{"id":1850,"date":"2022-10-19T14:40:15","date_gmt":"2022-10-19T12:40:15","guid":{"rendered":"https:\/\/margaretha.kasteelamerongen.nl\/?p=1850"},"modified":"2024-05-27T08:50:40","modified_gmt":"2024-05-27T06:50:40","slug":"dappere-daden-maar-geen-zegen","status":"publish","type":"brieven","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/dappere-daden-maar-geen-zegen\/","title":{"rendered":"Dappere daden, maar geen zege(n)"},"content":{"rendered":"\n

De brieven van Godard Adriaan beginnen nu binnen te stromen. Nu weer twee, van 2 en 5 oktober. En Godard Adriaan is gezond, ondanks alles! De ster van haar zoon is rijzende. Dat doet Margaratha\u2019s humeur leesbaar goed en haar godsvertrouwen ook. \u2018Die Godt bewaert staet in een vast Bollewerck\u2019, een vrije interpretatie van Psalm 91:1<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Die in Godes bewaring sterk
Hem begeeft onbezweken,
Die woont in een vast bollewerk;<\/p>\n\n\n\n

Ofwel: als je geloof sterk is, dan is je veiligheid, je verdediging groot. Dat hebben haar man en zoon deze dagen bewezen!<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[mij behandicht] kan godt de heere niet genoech dancke
voor de genade die hij ons bewijst van uhEd so veel
sterckte en gesontheijt te geefven in alle die
swaere fatijchgees int reijse1<\/a><\/sup>vermoeienissen van het reizen<\/span> dewelcke mij niet
weijnich en bekomere, dan die godt bewaert staet
in Een vast bollewerck, [gelijcke hij ons gistere en]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Man
Portret van Antoine Charles IV de Gramont, graaf van Louvigny (of Louvignies). Onbekende schilder, onbekend in welke collectie het zit (bron: wikipedia<\/a>). Het is ongeloofelijk op hoeveel manieren Margaretha in \u00e9\u00e9n brief Louvigny kan schrijven… <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Vuur aan de vaart<\/h2>\n\n\n\n

Meer dan in de brief van gisteren <\/a>weidt Margaretha uit over de daden van Van Ginkel in Vreeswijk. Generaal Louvigny<\/a> heeft Van Ginkels optreden \u2018uitmuntend\u2019 genoemd in een brief aan Willem III. Zelf schrijft Van Ginkel aan Philippota dat het enigszins uit de hand was gelopen met huizen die ze hadden aangestoken nadat de Fransen zich zelf hadden ingesloten. Het vuur sloeg over en een groot deel van het dorp brandde af. Als ze door hadden gezet hadden ze de hele vesting kunnen innemen, maar Louvigny, Antoine Charles IV de Gramont<\/a>, wilde manschappen sparen. De overval was eigenlijk ook alleen bedoeld om de Fransen van Woerden af te leiden.<\/p>\n\n\n\n

\"Eerste<\/figure>\n\n\n\n
\n

[waert en bescherme heeft,] den heer van ginck
=kel schrijft aen sijn vrou, dat de vijant haer self
inde Eene hoeck vande vaert hadde afgesneede het
welcke loefingi2<\/a><\/sup>Louvigny<\/span> deede reesolveere3<\/a><\/sup>Resolveren: oplossen,<\/span> Etlijcke huijse<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"Tweede<\/figure>\n\n\n\n
\n

aen brant te steecke niet denckende dat het so
verde sich soude verspreijt hebbe, waer door
de heelle vaert4<\/a><\/sup>het hele dorp aan de vaart: Vreeswijk<\/span> is aengegaen en verbrant
ock dat sij die plaets wel soude gekreechge
hebbe bij aldiense hadde gekontiniweert5<\/a><\/sup>Continueren: voortzetten,<\/span> maer
dat loefving6<\/a><\/sup>Louvigny<\/span> so veel volck niet meen wilde
wagen, [buijten twijfel sal uhEd wt den]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Vreeswijk
Vreeswijk gehavend in 1672, gravure van I. Sorious. Prent afkomstig uit: ’t Ontroerde Nederlandt deel 2, uitgegeven in 1676. Collectie Het Utrechts archief<\/a>. Anders dan vaak in de bijschriften staat, blijkt uit de brief van Godard van Reede van Ginkel dat de schade in Vreeswijk niet (alleen) door de Fransen, maar dus ook door het Staatse troepen veroorzaakt is.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Schelmen van boeren<\/h2>\n\n\n\n

Ook over de slag <\/a>bij Woerden <\/a>geeft Margaretha meer details dan gisteren. Het Franse leger uit Utrecht was 6000 man sterk en kwam, gewezen door \u2018de schelme van boere\u2019, via Kamerik door het ondergelopen land gewaad. Zowel de post van Zuylesteijn, Frederik van Nassau-Zuylestein<\/a> als die van de graaf van Hoorn, Willem Adriaan van Horne,<\/a> werden aangevallen en er werd \u2018furieus\u2019 gevochten, veel doden aan beide kanten. \u2018De \u2018goede heer van zuylesteijn\u2019 zou wel dertig wonden hebben gehad. De legereenheid van de graaf van Hoorn bracht het er beter af, en er zijn 150 Franse gevangenen naar Oudewater overgebracht, maar uiteindelijk hebben ze zich toch weer moeten terugtrekken.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

wagen, buijten twijfel sal uhEd wt den
haech sijn geschreefve hoe sijn hoocheijts leeger
voor woerden is geweest, waer van hij doort
seckoers7<\/a><\/sup>Secours: hulp, bijstand<\/span> dat ontrent 6000 man sterck w<\/s> van
wttrecht8<\/a><\/sup>Utrecht<\/span> quam de wech van kamerick9<\/a><\/sup>Kamerik<\/span> door
t verdroncken lant10<\/a><\/sup>De (Oude) Hollandse Waterlinie<\/span> de wech haer door de
schelme van boere geweese sijnde, opt quartie
vande heer van Suijlisteijn ende post vande graef
van hoorn sijn aengevalle, [daer seer fuerijeus is]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Nog geen zegen<\/h2>\n\n\n\n

