{"id":10579,"date":"2026-10-02T13:49:50","date_gmt":"2026-10-02T11:49:50","guid":{"rendered":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/?post_type=brieven&p=10579"},"modified":"2026-10-02T13:49:51","modified_gmt":"2026-10-02T11:49:51","slug":"post-thee-stenen-en-reiskoetsen","status":"publish","type":"brieven","link":"https:\/\/ontroerendgoed.kasteelamerongen.nl\/margaretha\/brieven\/post-thee-stenen-en-reiskoetsen\/","title":{"rendered":"Post, thee, stenen en reiskoetsen"},"content":{"rendered":"\n

Tegenwoordig klagen we vooral over zoekgeraakte pakjes, maar Margaretha werd vooral geconfronteerd met zoekgeraakte brieven. Het is weer zover. Uit de brief die Godard Adriaan haar op 16 september heeft geschreven, maakt ze op dat haar brief van 18 augustus niet is aangekomen.<\/p>\n\n\n

\n
\"Brieffragment<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

[rec.a 7. october]
Ameronge den
28\/18 septem 1680<\/p>\n\n\n\n

Mijn heer en lieste hartge<\/p>\n\n\n\n

wt uhEd aengenaeme vande 16 deeser sien ick
dat de mijne vande 18 Augusti noch niet was
te recht gekoomen, kan niet dencken waer die
heen is gesockelt, [wat belanckt de oostindise ]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

De Oost-Indische kist<\/h2>\n\n\n\n

De Oost-Indische kist waar Margaretha al op 2 september over schreef, is in Utrecht aangekomen en Margaretha heeft daar de inhoud van ge\u00efnspecteerd. Bovenop vond ze \u2018Indiaense tronies\u2019, portretstudies dus van mensen uit het huidige Indonesi\u00eb. Verder theeketeltjes en porseleinen kopjes. Veel verder was ze niet gegaan, heel begrijpelijk, want zo\u2019n breekbare lading moet goed verpakt zijn voordat de kist naar Amerongen gebracht kon worden.<\/p>\n\n\n\n

De herkomst van de kist is meer dan ooit mysterieus. Op 2 september schreef Margaretha dat Casembroot de kist had gestuurd maar nu denkt ze dat ene Boudaen hem heeft gestuurd. Ze had Temminck gevraagd om naar het Oost-Indische pakhuis te gaan voor de kist, maar dat was voor niets geweest. Hoe dan ook, de kist was aangekomen.<\/p>\n\n\n

\n
\"Brieffragment<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n

[heen is gesockelt,] wat belanckt de oostindise
kassa heb ik tot witrecht geopent en daer
booven in gesien bevonden ses schilderije van
indiaanse troonije voort tee keeteltges en
diergelijcke porseleijne kopges met Eenige
andere diergelijcke raerijteijte heb de kast
niet heel ontpackt wat daer noch onder
in mochte legge weete niet hebse weer
toegedaen en int jngense schip naer
Ameronge gesonden [dat doort laeghe ]<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Interieur
Interieur met twee vrouwen die thee drinken, anoniem, 1700-1799. Collectie Rijksmuseum<\/a>. <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Thee<\/h2>\n\n\n\n

In Nederland was thee in deze tijd nog steeds een exclusieve drank. Pas in 1610 was de eerste lading thee in Nederland aangekomen. Artsen schreven het voor als medicijn. Thee was duur en alleen rijke mensen konden het betalen. Pas in de achttiende eeuw was het voor een grotere groep mensen betaalbaar.<\/p>\n\n\n\n

In elke stad kwamen speciale theewinkels waar allerlei soorten thee te koop waren. Maar thee was nog steeds duur en een theekistje was niet voor niets voorzien van een slot.<\/p>\n\n\n

\n
\"Rechthoekige
Theekistje van ivoor, 1775-1800. Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

De reizen van de Prins<\/h2>\n\n\n\n

Margaretha vermoedt dat zijne hoogheid inmiddels in Celle is. Ze vraagt of hij nog naar Maagdenburg komt en of Godard Adriaan hem daar nog zal spreken om te horen wanneer hij weer thuis komt. Het gaat haar allemaal weer om geld. Kennelijk hebben de Staten van Holland hun bijdrage aan de Staten Generaal betaald zodat er weer uitbetalingen naar de diverse provincies zullen komen. In ieder geval heeft Temminck een bedrag van 4000 gulden onder zijn beheer, dus Godard Adriaan hoeft zich geen zorgen te maken.<\/p>\n\n\n

\n
\"Foto
Willem III prins van Oranje te paard voor Kasteel Amerongen. Op de achtergrond het Noorderpaviljoen.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Van kelders tot reiskoetsen<\/h2>\n\n\n\n

Ondertussen gaat de bouw vrolijk verder. Er is een put gemaakt in de kelder van het paviljoen, er gaat gewerkt worden aan de gewelven van de kelder onder het koetshuis en aan de zolder boven de stal. Het kostte ook weer geld want de leidekkers hadden lood te kort en lood is niet goedkoop, Margaretha moest negenhonderd gulden betalen. Maar de steenoven deed haar werk uitstekend en Margaretha verwacht er morgen of overmorgen weer een flinke lading stenen uit te kunnen halen. En zoals gebruikelijk gaat ze dan van het ene moment op het andere weer op een ander onderwerp over. Temminck heeft kennelijk al eerder drie Berlijnse reiskoetsen ontvangen voor bepaalde heren maar nu heeft hij er nog twee bij en hij weet niet waar die naar toe moeten. Wat Godard Adriaan met deze kennis moet?<\/p>\n\n\n\n

En daarmee moest ‘mijn heer en liest hartge’ het weer een weekje doen!<\/p>\n\n\n\n

\"Brieffragment<\/figure>\n\n\n\n
\n

[afgestoockt sal sijn,] Sinijoor
Teminck schrijft mij, weer boven de
3 voorgaen berlijnse kalesse die voorde
heere smitser1<\/a><\/sup>Joan Carel Smissaert<\/span> kasgepijn2<\/a><\/sup>Onbekend<\/span> en noch Een
ontfange, nu noch twee heeft gekree
gen soude Een letter schrifts niet
weetende waerse weese moete of waer
hij daer meede sal blijfve, en is den
goede man daer mee verleege, tis wonde
dat se hem het goet so los toesende
sonde daer van te adverteeren, ick
hoop uhEd den heer van ginckel sult
sien, hiermeede blijf<\/p>\n\n\n\n

Mijn heer en lieste hartge
uhEd getrouwe wijff
MTurnor<\/p>\n\n\n\n

den heer van
dijckvelt is weer
naer bruijsel<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n

\n
\"Gravures
Reiskoets, Evert Rijnvisch, 1653. Collectie Rijksmuseum<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n