{"id":2562,"date":"2023-01-22T10:34:00","date_gmt":"2023-01-22T09:34:00","guid":{"rendered":"https:\/\/margaretha.kasteelamerongen.nl\/?p=2562"},"modified":"2024-06-11T16:27:48","modified_gmt":"2024-06-11T14:27:48","slug":"ziek-zwak-zwanger-of-hongerig","status":"publish","type":"brieven","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/","title":{"rendered":"Ziek, zwak, zwanger of hongerig"},"content":{"rendered":"\n<p>De vermiste brief van <a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/elk-zoekt-zijn-voordeel\/\">Godard Adriaan van 26 december<\/a> is binnen! Net als eentje van 6 januari. Wat is Margaretha blij, maar ook teleurgesteld over de tijd die verstrijkt terwijl de brieven onderweg zijn. De ene brief heeft er 27 dagen over gedaan en de andere 16 dagen. En dat in een periode dat er zo veel gebeurt! Margaretha is duidelijk opgelucht dat haar man niet ziek is geworden, na al die vermoeienissen van het reizen.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">De zieken<\/h2>\n\n\n\n<p>Margaretha begint haar brief met een overzicht van <a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/koning-winter\/\">de ziekenboeg<\/a>. Van Ginkel is, de Here zij gedankt, beter! Warnaar, Van Ginkels koetsier, is gisteren overleden. De lakei (kamerling) begint beter te worden en de koksjongen is ook beter aan het worden. Helaas gaat het met Arend, de lakei van Ursula Philippota niet goed: dodelijk krank, net als Dorit de keukenmeid. Het zit ook allemaal niet mee.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"491\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg\" alt=\"Brieffragment over de ziekenboeg\" class=\"wp-image-6552\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg-300x144.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg-768x368.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg-900x432.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[van de winter so gesont spaert] de heer van ginckel<br>is ock de heere sij gedanckt weer wel, maer warnaer<br>sijn oude koetsier is gistere mergen overleede<br>sijn kamerlin begint te beetere als ock de koxs<br>jonge, Arent de vrou van ginckels lackeij leijt<br>dootlijck kranck als ock doorijte mijn kockmeijt<br>de heer Almachtich besoeckt<sup class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--hover-on-desktop \" data-mfn=\"1\" data-mfn-post-scope=\"00000000000005a10000000000000000_2562\"><a href=\"javascript:void(0)\"  title=\"Bezoeken: met rampen treffen\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-1\">1<\/a><\/sup><span id=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-1\" role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"1\">Bezoeken: met rampen treffen<\/span> mij wel met siecke<br>in huijs, dan sijne wille moet in alles geschiede,<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Een goed voorziene voorraadkast<\/h2>\n\n\n\n<p>Gelukkig zijn er ook leukere onderwerpen om over te schrijven. Uit zijn brieven blijkt niet alleen dat Godard Adriaan gezond is, hij zorgt ook goed voor zichzelf. Margaretha is blij te horen dat hij goed voorzien is van specerijen, kandij, broden suiker, en kanariesek. Kennelijk heeft Wolfgang Ernst von Eller zu Laubach dit bij Godard Adriaan bezorgd, want Margaretha is hem zeer erkentelijk.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"270\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-voorraadkast.jpg\" alt=\"Brieffragment voorraadkast\" class=\"wp-image-6553\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-voorraadkast.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-voorraadkast-300x79.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-voorraadkast-768x203.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-voorraadkast-900x237.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>dat uhEd so wel van speeserij kandij broode suijcker<br>en van kanaerijseck<sup class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--hover-on-desktop \" data-mfn=\"2\" data-mfn-post-scope=\"00000000000005a10000000000000000_2562\"><a href=\"javascript:void(0)\"  title=\"Canary Seck\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-2\">2<\/a><\/sup><span id=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-2\" role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"2\">Canary Seck<\/span> versien is, is mijn lief wij<br>hebbe wel oblijgasi<sup class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--hover-on-desktop \" data-mfn=\"3\" data-mfn-post-scope=\"00000000000005a10000000000000000_2562\"><a href=\"javascript:void(0)\"  title=\"Obligatie: verplichting, schuld\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-3\">3<\/a><\/sup><span id=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-3\" role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"3\">Obligatie: verplichting, schuld<\/span> aenden heer geene rael maijoor<br>Eller<sup class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--hover-on-desktop \" data-mfn=\"4\" data-mfn-post-scope=\"00000000000005a10000000000000000_2562\"><a href=\"javascript:void(0)\"  title=\"Wolfgang Ernst von Eller zu Laubach\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-4\">4<\/a><\/sup><span id=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-4\" role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"4\">Wolfgang Ernst von Eller zu Laubach<\/span> , [hadde wij wat vande seck hier sou teege]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/winter-Suikerbakker-723x1024.jpg\" alt=\"In een stad staat een man voor een soort winkel, hij heeft een omgekeerde kegel die zeker 50 cm hoog is in zijn armen. Dit is de vorm waarin de suikerbakker de broden maakte. In de winkel zijn mensen bezig en sjouwt nog iemand met een suikerbrood. Rechts een gracht waarin mensen aan lakens aan het wassen zijn en waarin een bootje vaart. Op de achtergrond een kerk. Onder de afbeelding staat: De bruine Suiker , opgezooden , Gezuiwert en gemaakt tot brooden ; Verandert van haar zwarten staat, In rein en hagelwit gewaad.