Ondanks haar dankbaarheid voor Gods genade voor haar familie, constateert ze ook dat Hij de plannen en acties van het Nederlandse leger blijkbaar nog niet zijn zegen wil geven. Ze maakt zich zorgen: zonder hulp van de Brandenburgse troepen, zullen ze de 15.000 Fransen in de provincie Utrecht niet kwijt raken.<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[van ons gebleefve] het schijnt de heer almachtich

ons deseijne11<\/a><\/sup>Dessein: doel<\/span> en aenslaechge noch niet belieft te seegene
ick vreese het der nu alledage Eerst op aen sal koo
me, ick heb wel reede godt almachtich ten hoochste
te dancke voor sijne genade, maer ben ock seer be
=komert aen alle kante, verlange noch seer waer
nu den heere keurvorst12<\/a><\/sup>Keurvorst van Brandenburg<\/span> met sijn Aerme13<\/a><\/sup>Armee: leger<\/span> is, [het schijnt]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Afbetaling<\/h2>\n\n\n\n

Margaretha eindigt haar brief zoals vaker met de financi\u00eble beslommeringen: ze heeft de vergoeding voor het werk van haar man<\/a> nog steeds niet binnen. Ondertussen heeft Godard Adriaan haar blijkbaar laten weten op welke manier hij vindt dat het geld besteed moet worden. Ze is blij dat hij 1000 gulden wil vrij maken voor het afbetalen van schulden. Margaretha denkt dat dat wel genoeg is voor het betalen van de wijnkoper Vermeer in Utrecht (waar ze de rekening nog niet van heeft), een jaar huishuur en eten en, last but not least, de zadelmaker Meijtens<\/a>, voor de zadels die ze twee weken geleden heeft verstuurd naar Hamburg, en waarover ze nu heel graag over zou willen vernemen of ze zijn aangekomen!<\/p>\n\n\n\n

De kamerheer en de lakei<\/h2>\n\n\n\n

In een naschrift meldt Margaretha nog even dat Van Ginkel heeft laten weten dat zijn kamerheer zijn lakei Roelof zo trouw met hem hebben meegevochten, en dat Louvigny veel aan hem over laat op de post in Ameide.<\/p>\n\n\n\n

\"Naschrift<\/figure>\n\n\n\n
\n

den heer van ginckel
schrijft dat sijn kamerlin14<\/a><\/sup>Kamerling: kamerheer<\/span>
en roellof sijn lackeij
so trou en wel met hem
hebbe gevochten, en dat
den heere loefvengeLouvigny die sorch
vande post daer hij tot aameijde15<\/a><\/sup>Ameide<\/span> leijt meest op hem laet
staen16<\/a><\/sup>Op hem laat staan: aan hem overlaat<\/span> waer door hij so veel te doen vint dat hij geen tijt
heeft om snachts te ruste<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Bladzijde
Tegenspoed leert ons God dienen, Gaspar Bouttats, 1679. Collectie Rijksmuseum<\/a>. Dienstmaagden, knechten en lakeien klagen steen en been over het zware werk dat ze moeten verrichten in dienst van hun heer. Echter, wie dit werk verduurt en niet klaagt zal geliefd zijn bij zijn meester en beloond worden. Vergelijkbaar moet de mens alle tegenspoed op aarde dulden, want de beloningen zullen des te groter zijn in de hemel.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Mineur<\/h2>\n\n\n\n

Op het laatst sluit ze nog een extra bericht in: er is een brief uit Den Haag gekomen waarin men schrijft het onbegrijpelijk te vinden dat de Duitse troepen naar het zuiden trekken<\/a> terwijl Godard Adriaan weet hoe penibel de situatie is. Margaretha zegt er tegen op te zien om naar Den Haag te gaan, want dan zal ze dat nog meer te horen krijgen. Ze wil zo graag meer informatie van haar man, ze weet het nu niet meer en is van slag (ben er gans uut). De brief die zo hooggestemd begon, eindigt in mineur.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

so aenstonts krijch ick Een brief wt
de haech waer in men mij schrijft
niet te weeten wat beduijt dat
de Auxielijeere troepees17<\/a><\/sup>Auxiliaire troepen: hulptroepen<\/span> weer hooch
=ger aen marscheere , datter Eenige
heer waere die geseijt hadde dat
Niet te konne verstaen de wijlle
uhEd weet hoet hier geleegen is
en in wat verlange men hier naer
deselfve is , so dat kontiniweert18<\/a><\/sup>So dat continueert: als dat zo door gaat<\/span>
vrees ick weer in den haech te koome
so salmen weer roepen, ick bidt
laet toch met den Eerste19<\/a><\/sup>Den eerste: de eerstvolgende post\/brief<\/span> Eens weete
hoe dat is
ick weet n<\/s> niet wat vant Een noch
vant ander sal dencken, bender
gans wt<\/p>\n<\/blockquote>\n