{"id":2833,"date":"2023-02-15T12:26:11","date_gmt":"2023-02-15T11:26:11","guid":{"rendered":"https:\/\/margaretha.kasteelamerongen.nl\/?p=2833"},"modified":"2024-06-12T21:48:51","modified_gmt":"2024-06-12T19:48:51","slug":"oude-brieven-en-een-veeleisende-intendant","status":"publish","type":"brieven","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/oude-brieven-en-een-veeleisende-intendant\/","title":{"rendered":"Oude brieven en een veeleisende intendant"},"content":{"rendered":"\n

Al eerder schreef Margaretha over gedonder met de post<\/a>. Nu schrijft ze dat ze gisteravond drie brieven van Godard Adriaan heeft ontvangen. Het zijn oude brieven; twee van begin februari en \u00e9\u00e9n van 30 januari. Zou er misschien iemand zijn die de brieven ophoudt…?<\/p>\n\n\n\n

Een andere postdienst<\/h2>\n\n\n\n

Ondertussen krijgt Willem III brieven van de keurvorst van Brandenburg van veel recentere datum dan de brieven die Margaretha van Godard Adriaan ontvangt. Margaretha besluit haar brieven met de Brandenburgse gezant Matthias Romswinckel mee te geven.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n

[wel moeijelijck,] met gelooft hier datter Eimant
onder moet speelle die de briefve op houde en uhE
daermeede Een part soecke te speelle, want so
ick bericht wort krijcht sijn hoocheijt wt het leeger
vande keurvorst briefve die wel Een post verser
sijn als die van uhEd koome, ick sal nu de mijne
met romswinckel sien te sende, en sien ofse beeter
sulle bestelt worden[, nu moet ick tot mijn leet]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Een
Portret van Matthias Romswinckel, Caspar Netscher, ca. 1670. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Drieduizend gulden<\/h2>\n\n\n\n

Margaretha moet zich verontschuldigen voor het slechte nieuws: intendant Louis Robert eist nu echt drieduizend gulden van de Van Reedes<\/a>. Wanneer de Franse ambtenaar het geld niet ontvangt, zal hij het huis in Amerongen in vlammen doen opgaan. Margaretha’s smeekbede heeft dus geen enkele zin gehad. Zoon Van Ginkel heeft aangeraden het bedrag te betalen, maar Margaretha twijfelt. De intendant beweert dat het bedrag maar eenmalig dient te worden betaald, maar geeft tegelijkertijd aan dat hij dat niet zwart op wit kan zetten. Louis Robert is immers ook afhankelijk van de wil van de Zonnekoning.<\/p>\n\n\n\n

\"Eerste<\/figure>\n\n\n\n
\n

[sulle bestelt worden,] nu moet ick tot mijn leet
weesen alweer van swaericheijt spreecken, hierkoo=
=mende viend briefve van de seeckreetaris van
Ameronge en vande prockereur generael, daer
de heer van ginckel uhEd de kopijen van
heeft met de laeste post gesonde, die segge
dat den intendant perforse1<\/a><\/sup>Parforce: met (alle) geweld<\/span> drije duijsent gul
van ons wil hebbe of wil met de Exsckusi
van ons huijs te doen springe en voort
alles te ruweeneere voort gaen, ick ben<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"Tweede<\/figure>\n\n\n\n
\n

[alles te ruweeneere voort gaen,] ick ben
ten hoochste bekomert niet weetende wat hier in sal doen
den heer van ginckel sou niet gaere sien dat sij tot
d Exsekusi soude koomen hij meent wij daer die
3000f aen hoorde te wagen, de intendant seijt
dat het maer voor Eens te geefve sal vrij sijn
doch wil daer geen verseeckerin vandoen seijt
het opt woort van koninck moet aen laete koo
=me se segge ock dat onse ackte van garant<\/a>
als der op Aen sou koome maer Een acksi sou
sijn daer mij het naer loope meede sulle hebbe
ick kan niet segge hoe benaut ick hier over
ben [sou ock wel licht het gelt geefve om ons]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Wat wil Godard Adriaan?<\/h2>\n\n\n\n

Margaretha weet zich geen raad. Als ze wist dat Godard Adriaan van mening is dat ze het geld moeten betalen om het huis te behouden, dan zou Margaretha dat in een oogwenk doen. Maar ze heeft geen tijd om zijn advies af te wachten en besluit bij goede vrienden te rade te gaan.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[ben] sou ock wel licht het gelt geefve om ons
huijs te konserveere so ick wist uhEd aengenam
sou sijn, daer is geen tijt om uhEd advijs af
te wachte sal met goede vriende te rade gaen<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Verse rekruten<\/h2>\n\n\n\n

Ondertussen heeft Willem III in de vergadering van de Ridderschap voorgesteld om de oude regimenten te ontbinden en verse rekruten uit Duitsland aan te nemen. Hier is niet iedereen het mee eens; er wordt flink over gemopperd. Margaretha zegt het niet met zo veel woorden, maar het is duidelijk dat haar man verantwoordelijk gaat zijn voor het werven van nieuwe rekruten. Het is een korte brief geworden. De stalmeester van Georg-Friedrich von Waldeck-Eisenberg is namelijk met spoed door Willem III naar Godard Adriaan gestuurd en staat op het punt te vertrekken. Margaretha geeft de voorliggende brief dus niet met Romswinckel mee, maar met de stalmeester van de graaf van Waldeck.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

sijn hoocheijt heeft inde va<\/s> vergaderin van rider
schap, alhier geprooponeert2<\/a><\/sup>Proponeren: ter tafel brengen<\/span> om de oude reesge
=ment die heel wat gedevaeliseert3<\/a><\/sup>Devaliseren: ernstige beschadigd zijn, zwaar verlies aan manschappen (eigenlijk bij schip), kan ook zijn dat men buiten bezit gesteld is van zijn uitrusting (ontwapend)<\/span> sijn te
kasseere4<\/a><\/sup>Casseren: afzetten, uit ambt ontzetten<\/span> en weere nieuwe aenteneeme die wt
duijtslant soude koomen, hier murmereere veel
seer over, brenger dees is de stalmeester vande
graef van waldijck die Espres van sijnhoo
aen uhEd wort afgesonde en so vertreckt
daerom dees moet Eijndige blijf
Mijn heer en lieste hartge<\/p>\n\n\n\n

uhEd getrouwe wijff<\/p>\n\n\n\n

MTurnor<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Prent
Prent van Georg Friedrich, prins van Waldeck-Eisenberg, Christiaan Hagen, ca. 1663-1695. Collectie Rijksmuseum<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

P.S.: Hoe gaat het met u?<\/h2>\n\n\n\n

Op het laatste moment besluit Margaretha toch nog even snel te vragen hoe het er voor staat met de Brandenburgse troepen. En oh ja, niet onbelangrijk, hoe gaat het eigenlijk met Godard Adriaan?<\/p>\n\n\n\n

\"Postscriptum\"<\/figure>\n\n\n\n
\n

sal seer naer uhEd briefve verlange
hoet daer met de leegers van heere
keurvorst sal sijn, en insonderheijt5<\/a><\/sup>Inzonderheid: voornamelijk<\/span>
met uhEd, de heer almachtich wil
twerck tot onsen beste seegene en
uhEd bewaere<\/p>\n<\/blockquote>\n