\" class=\"wp-image-10000029724\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/winter-Suikerbakker-723x1024.jpg 723w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/winter-Suikerbakker-212x300.jpg 212w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/winter-Suikerbakker-768x1087.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/winter-Suikerbakker.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 723px) 100vw, 723px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">De Suikerbakker, afbeelding 83 van Menschelyke beezigheeden. Print: Anthonie de Winter naar Jan en Caspar Luyken, Uitgever: Ambrosius Scheevenhuizen, 1695 \u00a9 <a href=\"https:\/\/www.britishmuseum.org\/collection\/object\/P_2AA-a-57-84\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">The Trustees of the British Museum<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Broden suiker zijn geen suikerbroden. Suiker werd in de 17e na het <a href=\"http:\/\/www.engelfriet.net\/Alie\/Aad\/suikerraffinaderij.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">raffineren<\/a><sup class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--hover-on-desktop \" data-mfn=\"5\" data-mfn-post-scope=\"00000000000005a10000000000000000_2562\"><a href=\"javascript:void(0)\"  title=\"Dit raffinageproces wordt ook beschreven in het gedichtje onder de afbeelding, gezooden komt van zieden: koken\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-5\">5<\/a><\/sup><span id=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-5\" role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"5\">Dit raffinageproces wordt ook beschreven in het gedichtje onder de afbeelding, gezooden komt van zieden: koken<\/span> in puntige vormen gegoten. Zo ontstonden vaste kegelvormen van suiker, die broden genoemd werden. Thuis kon je dan van zo&#8217;n brood de suiker af raspen of schaven die je nodig had.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Canary Seck?<\/h2>\n\n\n\n<p>De kanaerijseck waar Margaretha het over heeft is Canary Seck of Sack. Een zoete wijn van de Canarische eilanden. Hij werd tot ongeveer 1800 ook in Nederland ge\u00efmporteerd tot het verdreven werd door Port en Madeira. Shakespeare noemt het <em>&#8216;de wijn die het bloed parfumeert&#8217;<\/em> (Henry IV, twee achte, scene 4). Er is <a href=\"https:\/\/www.wijnkronieken.nl\/kanarisek-voor-de-kraamvrouw\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">veel over de Canary Seck te vertellen<\/a>, Margaretha zou het vooral willen hebben omdat het goed is voor haar schoondochter, die waarschijnlijk snel weer in de kraam is.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230122-bodega-la-geria-op-lanzarote-1024x575.jpeg\" alt=\"Foto vanuit de lucht recht naar beneden. We zien de gitzwarte vulkanische grond. Daarin zijn ronde muurtjes gebouwd om de wijnstokken te beschermen tegen de wind. Binnen elk muurtje groeit een helder groene plant.\" class=\"wp-image-10000029725\" style=\"width:612px;height:343px\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230122-bodega-la-geria-op-lanzarote-1024x575.jpeg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230122-bodega-la-geria-op-lanzarote-300x168.jpeg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230122-bodega-la-geria-op-lanzarote-768x431.jpeg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230122-bodega-la-geria-op-lanzarote-1536x862.jpeg 1536w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230122-bodega-la-geria-op-lanzarote-900x505.jpeg 900w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230122-bodega-la-geria-op-lanzarote-1280x718.jpeg 1280w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230122-bodega-la-geria-op-lanzarote.jpeg 1800w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wijnranken in de vulkanische grond van het eiland Lanzarote. Foto: <a href=\"https:\/\/www.lageria.com\/el-lugar-la-geria\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Bodega La Geria<\/a><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Ze valt van de ene in de andere zwangerschap: de keurvorstin is inmiddels van een zoon, Karel Filip, bevallen. Margaretha is vol bewondering over haar. Deze Dorothea Sophia van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Gl\u00fccksburg had de gewoonte om met haar man mee op veldtocht te gaan. Karel Filip wordt dan ook in Bielefeld geboren, waar op <a href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/een-veldtocht-in-de-winter\/\">dat moment de Brandenburgse troepen zich bevinden<\/a>. Volgens Margaretha moet ze wel een erg sterke &#8220;conplexie&#8221; (gestel) hebben om zo mee te reizen.<\/p>\n\n\n\n<p>Met een andere vorstelijke dame gaat het minder goed. Amalia van Solms leeft nog steeds. Soms gaat het beter, soms gaat het slechter, veel vertrouwen in een goede afloop is er niet. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"346\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-kraamvrouwen.jpg\" alt=\"Brieffragment kraamvrouwen\" class=\"wp-image-6554\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-kraamvrouwen.