{"id":2843,"date":"2023-02-17T09:55:00","date_gmt":"2023-02-17T08:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/margaretha.kasteelamerongen.nl\/?p=2843"},"modified":"2024-09-20T10:18:39","modified_gmt":"2024-09-20T08:18:39","slug":"duivels-dilemma","status":"publish","type":"brieven","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/duivels-dilemma\/","title":{"rendered":"Duivels Dilemma"},"content":{"rendered":"\n

Dit is \u00e9\u00e9n van de meest geciteerde brieven van Margaretha, omdat hier zo duidelijk het dilemma rond betalen of niet betalen voor het behoud van Kasteel Amerongen uit de doeken wordt gedaan. Ze stuurt deze brief wel mee met de diplomatieke post van de Brandenburgse vertegenwoordiger in Den Haag, Matthias Romswinckel<\/a>. Een snelle route, want Godard Adriaan krijgt hem binnen een week, en dat is zelfs sneller dan via de ijlbode van Willem III (de koetsier van graaf Waldeck) waar de vorige brief mee gekomen is.<\/p>\n\n\n\n

Goede raad is duur<\/h2>\n\n\n\n

Binnen drie dagen betalen, of anders….! Zoals in de vorige brief aangekondigd<\/a> wil ze de beslissing niet in haar eentje nemen maar gaat ze te rade bij vrienden in Den Haag en Utrecht. Die komen met het advies om toch het geld maar neer te tellen, omdat de Fransen zich tot nu toe netjes aan hun woord hebben gehouden, en huizen waarvoor betaald is met rust hebben gelaten. Maar als ze zou betalen zou ze dat, om verschillende redenen die Godard Adriaan wel kan bedenken, geheim moeten houden. Betalen aan de Fransen was door de Staten-Generaal verboden.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[in de tijt van drije dagen en niet betaelle], ver=
scheijde van onse goede vriende al hier so wel
als die te wttrecht oordeele wij die som tot be=
houdenis vant huijs behoorde te wagen, voegende
voor reede daer bij datse tot noch toe haer woort
diese tot konservasie1<\/a><\/sup>conservatie: behoud<\/span> vande huijse hebbe gegeefve
niet te buijten hebbe gegaen2<\/a><\/sup>haer woort niet te buijten hebben gegaan: woord hebben gehouden<\/span> maer die hebbe
verschoont en bewaert datter int minst
niet aen is gekrenckt, doch alsmen wat geefe
sou dat ment selfge sou moete seeckreeteere3<\/a><\/sup>secreteren: geheimhouden<\/span> om
verscheijde reedene die uhEd kan dencken,<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Wat moet ze doen? Het zou haar zwaar vallen om een huis dat van generatie op generatie in de familie van Godard Adriaan is doorgegeven, en waar ze zelf dertig jaar ziel en zaligheid in heeft gestopt, verloren te zien gaan als het met zo’n bedrag te redden zou zijn. Hoewel geld dus schaars is en bijna niet te krijgen.<\/p>\n\n\n\n

\"Eerste<\/figure>\n\n\n\n
\"Tweede<\/figure>\n\n\n\n
\n

ick in pijn sijnde niet weetende wat ick doen sal
sou niet gaeren Een huijs dat so out van uhEd
voorouders is gekoome en daer ick nu dartich<\/p>\n\n\n\n

ijaere met so veel sorch op heb getobt4<\/a><\/sup>Tobben: met moeite en tegenspoed te maken gehad hebben, ploeteren<\/span> sien verloore
gaen alst ment met so een som sou konne voorkoom<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Ze gaat laten navragen of er niet nog 14 dagen uitstel te krijgen is, of dat er met 2000 in plaats van 3000 gulden ook wat te bereiken is.<\/p>\n\n\n

\n
\"Interieur
De galante conversatie, ca. 1654. Door Gerard ter Borch (II), Collectie Rijksmuseum<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Brandenburgs succes?<\/h2>\n\n\n\n

Ondertussen wordt in Den Haag reikhalzend uitgekeken naar de Duitse post, want het gerucht gaat dat de keurvorst van Brandenburg nu toch een overwinning op Turenne heeft gehaald. Maar het wachten is nu op bevestiging uit het leger van Brandenburg zelf, want het bericht wordt sterk betwijfeld.<\/p>\n\n\n\n

Dooi verhindert prinselijke plannen<\/h2>\n\n\n\n

Willem III is weer naar Alphen aan den Rijn. Het vriest hard, maar men zegt dat de grond zo warm is, dat dat opweegt tegen de kou in de lucht, waardoor het toch dooit. De prins kan daarom met zijn leger niet zoveel uitrichten, en zo vervliegt er weer een sprankje hoop op bevrijding van de bezette gebieden. Dat omgekeerd de dooi ook beschermt tegen eventueel Frans gevaar voor Holland, benoemt Margaretha dit keer niet. Het glas is momenteel halfleeg, en dat is te begrijpen.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[bataelge sal leevere of dat wagen,] sijn
hoocheijt is weer naer Alfhen, het vriest 
hier weer sterck dan men seijt dat de gront
van ondere so warm is dat vandaer so veel
doijt als de lucht van booven vriest, geloof
niet datter Eits gedaen sal worde, daermee
dan al onse hoop van verlossine verdwijnt, [dees]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Een
Gouwesluis bij Alphen aan den Rijn, Jan Daemszoon, ca 1561. Collectie Archief Hoogheemraadschap Rijnland<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Rijngraaf voorgetrokken<\/h2>\n\n\n\n

Nog een nijdige p.s.: Rijngraaf Karel Florentijn van Salm<\/a> heeft voor zijn zoontje (12 jaar) weer een compagnie gekregen. “Dat kind heeft nu drie compagnie\u00ebn!” Graaf Karel had er zelf ook al drie \u00e9n drie regimenten, dus feitelijk heeft hij nu drie regimenten en zes compagnie\u00ebn. “Dat kan voor een man wel gaan”, pent Margaretha bozig, maar de weduwe van admiraal van Ghent<\/a> kon er voor h\u00e1\u00e1r zoon geen krijgen. Schrijft Margaretha hier nu dat een kind een legeronderdeel gaat aanvoeren? Nee, het gaat hier waarschijnlijk om het verzamelen van aanstellingen (voor jezelf of familie) die geld opleveren, en die je vervolgens voor een lager bedrag door een ander laat uitvoeren. <\/p>\n\n\n\n

\"Postscriptum\"<\/figure>\n\n\n\n
\n

graef karel de rijngraef5<\/a><\/sup>Karel Florentijn van Salm<\/span> heeft nu weer een kompangi
voor sijn soon gekreechge dat kint heeft nu drie kompa
en graef karel 3 en drije reesgement, Ergo 6 kompan
en die reesgemente dat kan voor Een man wel gaen
de arme weduwe van den Admiraal gent kost
voor haer soon niet krijge, so dient den Eene het
geluck bij dandre niet<\/p>\n<\/blockquote>\n