <\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Er is weer alarm geslagen! Het gerucht gaat dat de vijand zich rondom de Hinderdam begeeft. Een paar maanden geleden is de schans bij de Hinderdam omgevormd tot gebastioneerd fort. Margaretha vreest dat de vijand het op de Hinderdam heeft gemunt en een plaats zoekt om door te breken, maar er wordt geen woord over losgelaten.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[tijt gehandicht,] nu mijn lieste hartge krijge
wij alweer Eene alarm en seijt me dat
de vijant aenden hinderdam1<\/a><\/sup>Fort Hinderdam ligt in Utrecht aan de Vecht tussen Nigtevecht en Uitermeer en was onderdeel van de stelling van Amsterdam. In 1673 is er een stenen bastion gebouwd. In 1674, nog tijdens de bezetting van Utrecht door de Fransen, heeft Amsterdam bij Muiden een zeesluis gebouwd en de sluis in de Vecht bij Hinderdam gesloopt en het recht van inundatie van Utrechts gebied opgeeist. Ben geen aanval bij Hinderdam tegen gekomen.<\/span>  wil<\/s> atack
=queert daer is wat te doen dant wort
seer geseeckreeteert ick vrees ick vrees
dat wij der van sulle hebbe en dat den
vijant op deene plaets of dander sal
soecke door te breecke[, dat kraeme van]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"Krantenbericht:
Bericht uit de Oprechte Haarlemsche Courant van 13 mei 1673. Volgens het krantenbericht zouden zich op 10 mei inderdaad 150 Franse officieren en 600 soldaten bij de Hinderdam hebben opgehouden, maar zijn ze vertrokken zonder iets te ondernemen. Via Delpher.nl<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Hoogzwangere Philippota<\/h2>\n\n\n\n

De toestand van haar schoondochter drukt zeer zwaar op de gemoedsrust van Margaretha. Zoals het er nu voor staat, is ze genoodzaakt de komende week met de hoogzwangere Philippota en de kleinkinderen richting Amsterdam te vertrekken. Oh, de heer almachtig wil ons land bewaren en ons allen bijstaan…<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[soecke door te breecke,] dat kraeme van
onse dochter leijt mij seer swaer opt
hart en naer dat de saecke gaen sijn
wij gereesolveert inde toekoomende
weeck met haer en de kinderen naer
Amsterdam te gaen, de heer almach
=tich wil ons lant bewaere en ons alle
bij staen[, onse pleijne potensiaerijse sij]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"In
Arts en vrouwelijke pati\u00ebnt, Jan Steen, ca. 1665. Collectie National Gallery Prague<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Ambassadeurs in Aken<\/h2>\n\n\n\n

De plenipotentiarissen \u2013 de hoogste rang die een zeventiende-eeuwse Staatse ambassadeur kon hebben! \u2013 zijn gisteren en vandaag vanuit de hofstad richting Aken vertrokken. Johan van Reede van Renswoude<\/a> heeft uiteindelijk t\u00f3ch toestemming van de Franse koning gekregen om als gevolmachtigde namens de Republiek in Aken te onderhandelen, en zal binnen een aantal dagen zijn collega’s volgen. Voor hem is er een slaapplaats gereserveerd bij Hieronymus van Beverningh in huis.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[bij staen,] onse pleijne potensiaerijse2<\/a><\/sup>Plenipotentiaris: Gevolmachtigde, iemand die door een andergemachtigd is te handelen<\/span> sij
gistere en vandaech van hier naer
Acken vertrocken, de heere van
rhijnswou seijt me dat sijn pas vanden
koninck om over de saecken van sijnhoo
meede naer Acken te mooge gaen ge
kreechgen en sal so geseijt wordt nu in
weijnich dage volgen en bij den heere
beeverline in Een huijs loosgeere[, onse]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Komt de vloot in actie?<\/h2>\n\n\n\n

De vloot is eergisteren met zo’n 48 schepen voorbij Scheveningen gezeild. Er gaan geruchten op dat het plan is om richting de rivier de Theems te varen om aldaar de vereniging van de Franse en de Engels vloot te beletten, waarbij ook de Engelse schepen in de haven in de hens zullen worden gezet. Afgelopen dagen heeft het goed gewaaid, dus de Staatse vloot zal zich waarschijnlijk al in de Engelse wateren begeven.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[beeverline in Een huijs loosgeere,] onse
scheeps vloot is met ontrent 48 scheep eergistere
merge voor bij scheefveline3<\/a><\/sup>Scheveningen<\/span> geseijlt so geseijt wort
naer de teems om te sien ofse de konsijonsi4<\/a><\/sup>Conjunctie: vereniging, samengaan<\/span> vande
Engelse met de franse scheepe kan belette en
de Engelse scheepe in haer havene ruweneere , die
=wijl de wint seer goet is geweest en noch so is
gelooft men datter onse vloot al is, de heere wil
haer deseijn seegenen en ons wat geluck geefve<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Op
De Staatse vloot verraste in 1667 de Engelse vloot bij Chatham, waarbij schepen in de hens werden gezet en tot zinken werden gebracht. Een herhaling van zetten…? Tocht naar Chatham, Willem Schellinks, ca. 1668. Collectie Rijksmuseum<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

En het Staatse leger?<\/h2>\n\n\n\n

Behalve op zee, woedt de oorlog ook op het land nog altijd door. Margaretha verlangt ernaar iets te horen. Prins Willem III is zojuist vertrokken, en op de Haagse wegen is het een hele heisa. Maar echt veel nieuws is er niet. En de postmeester wil weg, dus Margaretha moet afsluiten.
<\/p>\n\n\n\n

\"Afsluiting<\/figure>\n\n\n\n
\n

mij verlanckt seer waert hier te lant te doen
is sijn hoocheijt is so aenstonts vertrocke het rijdt
hier door den haech seer dan men kan niet weete
wat het is, en de post wil wech ick blijf<\/p>\n\n\n\n

uhEd getrouwe wijff
MTurnor<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"Een
Man met een brief, anoniem, 1667 \u2013 1714. Collectie Rijksmuseum<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Toch nog een kattenbelletje<\/h2>\n\n\n\n

Blijkbaar heeft de postmeester toch niet zoveel haast, want Margaretha heeft nog tijd om belangrijk oorlogsnieuws in een PS op te nemen. Het schijnt dat de vijand een hoop troepen heeft gemobiliseerd. De Prins is naar Muiden vertrokken en heeft Van Ginkel gelast hem te volgen, waar Van Ginkel uiteraard gehoor aan heeft gegeven. Ach, zijn zwangere vrouw en vier kinderen…
Gelukkig kan ze nu nog wel even ‘Mijn lieste hartge’ toevoegen. Met ‘Adieu’!<\/p>\n\n\n\n

\"Kattenbelletje\"<\/figure>\n\n\n\n
\n

de post so geseijt wort, wert noch
niet geatackeert maer men heeft
advertensie5<\/a><\/sup>Advertentie: kennisgeving, bericht<\/span> dat de vijant al sijn
volck bij Een treckt, waerom sijn
hoocheijt naer muije6<\/a><\/sup>Muiden<\/span> en daer ont=
trent wil heeft de heer van
ginckel belast mee te gaen
die hem so aenstonts volcht
tis hier als heel in roor de
heere wilse en ons alle be=
waere wij sitten hier in geen
kleijne benoutheijt had ick die
swangere vrou met haer
vier kinderen niet, gafver
niet om sou mij selfve wage
adieu mijn lieste hartge<\/p>\n<\/blockquote>\n