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-kraamvrouwen-300x101.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-kraamvrouwen-768x260.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-kraamvrouwen-900x304.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>[Eller ,] hadde wij wat vande seck hier sou teege<br>de kraem vande vrou van ginckel wel te pas koo<br>=men dan daer is geen raet toe hoope se uhEd<br>ock goet sal sijn, de keurvorstin is geluckich naer<br>sulcke lange reijs so geluckich geleege te sijn en<br>dat noch so wel op haer gemack t moet Een<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"253\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-Amalia-van-Solms.jpg\" alt=\"Brieffragment Amalia van Solms\" class=\"wp-image-6555\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-Amalia-van-Solms.jpg 1024w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-Amalia-van-Solms-300x74.jpg 300w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-Amalia-van-Solms-768x190.jpg 768w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-Amalia-van-Solms-900x222.jpg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>vrou van seer stercke konplexsie<sup class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--hover-on-desktop \" data-mfn=\"6\" data-mfn-post-scope=\"00000000000005a10000000000000000_2562\"><a href=\"javascript:void(0)\"  title=\"Conplexien: gestel. Senuwen conplexien = zenuwgestel\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-6\">6<\/a><\/sup><span id=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-6\" role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"6\">Conplexien: gestel. Senuwen conplexien = zenuwgestel<\/span> weesen, haer hoochg<br>de prinses van oransge<sup class=\"modern-footnotes-footnote modern-footnotes-footnote--hover-on-desktop \" data-mfn=\"7\" data-mfn-post-scope=\"00000000000005a10000000000000000_2562\"><a href=\"javascript:void(0)\"  title=\"Amalia van Solms\"  role=\"button\" aria-pressed=\"false\" aria-describedby=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-7\">7<\/a><\/sup><span id=\"mfn-content-00000000000005a10000000000000000_2562-7\" role=\"tooltip\" class=\"modern-footnotes-footnote__note\" tabindex=\"0\" data-mfn=\"7\">Amalia van Solms<\/span> blijft ock al in Eene<br>staet den Eene dach wat beeter en dander weer<br>Erger men gelooft het Ent de doot sal sijn,<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230123-Amalia-van-Solms.jpg\" alt=\"Portret ten halven lijve van Amalia van Solms, de prinses is aanziend en face naar links weergegeven. Zij draagt een zwarte jurk over een wit hemd. Haar hoofd is bedekt met een zwarte sluier. Om haar hals heeft zij een parelketting en zij heeft oorhangers in. In haar handen houdt zij een portret van haar man zaliger, Frederik Hendrik vast. De prinses is voor een effen achtergrond weergegeven.\" class=\"wp-image-10000029726\" srcset=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230123-Amalia-van-Solms.jpg 750w, https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/20230123-Amalia-van-Solms-293x300.jpg 293w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Amalia van Solms (1602-1675) in weduwendracht, Gerard van Honthorst, 1650. <a href=\"https:\/\/id.smb.museum\/object\/870039\/amalie-von-solms-1602-1675-in-witwentracht\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Collectie: Staatsmusea Berlijn<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sijn Hoocheijt<\/h2>\n\n\n\n<p>De Prins van Oranje zit ook wat klem. Hij schijnt iets van plan te zijn, maar Margaretha ziet het niet voor zich: al het land staat onder water. In het dilemma over de veroordeling van Pain et Vin stelt hij zich Ruttiaans op: hij vraagt van iedereen advies, maar houdt dat geheim. Niemand gelooft dat het goed af zal lopen voor Mo\u00efse Pain et Vin. <\/p>\n<ul class=\"modern-footnotes-list modern-footnotes-list--show-only-for-print\"><li><span>1<\/span><div>Bezoeken: met rampen treffen<\/div><\/li><li><span>2<\/span><div>Canary Seck<\/div><\/li><li><span>3<\/span><div>Obligatie: verplichting, schuld<\/div><\/li><li><span>4<\/span><div>Wolfgang Ernst von Eller zu Laubach<\/div><\/li><li><span>5<\/span><div>Dit raffinageproces wordt ook beschreven in het gedichtje onder de afbeelding, gezooden komt van zieden: koken<\/div><\/li><li><span>6<\/span><div>Conplexien: gestel. Senuwen conplexien = zenuwgestel<\/div><\/li><li><span>7<\/span><div>Amalia van Solms<\/div><\/li><\/ul>","protected":false},"author":1,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"","format":"standard","categories":[4],"tags":[97,134,358,416,427,482,496],"archieven":[],"atlantis":[],"persoon":[791,845,846],"plaats":[],"class_list":["post-2562","brieven","type-brieven","status-publish","format-standard","hentry","category-dagelijks_leven","tag-canary-seck","tag-dood","tag-personeel","tag-specerijen","tag-suiker","tag-wijn","tag-ziekte","persoon-willem-iii-van-oranje","persoon-moise-pain-et-vin","persoon-amalia-van-solms"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Ziek, zwak, zwanger of hongerig - Mijn heer en lieste hartge<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ziek, zwak, zwanger of hongerig - Mijn heer en lieste hartge\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"De vermiste brief van Godard Adriaan van 26 december is binnen! Net als eentje van 6 januari. Wat is Margaretha blij, maar ook teleurgesteld over de tijd die verstrijkt terwijl de brieven onderweg zijn. De ene brief heeft er 27 dagen over gedaan en de andere 16 dagen. En dat in een periode dat er [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mijn heer en lieste hartge\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/MargarethaTurnor\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-06-11T14:27:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@MTurnor_\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"5 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\\\/\",\"name\":\"Ziek, zwak, zwanger of hongerig - Mijn heer en lieste hartge\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2023\\\/01\\\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg\",\"datePublished\":\"2023-01-22T09:34:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-06-11T14:27:48+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2023\\\/01\\\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2023\\\/01\\\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg\",\"width\":1024,\"height\":491,\"caption\":\"Brieffragment over de ziekenboeg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/brieven\\\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Brieven\",\"item\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/Briefarchief\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ziek, zwak, zwanger of hongerig\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/\",\"name\":\"Margaretha Turnor\",\"description\":\"De brieven van Margaretha Turnor\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#organization\",\"name\":\"Kasteel Amerongen\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/10\\\/cropped-huisje.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/10\\\/cropped-huisje.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Kasteel Amerongen\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\\\/margaretha\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/MargarethaTurnor\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/MTurnor_\",\"https:\\\/\\\/bsky.app\\\/profile\\\/margarethaturnor.bsky.social\",\"https:\\\/\\\/mastodon.nl\\\/@Margaretha_Turnor\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ziek, zwak, zwanger of hongerig - Mijn heer en lieste hartge","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Ziek, zwak, zwanger of hongerig - Mijn heer en lieste hartge","og_description":"De vermiste brief van Godard Adriaan van 26 december is binnen! Net als eentje van 6 januari. Wat is Margaretha blij, maar ook teleurgesteld over de tijd die verstrijkt terwijl de brieven onderweg zijn. De ene brief heeft er 27 dagen over gedaan en de andere 16 dagen. En dat in een periode dat er [&hellip;]","og_url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/","og_site_name":"Mijn heer en lieste hartge","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/MargarethaTurnor\/","article_modified_time":"2024-06-11T14:27:48+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_site":"@MTurnor_","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"5 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/","name":"Ziek, zwak, zwanger of hongerig - Mijn heer en lieste hartge","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg","datePublished":"2023-01-22T09:34:00+00:00","dateModified":"2024-06-11T14:27:48+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/#primaryimage","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg","contentUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/01\/16730122-Brieffragment-over-de-ziekenboeg.jpg","width":1024,"height":491,"caption":"Brieffragment over de ziekenboeg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/ziek-zwak-zwanger-of-hongerig\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Brieven","item":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/Briefarchief\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ziek, zwak, zwanger of hongerig"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#website","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/","name":"Margaretha Turnor","description":"De brieven van Margaretha Turnor","publisher":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#organization","name":"Kasteel Amerongen","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/10\/cropped-huisje.png","contentUrl":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/10\/cropped-huisje.png","width":512,"height":512,"caption":"Kasteel Amerongen"},"image":{"@id":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/MargarethaTurnor\/","https:\/\/x.com\/MTurnor_","https:\/\/bsky.app\/profile\/margarethaturnor.bsky.social","https:\/\/mastodon.nl\/@Margaretha_Turnor"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven\/2562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven"}],"about":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/types\/brieven"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2562"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven\/2562\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6556,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/brieven\/2562\/revisions\/6556"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2562"},{"taxonomy":"archieven","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/archieven?post=2562"},{"taxonomy":"atlantis","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/atlantis?post=2562"},{"taxonomy":"persoon","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/persoon?post=2562"},{"taxonomy":"plaats","embeddable":true,"href":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/wp-json\/wp\/v2\/plaats?post=2562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}